\n
![](\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"){kind=logo}
<\/p>\n6 marca 2016 r.<\/b>
\n<\/p>\n
Rosyjski silnik j\u0105drowy skr\u00f3ci lot na Marsa do 6 tygodni<\/b><\/p>\n
Rosja chwali si\u0119 silnikiem j\u0105drowym dla statk\u00f3w kosmicznych i przekonuje, \u017ce dzi\u0119ki niemu lot na Marsa b\u0119dzie trwa\u0142 zaledwie 6 tygodni \u2013 donosi serwis Russia Times.<\/b><\/p>\n
![](\"pliki\/img\/rosyjski_silnik_jadrowy.jpg\")
Rosyjska korporacja Rosatom zapewnia, \u017ce testy silnika rusz\u0105 ju\u017c w 2018 roku. Je\u015bli potocz\u0105 si\u0119 zgodnie z planem, to kosmiczne podr\u00f3\u017ce czeka prawdziwy prze\u0142om, poniewa\u017c lot na Czerwon\u0105 Planet\u0119 b\u0119dzie trwa\u0142 zaledwie 6 tygodni. Przy obecnych rozwi\u0105zaniach zaj\u0105\u0142by a\u017c 18 miesi\u0119cy.<\/p>\n
Rosja pracuje nad t\u0105 technologi\u0105 od 2010 roku, ale dopiero teraz dokonano bardzo wa\u017cnego usprawnienia, dzi\u0119ki kt\u00f3remu silnik umo\u017cliwi r\u00f3wnie\u017c manewrowanie, a nie tylko przyspieszanie.<\/p>\n
14 lutego 2016 r.<\/b>
\n![](\"pliki\/img\/logo\/logo_tvn_meteo.jpg\"){kind=logo}
<\/p>\n
Fale grawitacyjne namiesza\u0142y w nauce. Podr\u0119czniki trzeba napisa\u0107 od nowa<\/b><\/p>\n
![](\"pliki\/img\/fale_grawitacyjne.jpg\")
<\/center><\/p>\nCzwartkowe odkrycie fal grawitacyjnych wywo\u0142a\u0142o poruszenie w \u015bwiecie naukowym, a ju\u017c wkr\u00f3tce wywo\u0142a rewolucj\u0119 w astronomii. Rozw\u00f3j tej dziedziny mo\u017ce doprowadzi\u0107 do napisania od nowa podr\u0119cznik\u00f3w astronomii, a na rynek wprowadzi\u0107 wyrafinowane nowinki technologiczne. Spokojnie mo\u017cna te\u017c m\u00f3wi\u0107 o Nagrodzie Nobla dla odkrywc\u00f3w.<\/b><\/p>\n
11 lutego \u015bwiat obieg\u0142a wiadomo\u015b\u0107 o istnieniu „zmarszczek czasoprzestrzeni”, czyli fal grawitacyjnych, kt\u00f3re s\u0105 wynikiem po\u0142\u0105czenia i eksplozji czarnych dziur 1,3 mld \u015bwietlnych od nas.<\/p>\n
– Fale grawitacyjne s\u0105 konsekwencj\u0105 teorii wzgl\u0119dno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 Einstein sformu\u0142owa\u0142 ponad 100 lat temu. Zgodnie z t\u0105 teori\u0105 masy np. dwie gwiazdy, kt\u00f3re obracaj\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 wsp\u00f3lnego \u015brodka masy b\u0119d\u0105 wytwarza\u0107 fale grawitacyjne. Te fale mo\u017cemy sobie wyobrazi\u0107 jako zmarszczki czasoprzestrzeni dlatego, \u017ce zgonie z teori\u0105 Einsteina grawitacja ma charakter geometryczny i mo\u017ce by\u0107 opisana jako krzywizna czasoprzestrzeni – dodaje prof. dr hab. Piotr Jaranowski z Wydzia\u0142u Fizyki Uniwersytetu w Bia\u0142ymstoku, kt\u00f3ry bra\u0142 udzia\u0142 w odkryciu.<\/p>\n
Nowa dziedzina astronomii<\/b><\/p>\n
Wed\u0142ug naukowca to prze\u0142omowe odkrycie mo\u017ce zrewolucjonizowa\u0107 \u015bwiat nauki.<\/p>\n
– Fale grawitacyjne maj\u0105 ogromne znaczenie dla rozwoju naszego rozumienia wszech\u015bwiata. W czwartek powsta\u0142a nowa dziedzina astronomii, kt\u00f3r\u0105 nazywa si\u0119 astronomi\u0105 fal grawitacyjnych. Chodzi o to, \u017ce do tej pory astronomowie dysponowali informacjami, kt\u00f3re docieraj\u0105 do ziemskich urz\u0105dze\u0144 za pomoc\u0105 promieniowania elektromagnetycznego. Natomiast promieniowanie grawitacyjne jest zupe\u0142nie innym rodzajem promieniowania, kt\u00f3re dostarcza informacji takich, kt\u00f3rych za pomoc\u0105 innych metod nie da si\u0119 otrzyma\u0107 – wyja\u015bnia prof. Jaranowski.<\/p>\n
Nagroda Nobla<\/b><\/p>\n
W odkryciu fal grawitacyjnych bra\u0142o udzia\u0142 ok. 1300 uczonych z ca\u0142ego \u015bwiata, w tym 9 Polak\u00f3w.<\/p>\n
– Wk\u0142ad Polak\u00f3w by\u0142 do\u015b\u0107 istotny. Liderem polskiej grupy by\u0142 prof. Andrzej Kr\u00f3lak z Instytutu Matematycznego PAN, kt\u00f3ry wraz ze mn\u0105 by\u0142 autorem metod statystycznych za pomoc\u0105 kt\u00f3rych ten sygna\u0142 by\u0142 wykrywalny w szumie detektora – m\u00f3wi naukowiec.<\/p>\n
Czy za odkrycie nale\u017cy si\u0119 Nagroda Nobla?<\/b><\/p>\n
– Jest to ca\u0142kiem prawdopodobne, dlatego \u017ce to odkrycie jest pocz\u0105tkiem. Wierzymy, \u017ce po tym odkryciu nast\u0105pi\u0105 kolejne. Detektory fal grawitacyjnych zaczn\u0105 wykrywa\u0107 wiele r\u00f3\u017cnych sygna\u0142\u00f3w, pochodz\u0105cych od r\u00f3\u017cnych bardzo ciekawych obiekt\u00f3w w kosmosie. I mo\u017ce tak na prawd\u0119 za kilka lat podr\u0119czniki astronomii trzeba b\u0119dzie napisa\u0107 od nowa – opowiada prof. Jaranowski.<\/p>\n
Fale grawitacyjne w praktyce<\/b><\/p>\n
Efektu dzia\u0142ania fal nie zobaczymy go\u0142ym okiem, trzeba do tego bardzo czu\u0142ych detektor\u00f3w. Do ich budowy wykorzystano bardzo wyrafinowane technologie. Naukowiec nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce szybko znajd\u0105 one zastosowanie poza nauk\u0105.<\/p>\n
Ponadto dopiero rozpoczynamy badania nad falami grawitacyjnymi, a kolejne odkrycia mog\u0105 mie\u0107 praktyczne zastosowania. Podobnie by\u0142o z falami elektromagnetycznymi.<\/p>\n
– Jeste\u015bmy u progu bada\u0144 falami grawitacyjnymi i kto wie, czy nast\u0119pne pokolenia nie znajd\u0105 dla nich jaki\u015b praktycznych zastosowa\u0144 – m\u00f3wi naukowiec.<\/p>\n
11 lutego 2016 r.<\/b>
\n<\/p>\n
Zauwa\u017cono „zmarszczki czasoprzestrzeni”, teoria Einsteina potwierdzona. Polacy wsp\u00f3\u0142autorami prze\u0142omu w astronomii<\/b><\/p>\n
![](\"pliki\/img\/fale_grawit_2.jpg\")
<\/center><\/p>\n– Po raz pierwszy uda\u0142o si\u0119 zaobserwowa\u0107 na Ziemi fale grawitacyjne – og\u0142osili w czwartek polscy uczestnicy mi\u0119dzynarodowych bada\u0144, kt\u00f3re pokaza\u0142y, \u017ce we wrze\u015bniu przez nasz\u0105 planet\u0119 przesz\u0142y zmarszczki czasoprzestrzeni, \u015blad kosmicznej katastrofy.<\/b><\/p>\n
Wyniki eksperymentu og\u0142oszono na konferencjach odbywaj\u0105cych si\u0119 r\u00f3wnolegle w USA i we W\u0142oszech. Swoj\u0105 zorganizowa\u0142a te\u017c w Warszawie Polska Akademia Nauk. W badaniach brali udzia\u0142 naukowcy z kilkunastu kraj\u00f3w – w tym z Polski. To badacze zwi\u0105zani z eksperymentami przy detektorach LIGO w USA oraz Virgo we W\u0142oszech – \u0142\u0105cznie ponad 1300 os\u00f3b (w tym 15 Polak\u00f3w).<\/p>\n
To pierwszy raz<\/b><\/p>\n
14 wrze\u015bnia ub.r. dwa detektory ameryka\u0144skiego obserwatorium LIGO oddalone od siebie o 3 tys. km (jeden w Waszyngtonie, drugi w Luizjanie) zarejestrowa\u0142y niemal jednocze\u015bnie sygna\u0142 fal grawitacyjnych pochodz\u0105cych ze zderzaj\u0105cego si\u0119 uk\u0142adu dw\u00f3ch czarnych dziur.<\/p>\n
– To pierwsza bezpo\u015brednia rejestracja sygna\u0142u grawitacyjnego na Ziemi – powiedzia\u0142 prof. Andrzej Kr\u00f3lak z Instytutu Matematycznego PAN w Warszawie i Narodowego Centrum Bada\u0144 J\u0105drowych. Prof. Kr\u00f3lak jest liderem polskiej grupy naukowc\u00f3w uczestnicz\u0105cych w tym projekcie.<\/p>\n
Naukowiec zaznaczy\u0142, \u017ce cho\u0107 samo zderzenie czarnych dziur trwa\u0142o kr\u00f3cej ni\u017c mgnienie oka i nast\u0105pi\u0142o ponad 1 mld lat temu, to by\u0142o naprawd\u0119 pot\u0119\u017cne. Pr\u0119dko\u015b\u0107, jak\u0105 czarne dziury osi\u0105gn\u0119\u0142y tu\u017c przed zderzeniem, to po\u0142owa pr\u0119dko\u015bci \u015bwiat\u0142a (150 tys. km\/s). Pochodz\u0105ca z tej kosmicznej katastrofy fala grawitacyjna podr\u00f3\u017cowa\u0142a z pr\u0119dko\u015bci\u0105 \u015bwiat\u0142a przez Wszech\u015bwiat i dopiero w zesz\u0142ym roku dotar\u0142a do Ziemi.<\/p>\n
– Sygna\u0142, jaki zarejestrowali\u015bmy, trwa\u0142 zaledwie 0,12 sekundy, ale by\u0142 niezwykle wyra\u017any i zgadza\u0142 si\u0119 bardzo dok\u0142adnie z modelami przewidzianymi przez og\u00f3ln\u0105 teori\u0119 wzgl\u0119dno\u015bci Einsteina – powiedzia\u0142 prof. Kr\u00f3lak. Dotychczas odnaleziono jedynie po\u015brednie dowody na to, \u017ce fale grawitacyjne – przewidziane w teorii Einsteina – istniej\u0105 i \u017ce r\u00f3wnie\u017c ten punkt s\u0142awnej teorii by\u0142 zgodny z prawd\u0105.<\/p>\n
Prze\u0142om w astronomii<\/b><\/p>\n
– Otwiera si\u0119 przed nami nowa dziedzina astronomii – astronomia fal grawitacyjnych. Jeste\u015bmy w prze\u0142omowym momencie – zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 Kr\u00f3lak. Wyja\u015bni\u0142, \u017ce dalsze badania nad falami grawitacyjnymi by\u0107 mo\u017ce rzuc\u0105 \u015bwiat\u0142o na to, co si\u0119 dzieje w czarnych dziurach.<\/p>\n
Ameryka\u0144skie detektory, kt\u00f3re wykry\u0142y „zmarszczki” w czasoprzestrzeni, to monumentalne interferometry laserowe. Ich tunele maj\u0105 kszta\u0142t litery L, a ka\u017cde z ich ramion ma po 4 km d\u0142ugo\u015bci. We wn\u0119trzu tych ramion biegnie \u015bwiat\u0142o lasera. W uproszczeniu chodzi o sprawdzanie z niezwyk\u0142\u0105 precyzj\u0105 (do tysi\u0119cznych \u015brednicy protonu), czy d\u0142ugo\u015b\u0107 jednego ramienia instalacji zmienia si\u0119 w stosunku do d\u0142ugo\u015bci drugiego ramienia. Mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce wyniki b\u0119d\u0105 zawsze takie same. A okazuje si\u0119, \u017ce nie. Przechodz\u0105ca przez Ziemi\u0119 fala grawitacyjna – kt\u00f3r\u0105 ci\u0119\u017cko wychwyci\u0107, bo na chwil\u0119 odkszta\u0142ca ca\u0142\u0105 czasoprzestrze\u0144 wok\u00f3\u0142 nas – mo\u017ce si\u0119 zdradzi\u0107 w\u0142a\u015bnie poprzez wyniki pomiar\u00f3w w interferometrze. To w\u0142a\u015bnie zaobserwowano 14 wrze\u015bnia.<\/p>\n
– Polacy w tym projekcie nie tylko nosili halabard\u0119, ale odegrali powa\u017cniejsz\u0105 rol\u0119 – skomentowa\u0142 wiceprezes PAN prof. Pawe\u0142 Rowi\u0144ski. Jak wymieni\u0142, zadaniami Polak\u00f3w w projekcie by\u0142a analiza danych uzyskanych z ameryka\u0144skich detektor\u00f3w LIGO, prowadzenie bada\u0144 \u017ar\u00f3de\u0142 astrofizycznych fal grawitacyjnych, budowa modeli sygna\u0142\u00f3w fal grawitacyjnych oraz udzia\u0142 w rozbudowie detektora Virgo (to interferometr, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 we W\u0142oszech i pracuje rami\u0119 w rami\u0119 z detektorami LIGO. Na razie przechodzi renowacj\u0119, ale otwarty b\u0119dzie pod koniec tego roku).<\/p>\n
Jak powiedzia\u0142 Rowi\u0144ski, w projekcie uczestniczyli badacze z Instytutu Matematycznego PAN, Centrum Astronomicznego im. Miko\u0142aja Kopernika PAN, Narodowego Centrum Bada\u0144 J\u0105drowych, a tak\u017ce Uniwersytet\u00f3w: w Bia\u0142ymstoku, Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu, Warszawskiego, Wroc\u0142awskiego i Zielonog\u00f3rskiego.<\/p>\n
W marcu 2014 r. inny zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w badaj\u0105cych fale grawitacyjne zaliczy\u0142 spor\u0105 wpadk\u0119 i og\u0142osi\u0142 odkrycie fal grawitacyjnych bazuj\u0105c na b\u0142\u0119dnych interpretacjach. Wtedy wyniki pochodzi\u0142y z zupe\u0142nie innego typu bada\u0144 – obserwacji mikrofalowego promieniowania t\u0142a za pomoc\u0105 teleskopu BICEP2. Z czasem okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w badaniach tych jest pomy\u0142ka (nie uwzgl\u0119dniono pewnych istotnych czynnik\u00f3w). Rok temu publikacj\u0119 publicznie odwo\u0142ano.<\/p>\n
![](\"pliki\/img\/fale_grawit_slowak.jpg\")
30 stycznia 2016 r.<\/b><\/p>\n
Og\u00f3lnopolski Konkurs Galilego – Fizyka<\/b><\/p>\n
Zapraszam uczni\u00f3w gimnazjum do wzi\u0119cia udzia\u0142u w Og\u00f3lnopolskim Konkursie Galileo z fizyki. Konkurs odb\u0119dzie si\u0119 07-03-2016 r. Opr\u00f3cz konkursu z fizyki w dniach 02-03-2016 r. – 08-03-2016 r. odb\u0119d\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c konkursy z j\u0119zyka polskiego, j\u0119zyka angielskiego, j\u0119zyka niemieckiego, historii, chemii, matematyki, przyrody, biologii i geografii.<\/p>\n
Konkurs ma form\u0119 testu sk\u0142adaj\u0105cego si\u0119 z 26 pyta\u0144. Do ka\u017cdego pytania podane s\u0105 4 odpowiedzi, z kt\u00f3rych jedna jest prawid\u0142owa. Konkurs z fizyki trwa 60 minut + 10 minut sprawy organizacyjne.\n<\/p>\n
<\/p>\n
Pozosta\u0142e informacje znajdziesz na stronach:<\/b> 25 stycznia 2016 r.<\/b><\/p>\n Zaproszenie na zaj\u0119cia oraganizowane przez Politechnik\u0119 \u015alask\u0105<\/b><\/p>\n 20 stycznia 2016 r.<\/b> \u015awiat nauki wstrzymuje oddech. Uk\u0142ad S\u0142oneczny mo\u017ce by\u0107 bogatszy o planet\u0119<\/b><\/p>\n Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Uk\u0142ad S\u0142oneczny ma najprawdopodobniej now\u0105 dziewi\u0105t\u0105 planet\u0119. 20 stycznia dw\u00f3ch naukowc\u00f3w og\u0142osi\u0142o dowody na istnienie jeszcze niewidzianego cia\u0142a niebieskiego o rozmiarach zbli\u017conych do Neptuna, kt\u00f3re okr\u0105\u017ca S\u0142o\u0144ce co 15 tys. lat.<\/b><\/p>\n Na pocz\u0105tku istnienia Uk\u0142adu S\u0142onecznego, oko\u0142o 4,5 miliarda lat temu, gigantyczna planeta oddali\u0142a si\u0119 od obszaru, w kt\u00f3rym blisko S\u0142o\u0144ca Tworzy\u0142y si\u0119 planety. Spowolniona przez gaz osiedli\u0142a si\u0119 na odleg\u0142ej eliptycznej orbicie, gdzie znajduje si\u0119 do dzi\u015b.<\/p>\n Planeta X<\/b><\/p>\n Od wielu lat trwaj\u0105 poszukiwania Planety X, hipotetycznej planety, znajduj\u0105cej si\u0119 w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym. Mia\u0142aby ona by\u0107 jeszcze bardziej oddalona od S\u0142o\u0144ca ni\u017c Neptun. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 w 1821 roku, kiedy francuski astronom Alexis Bouvard opracowa\u0142 tablice astronomiczne zawieraj\u0105ce precyzyjne wyznaczenie orbity Urana (kt\u00f3rego odkryto 40 lat wcze\u015bniej). Obserwacje jednak by\u0142y rozbie\u017cne z obliczeniami i badacz doszed\u0142 do wniosku, \u017ce ruch Urana jest zaburzony przez inn\u0105 planet\u0119. Inni uczeni wyznaczyli nawet miejsce, w kt\u00f3rym powinno znajdowa\u0107 si\u0119 tajemnicze cia\u0142o niebieskie i w ten spos\u00f3b odkryto Neptuna. Jednak po jakim\u015b czasie uczeni doszli do wniosku, \u017ce i jego ruch jest zaburzany i uznali, \u017ce w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym istnieje jeszcze jaka\u015b planeta.<\/p>\n Poszukiwania nieznanej planety rozpocz\u0105\u0142 Percival Lowell, kt\u00f3ry nada\u0142 jej s\u0142ynn\u0105 nazw\u0119 Planeta X. W\u015br\u00f3d kolejnych badaczy, kt\u00f3rzy si\u0119 tym zajmowali by\u0142 m.in. Clyde Tombaugh, kt\u00f3ry w 1930 roku odkry\u0142 Plutona, planet\u0119 kar\u0142owat\u0105. Jednak badania sondy kosmicznej Voyager 2 doprowadzi\u0142y do tego, \u017ce wkr\u00f3tce uznano, i\u017c Planeta X nie istnieje.<\/p>\n Planeta 9<\/b><\/p>\n Cho\u0107 od dawna poszukiwana Planeta X dla niekt\u00f3rych by\u0142a jedynie histori\u0105 „wyssan\u0105 z palca”, obecnie zdaje si\u0119, \u017ce istnieje ona naprawd\u0119. Dw\u00f3ch badaczy z California Institute of Technology (Caltech) w Pasadenie w Kalifornii ma na to dowody. Nowo odkryta Planeta 9, bo tak j\u0105 nazwano, ma mas\u0119 oko\u0142o 10 razy wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c Ziemia, a jej orbita jest oko\u0142o 20 razy bardziej oddalona od S\u0142o\u0144ca ni\u017c Neptun.<\/p>\n – Pe\u0142ne okr\u0105\u017cenie S\u0142o\u0144ca zaj\u0119\u0142oby tej nowej planecie od 10 do 20 tysi\u0119cy lat – twierdz\u0105 naukowcy z Caltech.<\/p>\n Konstantin Batygin i Mike Brown nie widzieli Planety 9, ale inne badania doprowadzi\u0142y ich na jej trop. Odkryli oni, \u017ce pewne obiekty w Pasie Kuipera, obszarze Uk\u0142adu S\u0142onecznego rozci\u0105gaj\u0105cego si\u0119 za orbit\u0105 Neptuna, maj\u0105 orbity, kt\u00f3re wskazuj\u0105 w tym samym kierunku. Po wielu obliczeniach i symulacjach komputerowych badacze doszli do wniosku, \u017ce to planeta i jej grawitacja kszta\u0142tuje orbity tych obiekt\u00f3w.<\/p>\n – Nadal istnieje do\u015b\u0107 znaczny fragment naszego Uk\u0142adu S\u0142onecznego, kt\u00f3ry jest do odkrycia, co jest bardzo ekscytuj\u0105ce – twierdzi Brown.<\/p>\n To na pewno planeta<\/b><\/p>\n O\u015brodek badawczy Caltech jest pewny, \u017ce Planeta 9 jest na tyle du\u017ca, by by\u0142a prawdziw\u0105 planet\u0105, nie tak jak Pluton, kt\u00f3ry okaza\u0142 si\u0119 planet\u0105 kar\u0142owat\u0105.<\/p>\n – Wszyscy, kt\u00f3rzy byli \u017ali, \u017ce Pluton nie jest planet\u0105, mog\u0105 by\u0107 podekscytowani tym, \u017ce istnieje prawdziwa planeta, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c jest do odkrycia. Teraz mo\u017cemy znale\u017a\u0107 t\u0119 planet\u0119 i sprawi\u0107, \u017ce uk\u0142ad s\u0142oneczny zn\u00f3w b\u0119dzie mia\u0142 ich dziewi\u0119\u0107 – m\u00f3wi Brown, kt\u00f3ry odegra\u0142 znaczn\u0105 rol\u0119 w „zdetronizowaniu” Plutona.<\/p>\n Cho\u0107 orbita Planety 9 jest dziwnie i nienaturalnie wyd\u0142u\u017cona, mo\u017cna j\u0105 wy\u015bledzi\u0107 przez teleskop. Badacze chcieliby sami odnale\u017a\u0107 now\u0105 planet\u0119, jednak b\u0119d\u0105 tak\u017ce zadowoleni, je\u015bli zrobi to kto\u015b inny. W ko\u0144cu to oni j\u0105 odkryli i by\u0107 mo\u017ce zainspiruj\u0105 kogo\u015b do poszukiwa\u0144.<\/p>\n 1 grudnia 2015 r.<\/b> Sonda ExoMars 2016 gotowa do drogi<\/b><\/p>\n Thales Alenia Space informuje, \u017ce sonda ExoMars 2016 wkr\u00f3tce opu\u015bci pomieszczenia \u201ecleanroom\u201d w siedzibie firmy w Cannes, gdzie trwaj\u0105 prac\u0119 nad ostateczn\u0105 integracj\u0105 oraz testami systemu. Obiekt zostanie przetransportowany do kosmodromu Bajkonur. Rozpoczn\u0105 si\u0119 tam przygotowania do wyniesienia na orbit\u0119, obejmuj\u0105ce zaopatrzenie w paliwo, finalne testy funkcjonalne oraz sparowanie z rakiet\u0105 no\u015bn\u0105. Start misji ExoMars 2016 zaplanowany jest na marzec 2016 roku.<\/b><\/p>\n Misja ExoMars jest wsp\u00f3lnym przedsi\u0119wzi\u0119ciem Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) oraz Rosyjskiej Agencji Kosmicznej (Roscosmos) ze szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0105 W\u0142oskiej Agencji Kosmicznej (ASI), kt\u00f3ra jest liderem projektu z ramienia pa\u0144stw cz\u0142onkowskich ESA. W\u0142oska ASI wsp\u00f3lnie z Narodowym Instytutem Fizyki Nuklearnej (INFN) dostarczy\u0142a laserowy mikro-reflektor o nazwie INRRI (Instrument for landing-Roving laser Retroreflector Investigations). Program ExoMars jest realizowany przez europejskie konsorcjum przemys\u0142owe zrzeszaj\u0105ce 134 przedsi\u0119biorstwa kosmiczne z pa\u0144stw cz\u0142onkowskich ESA pod przewodnictwem Thales Alenia Space W\u0142ochy.<\/p>\n ExoMars jest pierwsz\u0105 misj\u0105 w ramach eksploracyjnego programu ESA Aurora, sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z dw\u00f3ch oddzielnych misji kosmicznych. Pierwsza, w 2016, b\u0119dzie bada\u0107 atmosfer\u0119 Marsa i przetestuje skuteczno\u015b\u0107 technologii niezb\u0119dnych do wej\u015bcia w atmosfer\u0119, opadania i l\u0105dowania. Perfekcyjne dopracowanie tych kluczowych faz jest warunkiem dalszej eksploracji Marsa. Misja w roku 2016 zapewni r\u00f3wnie\u017c przeka\u017aniki komunikacyjne umo\u017cliwiaj\u0105ce przekaz danych pomi\u0119dzy Ziemi\u0105 a \u0142azikami z kolejnych marsja\u0144skich misji. Druga misja tego programu, zaplanowana na rok 2018, b\u0119dzie opiera\u0107 si\u0119 na autonomicznym europejskim \u0142aziku, kt\u00f3ry b\u0119dzie pobiera\u0142 pr\u00f3bki gleby na g\u0142\u0119boko\u015bci dw\u00f3ch metr\u00f3w, analizowa\u0142 ich sk\u0142ad chemiczny oraz parametry fizyczne i biologiczne.<\/p>\n W\u0142oski oddzia\u0142 Thales Alenia Space jest g\u0142\u00f3wnym dostawc\u0105 przemys\u0142owym ExoMars. W misji 2016 odpowiada za modu\u0142 EDM, czyli demonstrator l\u0105dowania (Entry, Descent and Landing Demonstration Module), podczas gdy Thales Alenia Space Francja zaprojektowa\u0142a i zintegrowa\u0142a orbiter TGO (Trace Gas Orbiter). G\u0142\u00f3wnym wk\u0142adem Roscosmos, opr\u00f3cz dostarczenia sprz\u0119tu, eksperyment\u00f3w naukowych oraz wsparcia naziemnego, jest zbudowanie g\u0142\u00f3wnej cz\u0119\u015bci modu\u0142u l\u0105downika ExoMars 2018, a tak\u017ce udost\u0119pnienie rakiety no\u015bnej Proton dla obu misji.<\/p>\n Sonda, kt\u00f3ra dotrze na marsa w pa\u017adzierniku 2016, sk\u0142ada si\u0119 z orbitera TGO i modu\u0142u demonstratora l\u0105dowania EDM. EDM przyj\u0105\u0142 nazw\u0119 \u201eSchiaparelli\u201d, na cze\u015b\u0107 w\u0142oskiego astronoma Giovanniego Virginio Schiaparelliego, uwa\u017canego za jednego z najwa\u017cniejszych w\u0142oskich astronom\u00f3w XIX wiecznych i wiod\u0105cego badacza antycznej astronomii i historii.<\/p>\n \u201eDla Thales Alenia Space, rola lidera w wyj\u0105tkowym programie ExoMars i producenta orbitera oraz l\u0105downika EDM s\u0142u\u017c\u0105cych eksploracji Marsa, jest wielkim technologicznym wyzwaniem i wyzwaniem dla mo\u017cliwo\u015bci umys\u0142u ludzkiego\u201d – powiedzia\u0142 Donato Amoroso, wiceprezes Thales Alenia Space. \u201eBy sprosta\u0107 temu wyzwaniu, Thales Alenia Space wykorzysta\u0142a ponad 40 lat do\u015bwiadczenia w programach kosmicznych, w szczeg\u00f3lno\u015bci to p\u0142yn\u0105ce z zako\u0144czonej sukcesem misji Cassini\/Huygens, kt\u00f3ra zrealizowa\u0142a odwa\u017cne zadanie l\u0105dowania na Tytanie, jednym z ksi\u0119\u017cyc\u00f3w Saturna. Czerpali\u015bmy r\u00f3wnie\u017c z do\u015bwiadczenia we wszystkich dotychczasowych europejskich projekt\u00f3w dedykowanych Marsowi, Wenus, komecie Czuriumow-Gierasimienko i w przysz\u0142o\u015bci Merkuremu\u201d.<\/p>\n https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=TPxdBG0XATY<\/p>\n 1 grudnia 2015 r.<\/b> Przebiegunowanie. Czy jest si\u0119 czego ba\u0107?<\/b><\/p>\n W \u015bwiecie naukowc\u00f3w kr\u0105\u017cy opinia, \u017ce Ziemia d\u0105\u017cy do przebiegunowania, co jest nast\u0119pstwem s\u0142abni\u0119cia pola magnetycznego. Ostatnio badacze odkryli, \u017ce jedynie „powraca ono do \u015bredniej”.<\/b><\/p>\n Gdyby nast\u0105pi\u0142oby przebiegunowanie, czyli zamiana miejsc biegun\u00f3w p\u00f3\u0142nocnego i po\u0142udniowego, Ziemia mog\u0142aby straci\u0107 pole magnetyczne. W rezultacie B\u0142\u0119kitna Planeta by\u0142aby bez ochrony przed gro\u017anym promieniowaniem s\u0142onecznym.<\/p>\n Brzmi strasznie. I cho\u0107 niekt\u00f3rzy badacze twierdz\u0105, \u017ce taki scenariusz jest mo\u017cliwy, to najnowsze analizy naukowc\u00f3w z uniwersytetu w kanadyjskim Nowym Brunszwiku wskazuj\u0105, \u017ce Ziemia nie zmierza w kierunku odwr\u00f3cenia si\u0119 biegun\u00f3w.<\/p>\n Eksperci og\u0142aszaj\u0105cy czarne scenariusze wyci\u0105gali wnioski z faktu, \u017ce pole magnetyczne Ziemi jest obecnie 10 procent s\u0142absze od momentu, w kt\u00f3rym zacz\u0119to je bada\u0107, czyli od 1800 roku. W geologicznej przesz\u0142o\u015bci takie os\u0142abienie poprzedza\u0142o zamian\u0119 biegun\u00f3w. Jednak najnowsze badania sugeruj\u0105, \u017ce os\u0142abienie pola magnetycznego Ziemi jest czym\u015b normalnym, a planeta jedynie d\u0105\u017cy do „wieloletniej \u015bredniej”.<\/p>\n Sk\u0105d ta teza?<\/p>\n Specjali\u015bci z Kanady odtworzyli wielko\u015b\u0107 pola magnetycznego na przestrzeni ostatnich pi\u0119ciu milion\u00f3w lat. Odkryli, \u017ce pole magnetyczne naszej planety dawniej by\u0142o znacznie s\u0142absze ni\u017c dotychczas s\u0105dzono – ustalono, \u017ce \u015brednia moc pola magnetycznego B\u0142\u0119kitnej Planety stanowi 60 procent warto\u015bci, jak\u0105 notujemy w dzisiejszych czasach. Wniosek st\u0105d, \u017ce obecnie pole magnetyczne jest wi\u0119ksze od \u015bredniej z pi\u0119ciu milion\u00f3w lat.<\/p>\n Wida\u0107 s\u0142abni\u0119cie<\/b><\/p>\n Naukowcy zbadali pole magnetyczne, przypatruj\u0105c si\u0119 ska\u0142om pochodzenia magmowego z Wysp Galapagos. Minera\u0142y buduj\u0105ce te ska\u0142y reaguj\u0105 na energi\u0119 magnetyczn\u0105, dlatego podczas zastygania magmy i tworzenia si\u0119 kamieni staj\u0105 si\u0119 namagnesowane przez pole naszej planety. Z tego powodu wiemy, jak\u0105 si\u0142\u0119 mia\u0142o pole magnetyczne w odleg\u0142ych czasach oraz gdzie znajdowa\u0142y si\u0119 bieguny.<\/p>\n Obecnie pole magnetyczne jest stosunkowo silne, w por\u00f3wnaniu do zesz\u0142ych epok geologicznych. Pomaga to wyja\u015bni\u0107, dlaczego ziemskie bieguny nie zamieni\u0142y si\u0119 miejscami od 780 tysi\u0119cy lat. Przebiegunowanie \u015brednio odbywa si\u0119 raz na 250 tysi\u0119cy lat, a silniejsze pola s\u0105 mniej sk\u0142onne do tego.<\/p>\n – Pole magnetyczne Ziemi po prostu wraca do d\u0142ugoterminowej \u015bredniej i dlatego s\u0142abnie – powiedzia\u0142 Dennis Kent z Uniwersytetu w New Brunswick, wsp\u00f3\u0142autor bada\u0144. – Nie mamy si\u0119 czego obawia\u0107 – doda\u0142.<\/p>\n 18 listopada 2015 r.<\/b> Najbardziej oddalony od Ziemi obiekt w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym<\/b><\/p>\n Astronomowie odkryli miniaturow\u0105 planet\u0119, kt\u00f3ra wydaje si\u0119 by\u0107 najodleglejszym obiektem w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym.<\/b><\/p>\n O obiekcie oznaczonym jako V774101 wci\u0105\u017c wiadomo niewiele. Ma 500-1000 km \u015brednicy i jest oddalony od Ziemi o ok. 16 mld km, czyli 3 razy dalej ni\u017c Pluton. Prawdopodobnie jest to planeta kar\u0142owata, ale V774101 jeszcze nie sklasyfikowano.<\/p>\n – Nie mo\u017cemy sklasyfikowa\u0107 tego obiektu, bo nie znamy jego orbity. Odkryli\u015bmy go kilka tygodni temu – powiedzia\u0142 Scott Sheppard z Carnegie Institution for Science.<\/p>\n Do tej pory najbardziej oddalonymi obiektami przypominaj\u0105cymi planet\u0119 w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym by\u0142y Sedna i VP113. Oba obiekty s\u0105 oddalone od Ziemi 80 razy bardziej ni\u017c S\u0142o\u0144ce. To i tak mniej ni\u017c V774101, kt\u00f3ry od naszej planety jest 103 razy dalej ni\u017c S\u0142o\u0144ce.<\/p>\n Zajmie rok zanim naukowcy dowiedz\u0105 si\u0119 czy V774101 przelatuje w pobli\u017cu Pasa Kuipera. Obszar ten zlokalizowany poza orbit\u0105 Neptuna zawiera najprawdopodobniej tysi\u0105ce niezidentyfikowanych ma\u0142ych planet.<\/p>\n – Je\u017celi V774101 nie znajdzie si\u0119 w pobli\u017cu Neptuna, to b\u0119dziemy mieli do czynienia z obiektem,, kt\u00f3rego orbita nie jest zak\u0142\u00f3cana przez wielkie planety. Pozwoli nam to zrozumie\u0107 dynamik\u0119 obiekt\u00f3w pochodz\u0105cych spoza Uk\u0142adu S\u0142onecznego – doda\u0142 Sheppard.<\/p>\n Niestety, odnalezienie wszystkich miniaturowych planet nie jest mo\u017cliwe. Naukowcy por\u00f3wnuj\u0105 tego do szukania ig\u0142y w stogu siana.<\/p>\n 16 listopada 2015 r.<\/b> Samoloty b\u0119d\u0105 nawigowa\u0107 na podstawie pulsar\u00f3w<\/b><\/p>\n Niederlande Aerospace Laboratory (NRL) rozwija zupe\u0142nie nowy i by\u0107 mo\u017ce prze\u0142omowy system nawigacyjny dla statk\u00f3w powietrznych. Ma on by\u0107 oparty o detekcj\u0119 pulsar\u00f3w, obracaj\u0105cych si\u0119 gwiazd neutronowych, kt\u00f3re w tym przypadku maj\u0105 pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 sta\u0142ych radiolatarni.<\/b><\/p>\n Obecnie samoloty cywilne i wojskowe poruszaj\u0105 si\u0119 przy u\u017cyciu system\u00f3w inercyjnych, kt\u00f3re obliczaj\u0105 po\u0142o\u017cenie samolotu na podstawie jego ruchu \u015bledzonego od punktu startu. W u\u017cyciu s\u0105 r\u00f3wnie\u017c systemy satelitarne GPS i GLONASS. Nowy system do okre\u015blania pozycji statku powietrznego zak\u0142ada wykorzystanie pulsar\u00f3w, kt\u00f3rych fale elektromagnetyczne docieraj\u0105 do Ziemi w r\u00f3\u017cnych, ale sta\u0142ych cz\u0119stotliwo\u015bciach . <\/p>\n Kluczow\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci\u0105 pulsar\u00f3w jest to, \u017ce ich impulsy elektromagnetyczne maj\u0105 unikaln\u0105 i precyzyjn\u0105 cz\u0119stotliwo\u015b\u0107. Nawigacja za pomoc\u0105 pulsar\u00f3w dzia\u0142a podobnie jak ta z wykorzystaniem GPS, z t\u0105 tylko r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce nie jest znana dok\u0142adna pozycja tych pulsar\u00f3w. Lokalizacja samolotu jest oceniana na podstawie sygna\u0142\u00f3w z trzech pulsar\u00f3w i zmiany cz\u0119stotliwo\u015bci pulsacji w zwi\u0105zku z ruchem samolotu. Aby skorygowa\u0107 obliczenia, naukowcy planuj\u0105 wykorzysta\u0107 oddzielny sygna\u0142 od pulsara i emisji z innego pulsara, kt\u00f3ra b\u0119dzie wykorzystywana do korekcji czasu. Dok\u0142adno\u015b\u0107 oblicze\u0144 ma by\u0107 te\u017c korygowana za pomoc\u0105 inercyjnych system\u00f3w nawigacyjnych.<\/p>\n Promieniowanie elektromagnetyczne pulsar\u00f3w obejmuje do\u015b\u0107 szeroki, ustalony zakres i dociera konsekwentnie do niemal ka\u017cdego punktu na Ziemi. Aby korzysta\u0107 z tego systemu nawigacji nie trzeba te\u017c tworzy\u0107 nowej infrastruktury naziemnej jak ma to miejsce w przypadku wspomnianych system\u00f3w GPS i GLONASS. Zalet\u0105 korzystania z pulsar\u00f3w do nawigacji jest nietykalno\u015b\u0107 systemu dla intruz\u00f3w. Pulsar\u00f3w nie da si\u0119 zak\u0142\u00f3ci\u0107, ani str\u0105ci\u0107.<\/p>\n Naukowcy doskonal\u0105 obecnie projekt prze\u0142omowej nawigacji i opracowuj\u0105 szereg rozwi\u0105za\u0144 technicznych, na przyk\u0142ad anten, kt\u00f3re mog\u0142yby by\u0107 w\u0142\u0105czone do konstrukcji statk\u00f3w powietrznych. Trwa r\u00f3wnie\u017c rozw\u00f3j coraz mniejszych i skuteczniejszych odbiornik\u00f3w promieniowania elektromagnetycznego emitowanego przez gwiazdy neutronowe. Niekt\u00f3re zespo\u0142y pracuj\u0105 te\u017c nad popraw\u0105 algorytm\u00f3w przetwarzania.<\/p>\n Wygl\u0105da na to, \u017ce wkr\u00f3tce mo\u017ce si\u0119 pojawi\u0107 nowa metoda pozycjonowania, kt\u00f3ra b\u0119dzie mog\u0142a by\u0107 u\u017cyta zar\u00f3wno w projektach wojskowych jak i cywilnych. By\u0107 mo\u017ce z czasem technologia ta trafi r\u00f3wnie\u017c na rynek, bo chyba ka\u017cdy chcia\u0142by mie\u0107 w aucie nawigacj\u0119 opart\u0105 o dok\u0142adne latarnie elektromagnetyczne jakimi s\u0105 pulsary.<\/p>\n 20 pa\u017adziernika 2015 r.<\/b><\/p>\n Konkursy z fizyki. Zg\u0142oszenia do ko\u0144ca pa\u017adziernika<\/b><\/p>\n Pracownia Fizyki Pa\u0142acu M\u0142odzie\u017cy w Katowicach zaprasza uczni\u00f3w do udzia\u0142u w konkursach i konferencjach naukowych, kt\u00f3re s\u0105 drog\u0105 do Mi\u0119dzynarodowej Konferencji M\u0142odych Naukowc\u00f3w 2016. Prosimy o zapoznanie si\u0119 z regulaminami konkurs\u00f3w.<\/p>\n Zg\u0142oszenia do konkurs\u00f3w przyjmowane s\u0105 przez specjalne formularze zg\u0142oszeniowe na stronie www.gtguark.pl<\/a><\/p>\n Zg\u0142oszenia do konkurs\u00f3w powinny by\u0107 dokonane w nast\u0119puj\u0105cych terminach:<\/p>\n REGULAMINY.<\/p>\n Og\u00f3lnopolska Konferencja M\u0142odych Naukowc\u00f3w<\/a> 15 pa\u017adziernika 2015 r.<\/b><\/p>\n BARDZO WA\u017bNE INFORMACJE<\/b><\/p>\n Ju\u017c w pi\u0105tek b\u0119dzie rozgrywana I sesja internetowego fizycznego konkursu First Step to Nobel Prize. Uczestnicy rywalizuj\u0105 o indeks Politechniki \u0141\u00f3dzkiej oraz cenne nagrody rzeczowe. Jednak najwa\u017cniejszym w tym konkursie jest systematyczne powtarzanie materia\u0142u do matury z fizyki. I sesja konkursu rozgrywana jest na platformie e-matura.p.lodz.pl ju\u017c w pi\u0105tek 16.10.2015 w godz.19.00-21.00 w domu u ucznia.<\/p>\n REGULAMINY<\/p>\n FIZYKA Regulamin fizyka<\/a> 28 wrze\u015bnia 2015 r.<\/b> Na Marsie jest woda w stanie ciek\u0142ym. To prze\u0142omowe odkrycie.<\/b><\/p>\n Na Marsie istnieje s\u0142ona woda w stanie ciek\u0142ym. Naukowcy z NASA poinformowali o tym w poniedzia\u0142ek na specjalnej konferencji prasowej, kt\u00f3r\u0105 poprzedzi\u0142a publikacja artyku\u0142u na temat tego prze\u0142omowego odkrycia. Wszystko dzi\u0119ki najnowszej bardzo szczeg\u00f3\u0142owej mapie sk\u0142adu chemicznego powierzchni Czerwonej Planety, na kt\u00f3rej potwierdzono obecno\u015b\u0107 soli.<\/b><\/p>\n Naukowcy z ameryka\u0144skiej agencji kosmicznej NASA okryli pierwszy dow\u00f3d, kt\u00f3ry \u015bwiadczy o istnieniu s\u0142onej wody, w stanie ciek\u0142ym na powierzchni Marsa.<\/p>\n Wyst\u0119puje ona w letnich miesi\u0105cach Czerwonej Planety.<\/p>\n Nie wiadomo, co jest jej \u017ar\u00f3d\u0142em<\/b><\/p>\n Na razie badacze nie s\u0105 w stanie sprawdzi\u0107, co jest \u017ar\u00f3d\u0142em wody i jaki ma ona sk\u0142ad. Jednak jej odkrycie niesie wiele nadziei w zwi\u0105zku z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 istnienia mikroorganizm\u00f3w na powierzchni Czerwonej Planety.<\/p>\n – My\u015bla\u0142am, \u017ce nie ma ju\u017c nadziei na obecno\u015b\u0107 wody – m\u00f3wi\u0142a Lujendra Ojha, g\u0142\u00f3wna autorka bada\u0144. – Jednak Mars wci\u0105\u017c kryje wiele tajemnic – dodaje.<\/p>\n Okrycie potwierdzi\u0142 r\u00f3wnie\u017c planetolog Alfred McEwen z Uniwersytetu w Arizonie. Jak twierdzi, na razie nie wiadomo, sk\u0105d pochodz\u0105 smugi.<\/p>\n Publikacja materia\u0142u<\/b><\/p>\n Prze\u0142omowe odkrycie opublikowano w naukowym czasopi\u015bmie „Nature Geoscience” w poniedzia\u0142ek 28 wrze\u015bnia. Poza tym tego samego dnia NASA zwo\u0142a\u0142a konferencj\u0119 w sprawie „rozwi\u0105zania tajemnicy” Marsa.<\/p>\n Poprowadzili j\u0105 Jim Green, dyrektor Nauk Planetarnych (NASA), Michael Meyer, g\u0142\u00f3wny naukowiec z programu Mars Exploration, Lujendra Ojha z Instytutu Technologicznego w Atlancie, Mary Beth Wilhelm z centrum NASA Ames Research, Alfred McEwen, g\u0142\u00f3wny badacz z High Resolution Imaging Science Experiment.<\/p>\n Internauci mogli zadawa\u0107 pytania u\u017cywaj\u0105c hasztagu #AskNASA.<\/p>\n Penetracja Czerwonej Planety<\/b><\/p>\n Od przes\u0142ania pierwszych zdj\u0119\u0107 Marsa na Ziemi\u0119 min\u0119\u0142o 50 lat. W 1965 roku wykona\u0142a je sonda Mariner 4, kt\u00f3ra przelecia\u0142a w nieopodal Czerwonej Planety. Przez kolejne lata \u015bwiatowe agencje kosmiczne prze\u015bciga\u0142y si\u0119 w pr\u00f3bach eksploatacji Marsa.<\/p>\n Na pocz\u0105tku XXI wieku w pobli\u017cu Marsa znalaz\u0142y si\u0119 ju\u017c orbitery, \u0142aziki i l\u0105downiki, kt\u00f3re do tej pory s\u0105 trakcie misji i dostarczaj\u0105 cennych danych.<\/p>\n Po powierzchni Czerwonej Planety w\u0119druje m.in. \u0142azik Opportunity, kt\u00f3ry ponad 11 lat pokona\u0142 ponad 42 kilometry. Jego zadaniem jest m.in. poszukiwanie i analiza sk\u0142adu marsja\u0144skich ska\u0142. W trakcie swojej misji \u0142azik natkn\u0105\u0142 si\u0119 na meteoryty Heat Shield Rock, Block Island, Shelter Island, Oilean Ruaidh.<\/p>\n Podczas swojej w\u0119dr\u00f3wki wykona\u0142 ju\u017c spor\u0105 seri\u0119 zdj\u0119\u0107, kt\u00f3re pokazuj\u0105, jak wygl\u0105da powierzchnia naszego planetarnego s\u0105siada.<\/p>\n Marsa od 6 sierpnia 2012 roku penetruje r\u00f3wnie\u017c \u0142azik Curiosity. Misja Curiosity rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 jeszcze w 2011 roku, kiedy to pod koniec listopada rakieta z \u0142azikiem wystartowa\u0142a z Przyl\u0105dka Canaveral. Urz\u0105dzenie przygl\u0105da si\u0119 powierzchni Czerwonej Planety pod wzgl\u0119dem mo\u017cliwo\u015bci utrzymania si\u0119 na niej \u017cycia organicznego. W dniu 16 kwietnia 2015 roku \u0142azik przekroczy\u0142 10 km \u0142\u0105cznej jazdy licz\u0105c od jego l\u0105dowania na planecie.<\/p>\n 19 wrze\u015bnia 2015 r.<\/b> Nowe zdj\u0119cie zachodu s\u0142o\u0144ca na Plutonie ods\u0142oni\u0142o kolejne tajemnice<\/b><\/p>\n Ameryka\u0144ska Agencja Kosmiczna udost\u0119pni\u0142a nowe zdj\u0119cie Plutona. Fotografia zosta\u0142a wykonana 14 lipca przez przelatuj\u0105c\u0105 w pobli\u017cu sond\u0119 New Horizons. Zdj\u0119cie, kt\u00f3re dotar\u0142o do Ziemi 13 wrze\u015bnia, przedstawia niesamowity krajobraz Plutona, pod\u015bwietlonego przez zachodz\u0105ce s\u0142o\u0144ce.<\/b><\/p>\n – To zdj\u0119cie sprawia, \u017ce czujesz si\u0119, jakby\u015b by\u0142 na Plutonie – powiedzia\u0142 Alan Stern, badacz pracuj\u0105cy przy misji New Horizons. – Zdj\u0119cie przedstawia nieznane dot\u0105d szczeg\u00f3\u0142y atmosfery, g\u00f3r, lodowc\u00f3w i r\u00f3wnin Plutona – dodaje.<\/p>\n Pogoda na Plutonie<\/b><\/p>\n Zapieraj\u0105cy dech w piersi widok przedstawia obszar rozciagaj\u0105cy si\u0119 na 1 250 km. Na zdj\u0119ciu widzimy cz\u0119\u015b\u0107 „serca” Plutona, kt\u00f3re otoczone jest g\u00f3rami lodowymi. Na obszar ten naukowcy natrafili 7 lipca. Kamera zamieszczona na New Horizons z odleg\u0142o\u015bci 8 mln kilometr\u00f3w wykona\u0142a fotografi\u0119, na kt\u00f3rej wida\u0107 r\u00f3\u017cni\u0105ce si\u0119 odcieniami obszary. Ja\u015bniejszy swoim kszta\u0142tem przypomina serce. Naukowcy szacuj\u0105, \u017ce \u015brednica tego terenu ma \u015brednic\u0119 2 tys. km. Region nazwono Tombaugh na cze\u015b\u0107 odkrywcy Plutona.<\/p>\n Wcze\u015bniejsze dane wykaza\u0142y, \u017ce atmosfera bogata jest w azot. Na najnowszym zdj\u0119ciu wida\u0107 kilkana\u015bcie warstw tworz\u0105cych cienk\u0105 i mglist\u0105 atmosfer\u0119, si\u0119gaj\u0105c\u0105 100 km. Wed\u0142ug badaczy na Plutonie – podobnie jak na Ziemi – mo\u017ce zmienia\u0107 si\u0119 pogoda.<\/p>\n Cykl hydrologiczny na Plutonie<\/b><\/p>\n Naukowcy uwa\u017caj\u0105, \u017ce \u015bnieg, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 na Plutonie, w rzeczywisto\u015bci jest azotowym lodem. Najnowsze zdj\u0119cia dostarczaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c dowod\u00f3w na to, \u017ce na Plutonie wyst\u0119puje cykl hydrologiczny, podobny do tego na Ziemi. Jednak zamiast zamarzni\u0119tej wody jest azotowy l\u00f3d. „Serce” Plutona zbudowane jest z tego plutonowego \u015bniegu. Obszar ten wystawiany jest na promienie s\u0142o\u0144ca. Gdy robi si\u0119 cieplej, azot paruje. Nast\u0119pnie na powierzchni\u0119 Plutona, w okolicznych g\u00f3rach opada w postaci \u015bniegu. Do „serca” powraca w postaci p\u0142yn\u0105cych rzek azotowego lodu.<\/p>\n – Nie spodziewali\u015bmy si\u0119, \u017ce rozpoznamy cykl hydrologiczny na Plutonie, w zewn\u0119trznej cz\u0119\u015bci Uk\u0142adu S\u0142onecznego – powiedzia\u0142 Alan Howard, geolog i geofizyk z Uniwersytetu Wirginia.<\/p>\n Co kryje si\u0119 na Plutonie?<\/b><\/p>\n Te zdj\u0119cie to tylko cz\u0119\u015b\u0107 tego, co jeszcze przed nami. New Horizons b\u0119dzie jeszcze przez 12 miesi\u0119cy przesy\u0142a\u0142 na Ziemie dane. Kto wie, co jeszcze przed nami?<\/p>\n Do tej pory uwa\u017cane za niedynamiczne i pozbawione aktywno\u015bci cia\u0142o niebieskie bardzo podobne jest do Ziemi.<\/p>\n 12 wrze\u015bnia 2015 r.<\/b> Sonda LISA Pathfinder gotowa do startu<\/b><\/p>\n Ju\u017c wkr\u00f3tce start sondy LISA Pathfinder. Ma ona pom\u00f3c naukowcom rozwik\u0142a\u0107 tajemnic\u0119 fal grawitacyjnych.<\/b><\/p>\n Fale grawitacyjne to przemieszczaj\u0105ce si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 \u015bwiat\u0142a zmarszczki w czasoprzestrzeni. Mimo i\u017c ich istnienie przewidzia\u0142 100 lat temu Albert Einstein, to o falach grawitacyjnych wci\u0105\u017c wiadomo niewiele. Nadal nie uda\u0142o si\u0119 ich bezpo\u015brednio zarejestrowa\u0107, cho\u0107 wszech\u015bwiat powinien by\u0107 nimi wype\u0142niony.<\/p>\n Fale grawitacyjne s\u0105 trudne do detekcji z Ziemi, gdy\u017c przeszkadza w tym grawitacja naszej planety. Dlatego dobrym pomys\u0142em jest wys\u0142anie w kosmos sondy, wyposa\u017conej w niezwykle czu\u0142\u0105 aparatur\u0119. LISA Pathfinder b\u0119dzie w stanie wykry\u0107 r\u00f3\u017cnic\u0119 w grawitacji na poziomie milionowej milionowych cz\u0119\u015bci metra na odcinku o d\u0142ugo\u015bci miliona km.<\/p>\n Mimo i\u017c sonda LISA Pathfinder nie zosta\u0142a jeszcze wyniesiona na orbit\u0119, to ESA ju\u017c planuje kolejn\u0105 generacj\u0119 kosmicznego detektora na 2034 r.<\/p>\n 24 sierpnia 2015 r.<\/b> New Horizons – podsumowanie dotychczasowej misji<\/b><\/p>\n New Horizons przelecia\u0142a obok Plutona. Kilkadziesi\u0105t godzin misji diametralnie zmieni\u0142o nasze postrzeganie tej niewielkiej planety kar\u0142owatej.<\/b><\/p>\n 19 stycznia 2006 roku sonda New Horizons rozpocz\u0119\u0142a sw\u00f3j lot do Plutona, osi\u0105gaj\u0105c jednocze\u015bnie najwi\u0119ksz\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 ucieczki spo\u015br\u00f3d wystrzelonych przez cz\u0142owieka obiekt\u00f3w. Zaledwie 13 miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej NH przelecia\u0142a obok Jowisza, wykorzystuj\u0105c efekt grawitacyjny do przyspieszenia i skr\u00f3cenia o lata czas przelotu do Plutona. Na dzie\u0144 przelotu wyznaczono 14 lipca 2015 roku. Ostatni nieznany \u201cl\u0105d\u201d w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym doczeka\u0142 si\u0119 w ko\u0144cu uwagi ziemskich odkrywc\u00f3w.<\/p>\n Zanim jednak NH zd\u0105\u017cy\u0142a zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do Plutona, kosmiczny teleskop Hubble dokona\u0142 kolejnych zdumiewaj\u0105cych odkry\u0107. Wykryto nowe ksi\u0119\u017cyce: Nix, Hydra, Kerberos oraz Styx, przy czym ostatni ksi\u0119\u017cyc odkryto zaledwie trzy lata temu. To tak\u017ce Hubble na wiele lat okre\u015bli\u0142 nasze postrzeganie Plutona, jako odleg\u0142ej planety, pokrytej zagadkowymi plamami oraz r\u00f3\u017cnicami w jasno\u015bci jego powierzchni. Wizj\u0119 t\u0119 zmieni\u0142a dopiero misja NH w lipcu 2015 roku.<\/p>\n Przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 lotu NH by\u0142a w stanie elektronicznej hibernacji, przerywanej co kilka miesi\u0119cy z uwagi na diagnostyk\u0119 instrument\u00f3w pok\u0142adowych. Ostatni stan hibernacji zako\u0144czy\u0142 si\u0119 7 grudnia 2014 roku w odleg\u0142o\u015bci 260 mln kilometr\u00f3w od Plutona. Wybudzenie sondy nast\u0105pi\u0142o bez problem\u00f3w, a miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 intensywne obserwacje naukowe.<\/p>\n Wst\u0119p do sukcesu<\/b><\/p>\n Pierwsza faza obserwacji naukowych rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 6 stycznia 2015 roku i zako\u0144czona zosta\u0142a 4 kwietnia. Pod jej koniec NH znajdowa\u0142a si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 120 mln kilometr\u00f3w od Plutona. Druga faza zbli\u017cenia zako\u0144czy\u0142a si\u0119 23 czerwca, gdy NH by\u0142a ju\u017c w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 26 mln kilometr\u00f3w od celu. W\u00f3wczas obrazy Plutona by\u0142y ju\u017c znacznie lepsze od uzyskiwanych przez kosmiczny teleskop Hubble, jednak wci\u0105\u017c wielko\u015b\u0107 planety nie przekracza\u0142a kilkunastu pikseli. Trzecia faza zbli\u017cenia zako\u0144czy\u0142a si\u0119 13 lipca, kiedy sonda znajdowa\u0142a si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 1,2 mln kilometr\u00f3w, co odpowiada trzykrotnemu dystansowi pomi\u0119dzy Ziemi\u0105 a Ksi\u0119\u017cycem.<\/p>\n Najwi\u0119ksze zbli\u017cenie <\/b><\/p>\n G\u0142\u00f3wna faza przelotu obok Plutona nast\u0105pi\u0142a pomi\u0119dzy 13 a 15 lipca. W\u00f3wczas NH przebywa\u0142a w odleg\u0142o\u015bci mniejszej ni\u017c 1,2 mln kilometr\u00f3w od celu swojej misji. Moment najwi\u0119kszego zbli\u017cenia do Plutona nast\u0105pi\u0142 14 lipca oko\u0142o godziny 13:50 CEST. W\u00f3wczas sonda znalaz\u0142a si\u0119 13500 kilometr\u00f3w od powierzchni Plutona, 29500 kilometr\u00f3w od ksi\u0119\u017cyca Charona, oko\u0142o 22000 kilometr\u00f3w od ksi\u0119\u017cyca Nix i 77600 kilometr\u00f3w od ksi\u0119\u017cyca Hydra.<\/p>\n W trakcie przelotu NH nie utrzymywa\u0142a kontaktu z Ziemi\u0105. Pierwszy \u201eping\u201d od sondy NH, \u015bwiadcz\u0105cy o dobrym stanie technicznym po przelocie obok Plutona, zosta\u0142 odebrany na Ziemi ponad 13 godzin po fakcie, czyli 15 lipca tu\u017c przed 3 rano czasu CEST (a wys\u0142any oko\u0142o 4 godzin i 25 minut wcze\u015bniej). Nast\u0119pnie sonda przes\u0142a\u0142a na Ziemi\u0119 pierwsze (skompresowane stratnie) zdj\u0119cia oraz wyniki obserwacji.<\/p>\n Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce pomimo olbrzymiej odleg\u0142o\u015bci od S\u0142o\u0144ca i skrajnie niskich temperatur, Pluton pozosta\u0142 \u015bwiatem aktywnym, posiadaj\u0105cym stosunkowo m\u0142od\u0105, niezwykle zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 powierzchni\u0119, kt\u00f3ra nie zawiera du\u017cej ilo\u015bci wyra\u017anie zarysowanych krater\u00f3w. Innymi s\u0142owy, Pluton okaza\u0142 si\u0119 \u015bwiatem tak samo \u017cywym, jak kr\u0105\u017c\u0105cy wok\u00f3\u0142 Saturna Enceladus czy Europa kr\u0105\u017c\u0105ca wok\u00f3\u0142 Jowisza. Jednak nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce mechanizm utrzymuj\u0105cy te procesy w ruchu musi by\u0107 zupe\u0142nie inny. Uk\u0142ad Pluton-Charon nie podlega bowiem dzia\u0142aniu p\u0142yw\u00f3w \u2013 oba cia\u0142a obiegaj\u0105 si\u0119 wzajemnie b\u0119d\u0105c zawsze skierowane ku sobie t\u0105 sam\u0105 stron\u0105, przy czym orbita Charona jest wed\u0142ug wszelkich dotychczasowych pomiar\u00f3w ko\u0142owa.<\/p>\n Mechanizm nap\u0119dzaj\u0105cy \u017cyw\u0105 geologi\u0119 Plutona do tej pory pozostaje nieznany, chocia\u017c zak\u0142ada si\u0119, \u017ce mo\u017ce by\u0107 za to odpowiedzialny relatywnie ciep\u0142y ocean wody, skrywaj\u0105cy si\u0119 pod powierzchni\u0105 planety. Mo\u017ce on istnie\u0107 dzi\u0119ki przej\u0119ciu energii z rozpadu materia\u0142\u00f3w promieniotw\u00f3rczych z j\u0105dra tej planety. Procesy geologiczne Plutona s\u0105 na tyle pot\u0119\u017cne, aby by\u0107 w stanie wypi\u0119trzy\u0107 ogromne, z\u0142o\u017cone g\u0142\u00f3wnie z lodu wodnego, masywy g\u00f3rskie na wysoko\u015b\u0107 przekraczaj\u0105c\u0105 trzy tysi\u0105ce metr\u00f3w.<\/p>\n Zdj\u0119cia przes\u0142ane przez sond\u0119 wskazuj\u0105 tak\u017ce na wyst\u0119powanie przemieszczaj\u0105cego si\u0119 materia\u0142u na powierzchni planety. Spos\u00f3b jego przemieszczania jest najprawdopodobniej zbli\u017cony do zachowania lodu wodnego, wyp\u0142ywaj\u0105cego z ziemskich lodowc\u00f3w. Chocia\u017c w tak odleg\u0142ym miejscu Uk\u0142adu S\u0142onecznego jest to l\u00f3d niezwykle egzotyczny, b\u0119d\u0105cy g\u0142\u00f3wnie zestalonym azotem (ale tak\u017ce metanem oraz tlenkiem w\u0119gla). Tworzy on cz\u0119\u015b\u0107 nowo odkrytych formacji, a zw\u0142aszcza \u201eserce Plutona\u201d pokryte specyficznym rodzajem lodu i \u015bniegu, znajduj\u0105cych si\u0119 w regionie nazwanym Tombaugh Regio \u2013 od nazwiska odkrywcy Plutona. To w\u0142a\u015bnie Tombaugh Regio jest prawdopodobn\u0105 odpowiedzi\u0105 na ponad 60- letni\u0105 zagadk\u0119 jasnej plamy na Plutonie, kt\u00f3r\u0105 dopiero misja NH by\u0142a w stanie zidentyfikowa\u0107, poprzez zdj\u0119cia z odpowiedni\u0105 rozdzielczo\u015bci\u0105. Wszystkie zebrane przez sond\u0119 dowody wskazuj\u0105 na to, \u017ce przynajmniej cz\u0119\u015b\u0107 powierzchni Plutona ma nie wi\u0119cej ni\u017c 100 milion\u00f3w lat, a prawdopodobnie jest znacznie m\u0142odsza. To bardzo niewiele jak na \u015bwiat, kt\u00f3ry do tej pory uwa\u017cali\u015bmy za zastyg\u0142y kawa\u0142ek lodu na granicy \u201ecywilizowanej\u201d cz\u0119\u015bci Uk\u0142adu S\u0142onecznego.<\/p>\n Interesuj\u0105ca jest tak\u017ce relacja pomi\u0119dzy m\u0142od\u0105, jasn\u0105 powierzchni\u0105 Sputnik Planum (fragment powierzchni b\u0119d\u0105cy cz\u0119\u015bci\u0105 Tombaugh Regio), z\u0142o\u017con\u0105 w\u0142a\u015bnie z egzotycznego lodu, a ciemniejszymi regionami Cthulhu Regio, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 o wiele starsze \u2013 prawdopodobnie stanowi\u0105 najstarsze struktury geologiczne na powierzchni Plutona. W rejonie granicznym pomi\u0119dzy tymi formacjami widoczne s\u0105 bowiem zerodowane kratery, cz\u0119\u015bciowo wype\u0142nione jasnym materia\u0142em. Istnienie tego zjawiska mo\u017ce sugerowa\u0107 jaki\u015b mechanizm transmisji materia\u0142u \u2013 by\u0107 mo\u017ce na zasadzie przemieszczaj\u0105cego si\u0119 lodu lub innych wyp\u0142yw\u00f3w, tworz\u0105cych w\u0142a\u015bnie tego typu formacj\u0119 sedymentacyjn\u0105 wewn\u0105trz istniej\u0105cych wcze\u015bniej zag\u0142\u0119bie\u0144.<\/p>\n Kolejnym intryguj\u0105cym fragmentem powierzchni s\u0105 tak\u017ce wielok\u0105tne struktury 20-30 kilometrowej szeroko\u015bci, znajduj\u0105ce si\u0119 na jasnej powierzchni Tombaugh Regio. Mog\u0105 one \u015bwiadczy\u0107 zar\u00f3wno o aktywnych procesach geologicznych wyst\u0119puj\u0105cych wewn\u0105trz planety, kt\u00f3re nap\u0119dzaj\u0105 zmiany na jej powierzchni, jak i by\u0107 rezultatem och\u0142adzania si\u0119 i kurczenia samej lodowej pokrywy \u2013 procesu nieco przypominaj\u0105cego mechanizmy funkcjonuj\u0105ce na Ksi\u0119\u017cycu, pochodz\u0105ce z czas\u00f3w, gdy po uformowaniu zacz\u0105\u0142 si\u0119 on powoli och\u0142adza\u0107.<\/p>\n Niezwyk\u0142a atmosfera Plutona<\/b><\/p>\n R\u00f3wnie\u017c atmosfera Plutona okaza\u0142a si\u0119 by\u0107 niespodziank\u0105, rozci\u0105gaj\u0105c si\u0119 znacznie dalej, ni\u017c zak\u0142ada\u0142y to modele matematyczne z za\u0107mie\u0144. Analiza tego, w jaki spos\u00f3b jasno\u015b\u0107 gwiazdy wygasa podczas takiego przej\u015bcia, pozwala na wyznaczenie profilu atmosferycznego badanego cia\u0142a. W przypadku Plutona, krzywa jasno\u015bci gwiazdy zmienia\u0142a si\u0119 relatywnie powoli, co wskazywa\u0142o na istnienie pewnej atmosfery tej planety. Jej bardziej precyzyjny sk\u0142ad okre\u015bli\u0142a misja NH \u2013 pokazuj\u0105c, \u017ce atmosfera wykazuje zmiany w zale\u017cno\u015bci od wysoko\u015bci nad powierzchni\u0105. W najdalszych regionach sk\u0142ada si\u0119 niemal wy\u0142\u0105cznie z azotu, a im ni\u017cej, tym pojawiaj\u0105 si\u0119 coraz wyra\u017aniejsze warstwy charakterystyczne dla w\u0119glowodor\u00f3w \u2013 etylenu i acetylenu – powsta\u0142e w wyniku rozpadu metanu, sublimuj\u0105cego z powierzchni pod wp\u0142ywem promieniowania ultrafioletowego pochodz\u0105cego ze S\u0142o\u0144ca. Ten sam wiatr s\u0142oneczny kszta\u0142tuje r\u00f3wnie\u017c charakterystyczny, gazowy ogon, przypominaj\u0105cy nieco kometarny, z\u0142o\u017cony z wywiewanego z Plutona w du\u017cych ilo\u015bciach azotu. Szacuje si\u0119, \u017ce w ci\u0105gu godziny ubywa go oko\u0142o pi\u0119ciuset ton, co jest warto\u015bci\u0105 bardzo du\u017c\u0105 dla tak niewielkiego obiektu. Dotychczasowe modele sugerowa\u0142y wielko\u015bci czterokrotnie mniejsze.<\/p>\n Wyja\u015bni\u0142o si\u0119 tak\u017ce, \u017ce cho\u0107 w ostatnich latach zmierzone (obserwacyjnie z Ziemi lub z orbity) ci\u015bnienie atmosferyczne Plutona ros\u0142o, to w momencie przelotu okaza\u0142o si\u0119 by\u0107 znacznie ni\u017csze ni\u017c zaledwie dwa lata temu. Czy na Plutonie nast\u0119puje obecnie jaka\u015b dramatyczna zmiana, kt\u00f3rej efektem jest zmiana ci\u015bnienia atmosferycznego?<\/p>\n Cz\u0119\u015b\u0107 z obraz\u00f3w powierzchni mo\u017ce nawet wskazywa\u0107 na wyst\u0119powanie wiatr\u00f3w w atmosferze Plutona lub pewnej interakcji pomi\u0119dzy sublimuj\u0105cym materia\u0142em z powierzchni, a wiatrem s\u0142onecznym, wytwarzaj\u0105cym istotne r\u00f3\u017cnice w albedo powierzchni planety. By\u0107 mo\u017ce jest to zjawisko nieco zbli\u017cone do tego, co zaobserwowano na powierzchni Trytona, najwi\u0119kszego ksi\u0119\u017cyca Neptuna, gdzie jest to efekt kriowulkaniczny, po\u0142\u0105czony z oddzia\u0142ywaniem wiatru s\u0142onecznego.<\/p>\n Obserwacje Charona<\/b><\/p>\n Sonda NH obserwowa\u0142a tak\u017ce najwi\u0119kszy ksi\u0119\u017cyc kr\u0105\u017c\u0105cy wok\u00f3\u0142 planety. Uk\u0142ad Pluton-Charon nie bez przyczyny nazywano bowiem \u201cplanet\u0105 podw\u00f3jn\u0105\u201d. R\u00f3\u017cnica mas pomi\u0119dzy tymi cia\u0142ami jest na tyle niewielka, \u017ce obiegaj\u0105 si\u0119 wzajemnie wok\u00f3\u0142 wsp\u00f3lnego \u015brodka masy, kt\u00f3ry wypada ju\u017c w przestrzeni kosmicznej pomi\u0119dzy tymi obiektami. Misja NH mog\u0142a zatem zbada\u0107 nie tylko Plutona, ale tak\u017ce innego przypuszczalnego przedstawiciela obiekt\u00f3w Pasa Kuipera \u2013 Charona.<\/p>\n W por\u00f3wnaniu do Plutona, Charon, kt\u00f3ry jest mniej wi\u0119cej o po\u0142ow\u0119 od niego mniejszy, okaza\u0142 si\u0119 obiektem zaskakuj\u0105co odmiennym, ciemniejszym, z\u0142o\u017conym g\u0142\u00f3wnie z lodu wodnego i ska\u0142. Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce Charon w niekt\u00f3rych miejscach mo\u017ce mie\u0107 m\u0142od\u0105 powierzchni\u0119, kt\u00f3ra wskazywa\u0142aby na funkcjonowanie jakich\u015b proces\u00f3w geologicznych. By\u0107 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c Charon jest obiektem nadal geologicznie aktywnym.<\/p>\n Nawet je\u015bli ta aktywno\u015b\u0107 obecnie zmala\u0142a lub nawet przesta\u0142a kszta\u0142towa\u0107 powierzchni\u0119 ksi\u0119\u017cyca, to w przesz\u0142o\u015bci Charona z pewno\u015bci\u0105 musia\u0142y zaistnie\u0107 procesy, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y m.in. do powstania olbrzymich klif\u00f3w, w niekt\u00f3rych miejscach g\u0142\u0119bokich na ponad osiem kilometr\u00f3w. W tym nie a\u017c tak g\u0142\u0119boki, ale za to d\u0142ugi na 900 kilometr\u00f3w w\u0105w\u00f3z, przebiegaj\u0105cy przez \u015brodek tego ksi\u0119\u017cyca. Inn\u0105 niezwyk\u0142\u0105 struktur\u0105 okaza\u0142a si\u0119 formacja le\u017c\u0105ca w przypominaj\u0105cym nieco krater zag\u0142\u0119bieniu powierzchni, ale b\u0119d\u0105c\u0105 jednocze\u015bnie g\u00f3r\u0105, kt\u00f3r\u0105 nazwano Kubrick Mons. Powstanie tego zagadkowego tworu jest trudne do wyja\u015bnienia w obr\u0119bie istniej\u0105cych proces\u00f3w geologicznych i stanowi nie lada wyzwanie dla naukowc\u00f3w.<\/p>\n Innym ciekawym obszarem na jego powierzchni jest Mordor Macula, region o ciemniejszej barwie, kt\u00f3ry do tej pory wymyka si\u0119 identyfikacji \u2013 by\u0107 mo\u017ce jest miejscem gdzie zbiera si\u0119 materia\u0142 pochodz\u0105cy z Plutona, ale mo\u017ce to by\u0107 r\u00f3wnie\u017c jaka\u015b pozosta\u0142o\u015b\u0107 basenu uderzeniowego lub jeszcze inna formacja geologiczna. <\/p>\n Tajemnicze ksi\u0119\u017cyce<\/b><\/p>\n Niejako przy okazji, NH mog\u0142a tak\u017ce zobrazowa\u0107 niewielkie ksi\u0119\u017cyce Plutona, o kt\u00f3rych dotychczas nie by\u0142o \u017cadnych pewnych wiadomo\u015bci. Nawet ich wielko\u015b\u0107 by\u0142a zagadk\u0105, poniewa\u017c opierano si\u0119 jedynie na zaobserwowanej jasno\u015bci i barwie powierzchni, szukaj\u0105c analogii. W praktyce oznacza\u0142o to, \u017ce margines b\u0142\u0119du dla ich wielko\u015bci by\u0142 bardzo du\u017cy.<\/p>\n Sonda podczas przelotu przez system Plutona wykona\u0142a najlepsze jakie tylko si\u0119 da\u0142o zdj\u0119cia ksi\u0119\u017cyc\u00f3w Nix i Hydra, z dok\u0142adno\u015bci\u0105 nieosi\u0105galn\u0105 dla jakiegokolwiek urz\u0105dzenia znajduj\u0105cego si\u0119 na Ziemi lub w bliskiej przestrzeni kosmicznej. Nix okaza\u0142a si\u0119 cia\u0142em o oko\u0142o 25 proc. ciemniejszym od Hydry i nieco mniejszym \u2013 ma oko\u0142o 42 na 36 kilometr\u00f3w. Prawdopodobnie na powierzchni tego ksi\u0119\u017cyca istniej\u0105 kratery, a jeden z nich jest na tyle ogromny, \u017ce prawdopodobnie zosta\u0142 zarejestrowany na zdj\u0119ciu wykonanym z odleg\u0142o\u015bci 165 tysi\u0119cy kilometr\u00f3w, gdzie widnieje jako rozmyty obraz przypominaj\u0105cy oko.<\/p>\n Hydra tymczasem okaza\u0142a si\u0119 nieznacznie wi\u0119ksza, posiadaj\u0105c wymiary mniej wi\u0119cej oko\u0142o 55 na 40 kilometr\u00f3w. Ciekawostk\u0105 Hydry s\u0105 nieregularno\u015bci w jasno\u015bci jej powierzchni, co mo\u017ce wskazywa\u0107 na r\u00f3\u017cnice w materiale wyst\u0119puj\u0105cym na powierzchni tego ksi\u0119\u017cyca, chocia\u017c nie wiadomo, czy by\u0142by to efekt powi\u0105zany z systemem Pluton-Charon, czy te\u017c mo\u017ce po prostu rezultat proces\u00f3w, kt\u00f3re ukszta\u0142towa\u0142y Hydr\u0119.<\/p>\n Pozosta\u0142e dwa ma\u0142e ksi\u0119\u017cyce \u2013 Styx oraz Kerberos \u2013 dotychczas nie doczeka\u0142y si\u0119 publikacji zdj\u0119\u0107 wykonanych podczas fazy bliskiego przelotu. By\u0107 mo\u017ce nie by\u0142y one priorytetem lub ich zdj\u0119cia dopiero zostan\u0105 sprowadzone na Ziemi\u0119 w kolejnych sesjach komunikacyjnych. Jednak\u017ce nawet wtedy nie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 rewelacji \u2013 oba obiekty s\u0105 tak ma\u0142e i znajdowa\u0142y si\u0119 na tyle daleko, \u017ce ich rejestracja by\u0142aby bardzo trudna, a wielko\u015b\u0107 na zdj\u0119ciach by\u0142aby formatu pojedynczych pikseli. Dla naukowc\u00f3w te kilka pikseli pozwoli jednak na wyznaczenie wielu podstawowych cech tych ksi\u0119\u017cyc\u00f3w.<\/p>\n Zaledwie kilkadziesi\u0105t godzin przelotu w pobli\u017cu Plutona, a nasza wiedza o zewn\u0119trznym Uk\u0142adzie S\u0142onecznym okaza\u0142a si\u0119 by\u0107 bardzo niepe\u0142na. Warto tu zaznaczy\u0107, \u017ce sonda przes\u0142a\u0142a jedynie 5 proc. danych z przelotu. Reszta zostanie przes\u0142ana w ci\u0105gu najbli\u017cszych kilku lub nawet kilkunastu miesi\u0119cy na Ziemi\u0119. Jakie jeszcze niespodzianki nas czekaj\u0105?<\/p>\n 25 lipca 2015 r.<\/b> Najnowsze zdj\u0119cia przes\u0142ane przez sond\u0119 New Horizons<\/b><\/p>\n 25 lipca 2015 r.<\/b> Mg\u0142a i p\u0142yn\u0105ce rzeki azotowego lodu na Plutonie. S\u0105 te\u017c dwa \u0142a\u0144cuchy g\u00f3rskie<\/b><\/p>\n
Zakres tematyczny<\/a>
Arciwum<\/a><\/p>\n
\n![](\"pliki\/img\/pol_zim.jpg\")
<\/center><\/p>\n
\n
\n<\/p>\n![](\"pliki\/img\/planet9.jpg\")
Dziewi\u0105ta planeta Uk\u0142adu S\u0142onecznego – wizualizacja<\/center><\/p>\n
\n
\n<\/p>\n![](\"pliki\/img\/exomars.jpg\")
ExoMars jest pierwsz\u0105 misj\u0105 w ramach eksploracyjnego programu ESA Aurora \/YouTube<\/center><\/p>\n
\n
\n<\/p>\n![](\"pliki\/img\/przebiegunowanie.jpg\")
Oddzia\u0142ywanie wiatru s\u0142onecznego na pole magnetyczne Ziemi<\/center><\/p>\n
\n
\n<\/p>\n![](\"pliki\/img\/out_of_sol_sys.jpg\")
Pas Kuipera mo\u017ce skrywa\u0107 tysi\u0105ce miniaturowych planet\/\u00a9123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n
\n
\n<\/p>\n![](\"pliki\/img\/plane.jpg\")
Nawigacja za pomoc\u0105 pulsar\u00f3w dzia\u0142a podobnie jak ta z wykorzystaniem GPS\/\u00a9123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n![](\"pliki\/img\/pulsar.jpg\")
Kluczow\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci\u0105 pulsar\u00f3w jest to, \u017ce ich impulsy elektromagnetyczne maj\u0105 unikaln\u0105 i precyzyjn\u0105 cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 \/\u00a9123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n
\n\n
XXXVIII Wojew\u00f3dzki Dru\u017cynowy Turniej z Fizyki o Puchar Dyrektora Pa\u0142acu M\u0142odzie\u017cy<\/a>
XXII Og\u00f3lnopolski Konkurs na Prac\u0119 „Fizyka a Ekologia<\/a><\/p>\n
\n
MATEMATYKA Regulamin matematyka<\/a><\/center><\/p>\n
\n
\n<\/p>\n![](\"pliki\/img\/mars_sol.jpg\")
Smugi na Marsie, kt\u00f3re wskazuj\u0105 na obecno\u015b\u0107 wody<\/center><\/p>\n
\n
\n<\/p>\n![](\"pliki\/img\/pluto_atmo_sun_01.jpg\")
Zachodz\u0105ce s\u0142o\u0144ce na Plutonie \/NASA<\/center><\/p>\n![](\"pliki\/img\/pluto_atmo_sun_02.jpg\")
Panorama Plutona o zachodzie s\u0142o\u0144ca \/NASA<\/center><\/p>\n
\n
\n<\/p>\n![](\"pliki\/img\/lisa_pathfinder.jpg\")
Sonda LISA Pathfinder mo\u017ce rozwi\u0105za\u0107 tajemnice fal grawitacyjnych \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n
\n
\n<\/p>\n![](\"pliki\/img\/pluto.jpg\")
Pluton z 14 lipca 2015 roku, z odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 450 tysi\u0119cy km. Na \u015brodku widoczne Tombaugh Regio \/NASA<\/center><\/p>\n![](\"pliki\/img\/pluto_atmo.jpg\")
Zdj\u0119cie atmosfery Plutona, wykonane ju\u017c po przelocie \/NASA<\/center><\/p>\n![](\"pliki\/img\/Charon.jpg\")
Charon \u2013 zdumiewaj\u0105co odmienny w por\u00f3wnaniu z Plutonem \/NASA<\/center><\/p>\n![](\"pliki\/img\/Nix_i_Hydra.jpg\")
Ksi\u0119\u017cyce Nix i Hydra \/NASA<\/center><\/p>\n
\n
\n![](\"pliki\/img\/logo\/nasa-logo.gif\"){kind=logo}
<\/p>\n![](\"pliki\/img\/Pluton\/heart_Pluto.jpg\")
![](\"pliki\/img\/Pluton\/sputnik_planum_north_Pluto.jpg\")
![](\"pliki\/img\/Pluton\/sputnik_planum_south_Pluto.jpg\")
Zdj\u0119cia: NASA.<\/center><\/p>\n
\n
\n<\/p>\n