{"id":1,"date":"2014-07-12T11:58:06","date_gmt":"2014-07-12T11:58:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.fizyka.slowacki.edu.pl\/?p=1"},"modified":"2026-04-12T19:03:57","modified_gmt":"2026-04-12T17:03:57","slug":"witaj-swiecie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/?p=1","title":{"rendered":"Aktualno\u015bci"},"content":{"rendered":"<hr \/>\n<p style=\"text-align: justify;\">W dniach 24 \u2013 27 marca 2026 r. pan prof. Wojciech Kwa\u015bny na zaproszenie Komisji Europejskiej (jako jeden z 60 nauczycieli z ca\u0142ej Europy), a w jej imieniu Dyrekcji Generalnej ds. Energii (DG ENER) i jej wykonawc\u00f3w odby\u0142 szkolenie w ITER (International Thermonuclear Experimental Reactor), najwi\u0119kszym i najbardziej zaawansowanym eksperymentalnym reaktorze termoj\u0105drowym na \u015bwiecie, znajduj\u0105cym si\u0119 w Cadarache we Francji. Wizyta obejmowa\u0142a szkolenie z zakresu budowy reaktor\u00f3w termoj\u0105drowych typu TOKAMAK i STELLATOR. Zaj\u0119cia obejmowa\u0142y wyk\u0142ady z zakresu fuzji termoj\u0105drowej oraz sposobu wykorzystania jej do produkcji energii elektrycznej. Wyk\u0142ady poruszy\u0142y ca\u0142e spektrum wykorzystania fuzji termoj\u0105drowej. Druga cz\u0119\u015b\u0107 szkolenia obejmowa\u0142a opracowanie scenariuszy lekcji pozwalaj\u0105cych wprowadzenie temat\u00f3w z zakresu budowy reaktor\u00f3w termoj\u0105drowych oraz uzyskiwania z nich energii do programu nauczania w szko\u0142ach zar\u00f3wno podstawowych, jak i \u015brednich. Zaj\u0119cia sta\u0142y si\u0119 przyczynkiem do poznania r\u00f3\u017cnych system\u00f3w nauczania w krajach europejskich m. in. w Niemczech, Austrii, Malcie S\u0142owacji, Belgii, Danii, Estonii, Francji, Grecji, W\u0142och, Litwy, Luksemburga, Chorwacji, Rumunii, Portugalii czy Hiszpanii. Dzi\u0119ki tej wiedzy mo\u017cliwe b\u0119dzie stworzenie unikatowego sposobu przeprowadzenia lekcji uwzgl\u0119dniaj\u0105cego r\u00f3\u017cnorodne podej\u015bcie do prowadzenia zaj\u0119\u0107. Zapowiadam, \u017ce w najbli\u017cszym czasie zorganizuj\u0119 konferencj\u0119 i zaj\u0119cia warsztatowe zwi\u0105zane z tematyk\u0105 mojego wyjazdu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zapraszam do zapoznania si\u0119 z galeri\u0105 zdj\u0119\u0107 z mojego wyjazdu.<\/p>\n<style id=\"wp_carousel_dynamic_css1579\">.sp-wp-carousel-free-id-1579.wpcf-fancybox-wrapper .fancybox-bg{background: #0b0b0b;opacity: 0.8;}.sp-wp-carousel-free-id-1579.wpcf-fancybox-wrapper .fancybox-navigation .fancybox-button .wpcp-fancybox-nav-arrow i {color: #ccc;}.sp-wp-carousel-free-id-1579.wpcf-fancybox-wrapper .fancybox-navigation .fancybox-button .wpcp-fancybox-nav-arrow i:hover {color: #fff;}.sp-wp-carousel-free-id-1579.wpcf-fancybox-wrapper .fancybox-navigation .fancybox-button {background: #1e1e1e;}.sp-wp-carousel-free-id-1579.wpcf-fancybox-wrapper .fancybox-navigation .fancybox-button:hover {background: #1e1e1e;}#sp-wp-carousel-free-id-1579 .wpcp-swiper-dots {margin: 40px 0px 0px 0px;}.wpcp-wrapper-1579 .swiper-wrapper .swiper-slide-kenburn, .wpcp-wrapper-1579 .swiper-wrapper, .wpcp-wrapper-1579 .wpcpro-row{align-items: center;}#sp-wp-carousel-free-id-1579 .wpcp-single-item {box-shadow: 0px 0px 0px 0px #dddddd;transition: all .3s;margin: 0px;}#sp-wp-carousel-free-id-1579.swiper-flip .wpcp-single-item{margin: 0!important;}#sp-wp-carousel-free-id-1579 .wpcp-single-item:hover {box-shadow: 0px 0px 0px 0px #dddddd;}#sp-wp-carousel-free-id-1579.sp-wpcp-1579 .wpcp-single-item {border: 1px solid #dddddd;}#sp-wp-carousel-free-id-1579.wpcp-carousel-section.sp-wpcp-1579 .swiper-button-prev,#sp-wp-carousel-free-id-1579.wpcp-carousel-section.sp-wpcp-1579 .swiper-button-next,#sp-wp-carousel-free-id-1579.wpcp-carousel-section.sp-wpcp-1579 .swiper-button-prev:hover,#sp-wp-carousel-free-id-1579.wpcp-carousel-section.sp-wpcp-1579 .swiper-button-next:hover {font-size: 18px ; font-weight: 400;}#sp-wp-carousel-free-id-1579.sp-wpcp-1579 .swiper-button-prev,#sp-wp-carousel-free-id-1579.sp-wpcp-1579 .swiper-button-next,#sp-wp-carousel-free-id-1579.sp-wpcp-1579 .swiper-button-prev:hover,#sp-wp-carousel-free-id-1579.sp-wpcp-1579 .swiper-button-next:hover {background: none;border: none;font-size: 30px;}#sp-wp-carousel-free-id-1579.sp-wpcp-1579 .swiper-button-prev i,#sp-wp-carousel-free-id-1579.sp-wpcp-1579 .swiper-button-next i {color: #aaa;}#sp-wp-carousel-free-id-1579.sp-wpcp-1579 .swiper-button-prev i:hover,#sp-wp-carousel-free-id-1579.sp-wpcp-1579 .swiper-button-next i:hover {color: #178087;}#sp-wp-carousel-free-id-1579.sp-wpcp-1579 .wpcp-swiper-dots .swiper-pagination-bullet {background-color: #cccccc;}#sp-wp-carousel-free-id-1579.sp-wpcp-1579 .wpcp-swiper-dots .swiper-pagination-bullet.swiper-pagination-bullet-active {background-color: #178087;} #sp-wp-carousel-free-id-1579.sp-wpcp-1579.wpcp-image-carousel .wpcp-single-item:hover img, #sp-wp-carousel-free-id-1579.sp-wpcp-1579.wpcp-post-carousel .wpcp-single-item:hover img, #sp-wp-carousel-free-id-1579.sp-wpcp-1579.wpcp-product-carousel .wpcp-single-item:hover img{-webkit-transform: scale(1.2);-moz-transform: scale(1.2);transform: scale(1.2);}#sp-wp-carousel-free-id-1579 .wpcpro-row>[class*=\"wpcpro-col-\"] { padding: 0 10px; padding-bottom: 20px;} #sp-wp-carousel-free-id-1579 .swiper-slide .single-item-fade:not(:last-child) { margin-right: 20px;}@media (min-width: 480px) { .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-1 { flex: 0 0 100%; max-width: 100%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-2 { flex: 0 0 50%; max-width: 50%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-2-5 { flex: 0 0 75%; max-width: 75%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-3 { flex: 0 0 33.333%; max-width: 33.333%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-4 { flex: 0 0 25%; max-width: 25%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-5 { flex: 0 0 20%; max-width: 20%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-6 { flex: 0 0 16.66666666666667%; max-width: 16.66666666666667%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-7 { flex: 0 0 14.28571428%; max-width: 14.28571428%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-8 { flex: 0 0 12.5%; max-width: 12.5%; } } @media (max-width: 480px) { .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-1 { flex: 0 0 100%; max-width: 100%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-2 { flex: 0 0 50%; max-width: 50%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-3 { flex: 0 0 33.222%; max-width: 33.222%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-4 { flex: 0 0 25%; max-width: 25%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-5 { flex: 0 0 20%; max-width: 20%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-6 { flex: 0 0 16.6667%; max-width: 16.6667%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-7 { flex: 0 0 14.28571428%; max-width: 14.28571428%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-8 { flex: 0 0 12.5%; max-width: 12.5%; } } @media (min-width: 736px) { .wpcpro-row .wpcpro-col-md-1 { flex: 0 0 100%; max-width: 100%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-2 { flex: 0 0 50%; max-width: 50%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-2-5 { flex: 0 0 75%; max-width: 75%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-3 { flex: 0 0 33.333%; max-width: 33.333%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-4 { flex: 0 0 25%; max-width: 25%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-5 { flex: 0 0 20%; max-width: 20%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-6 { flex: 0 0 16.66666666666667%; max-width: 16.66666666666667%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-7 { flex: 0 0 14.28571428%; max-width: 14.28571428%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-8 { flex: 0 0 12.5%; max-width: 12.5%; } } @media (min-width: 980px) { .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-1 { flex: 0 0 100%; max-width: 100%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-2 { flex: 0 0 50%; max-width: 50%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-3 { flex: 0 0 33.222%; max-width: 33.222%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-4 { flex: 0 0 25%; max-width: 25%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-5 { flex: 0 0 20%; max-width: 20%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-6 { flex: 0 0 16.6667%; max-width: 16.6667%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-7 { flex: 0 0 14.28571428%; max-width: 14.28571428%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-8 { flex: 0 0 12.5%; max-width: 12.5%; } } @media (min-width: 1200px) { .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-1 { flex: 0 0 100%; max-width: 100%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-2 { flex: 0 0 50%; max-width: 50%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-3 { flex: 0 0 33.22222222%; max-width: 33.22222222%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-4 { flex: 0 0 25%; max-width: 25%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-5 { flex: 0 0 20%; max-width: 20%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-6 { flex: 0 0 16.66667%; max-width: 16.66667%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-7 { flex: 0 0 14.28571428%; max-width: 14.28571428%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-8 { flex: 0 0 12.5%; max-width: 12.5%; } }<\/style><div class=\"wpcp-carousel-wrapper wpcp-wrapper-1579\">\n\t<div id=\"wpcp-preloader-1579\" class=\"wpcp-carousel-preloader\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/plugins\/wp-carousel-free\/public\/css\/spinner.svg\" alt=\"Preloader Image\" \/><\/div>\t<div class=\"wpcp-carousel-content-wrapper\">\n\t<div id=\"sp-wp-carousel-free-id-1579\" class=\"wpcp-carousel-section sp-wpcp-1579  nav-vertical-center wpcp-image-carousel wpcp-preloader wpcp-standard\" data-swiper='{ &quot;pagination_type&quot;: &quot;dots&quot;,&quot;accessibility&quot;:true, &quot;spaceBetween&quot;:0, &quot;arrows&quot;:true, &quot;freeMode&quot;: false, &quot;autoplay&quot;:true, &quot;effect&quot;: &quot;normal&quot;, &quot;centerMode&quot;: false, &quot;autoplaySpeed&quot;:3000, &quot;dots&quot;:true, &quot;infinite&quot;:true, &quot;speed&quot;:600, &quot;pauseOnHover&quot;:true,\n\t\t\t&quot;slidesToShow&quot;:{&quot;lg_desktop&quot;:1, &quot;desktop&quot;: 1, &quot;laptop&quot;: 1, &quot;tablet&quot;: 1, &quot;mobile&quot;: 1}, &quot;responsive&quot;:{&quot;desktop&quot;:1200, &quot;laptop&quot;: 980, &quot;tablet&quot;: 736, &quot;mobile&quot;: 480}, &quot;rtl&quot;:false, &quot;lazyLoad&quot;: &quot;false&quot;, &quot;swipe&quot;: true, &quot;draggable&quot;: true, &quot;swipeToSlide&quot;:false }' dir=\"ltr\">\n\t\t<div class=\"swiper-wrapper\">\n\t\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/20260325_111001-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/20260325_111001-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/20260325_111001-scaled.jpg\" alt=\"20260325_111001\" width=\"2560\" height=\"1183\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/20260325_105341-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/20260325_105341-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/20260325_105341-scaled.jpg\" alt=\"20260325_105341\" width=\"2560\" height=\"1183\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/20260325_105241-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/20260325_105241-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/20260325_105241-scaled.jpg\" alt=\"20260325_105241\" width=\"1183\" height=\"2560\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/vv6_side-by-side_1182_0-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/vv6_side-by-side_1182_0-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/vv6_side-by-side_1182_0-scaled.jpg\" alt=\"OLYMPUS DIGITAL CAMERA\" width=\"2560\" height=\"1920\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/vv4-from-right_2969_ed.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/vv4-from-right_2969_ed.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/vv4-from-right_2969_ed.jpg\" alt=\"vv4-from-right_2969_ed\" width=\"1280\" height=\"1001\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/view_from_portcell_1.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/view_from_portcell_1.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/view_from_portcell_1.jpg\" alt=\"view_from_portcell_1\" width=\"2016\" height=\"1512\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Vacuum_Vessel_sector_6_docked-in_sector_sub-assembly_tool_April_2021_Copyright_ITER_Organization_.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Vacuum_Vessel_sector_6_docked-in_sector_sub-assembly_tool_April_2021_Copyright_ITER_Organization_.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Vacuum_Vessel_sector_6_docked-in_sector_sub-assembly_tool_April_2021_Copyright_ITER_Organization_.jpg\" alt=\"Vacuum_Vessel_sector_6_docked-in_sector_sub-assembly_tool_April_2021_Copyright_ITER_Organization_\" width=\"2029\" height=\"1387\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/ts_in_ssat_vvs7_1_small_1.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/ts_in_ssat_vvs7_1_small_1.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/ts_in_ssat_vvs7_1_small_1.jpg\" alt=\"ts_in_ssat_vvs7_1_small_1\" width=\"2012\" height=\"1317\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Tilt_vacuum_vessel_sector_upended_Marh_2021_Copyright_ITER_Organization.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Tilt_vacuum_vessel_sector_upended_Marh_2021_Copyright_ITER_Organization.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Tilt_vacuum_vessel_sector_upended_Marh_2021_Copyright_ITER_Organization.jpg\" alt=\"Tilt_vacuum_vessel_sector_upended_Marh_2021_Copyright_ITER_Organization\" width=\"2500\" height=\"1669\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Technician_performing_checks_on_vacuum_vessel_component_at_Belleli_May_2022_Copyright_F4E.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Technician_performing_checks_on_vacuum_vessel_component_at_Belleli_May_2022_Copyright_F4E.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Technician_performing_checks_on_vacuum_vessel_component_at_Belleli_May_2022_Copyright_F4E.jpg\" alt=\"Technician_performing_checks_on_vacuum_vessel_component_at_Belleli_May_2022_Copyright_F4E\" width=\"1600\" height=\"1067\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/s1_upend_7502_v2-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/s1_upend_7502_v2-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/s1_upend_7502_v2-scaled.jpg\" alt=\"OLYMPUS DIGITAL CAMERA\" width=\"2560\" height=\"1920\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/sm5_kevin_1a_small.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/sm5_kevin_1a_small.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/sm5_kevin_1a_small.jpg\" alt=\"OLYMPUS DIGITAL CAMERA\" width=\"2123\" height=\"2125\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/ITER_Magnet_Toroidal_Field_coil_alignment_September_2022_Copyright_ITER_Organization.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/ITER_Magnet_Toroidal_Field_coil_alignment_September_2022_Copyright_ITER_Organization.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/ITER_Magnet_Toroidal_Field_coil_alignment_September_2022_Copyright_ITER_Organization.jpg\" alt=\"ITER_Magnet_Toroidal_Field_coil_alignment_September_2022_Copyright_ITER_Organization\" width=\"2400\" height=\"1600\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/ITER_Magnet_Toroidal_Field_coil_8_moved_in_Aseembly_Hall_January_2023_Copyright_ITER_Organization-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/ITER_Magnet_Toroidal_Field_coil_8_moved_in_Aseembly_Hall_January_2023_Copyright_ITER_Organization-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/ITER_Magnet_Toroidal_Field_coil_8_moved_in_Aseembly_Hall_January_2023_Copyright_ITER_Organization-scaled.jpg\" alt=\"ITER_Magnet_Toroidal_Field_coil_8_moved_in_Aseembly_Hall_January_2023_Copyright_ITER_Organization\" width=\"2560\" height=\"1543\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/ITER_construction_site_aerial_view_April_2_2022_Coyright_ITER_Organization.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/ITER_construction_site_aerial_view_April_2_2022_Coyright_ITER_Organization.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/ITER_construction_site_aerial_view_April_2_2022_Coyright_ITER_Organization.jpg\" alt=\"ITER_construction_site_aerial_view_April_2_2022_Coyright_ITER_Organization\" width=\"1000\" height=\"708\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/ITER_construction_site_aerial_view_April_1_2022_Copyright_ITER_Organization.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/ITER_construction_site_aerial_view_April_1_2022_Copyright_ITER_Organization.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/ITER_construction_site_aerial_view_April_1_2022_Copyright_ITER_Organization.jpg\" alt=\"ITER_construction_site_aerial_view_April_1_2022_Copyright_ITER_Organization\" width=\"2076\" height=\"1113\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/52-p1290419-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/52-p1290419-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/52-p1290419-scaled.jpg\" alt=\"OLYMPUS DIGITAL CAMERA\" width=\"2393\" height=\"2560\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/48-p1290397-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/48-p1290397-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/48-p1290397-scaled.jpg\" alt=\"OLYMPUS DIGITAL CAMERA\" width=\"2560\" height=\"1920\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/39-p1280368-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/39-p1280368-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/39-p1280368-scaled.jpg\" alt=\"OLYMPUS DIGITAL CAMERA\" width=\"1920\" height=\"2560\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"wpcp-swiper-dots swiper-pagination\"><\/div>\n\t\t\t\t<!-- If we need navigation buttons -->\n\t\t\t\t\t<div class=\"wpcp-prev-button swiper-button-prev\"><i class=\"fa fa-angle-left\"><\/i><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wpcp-next-button swiper-button-next\"><i class=\"fa fa-angle-right\"><\/i><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n\n<hr \/>\n<p style=\"text-align: justify;\">9 pa\u017adziernika br. w Planetarium \u015al\u0105skim w Chorzowie odby\u0142o si\u0119 spotkanie m\u0142odzie\u017cy z wybranych szk\u00f3\u0142 \u015brednich G\u00f3rnego \u015al\u0105ska z drugim polskim astronaut\u0105 S\u0142awoszem Uzna\u0144skim &#8211; Wi\u015bniewskim. Jedn\u0105 ze szk\u00f3\u0142, kt\u00f3rej m\u0142odzie\u017c zosta\u0142a zaproszona by\u0142o Uniwersyteckie I Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce im. Juliusza S\u0142owackiego w Chorzowie. Spotkanie mia\u0142o form\u0119 konferencji prasowej, na kt\u00f3rej uczniowie mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 zadawania pyta\u0144 naszemu astronaucie. Ze strony naszego liceum pytanie zadawa\u0142a Martyna Ka\u0142wa z klasy 4b. Pytania dotyczy\u0142y ka\u017cdego aspektu dzia\u0142alno\u015bci astronaut\u00f3w na orbicie pocz\u0105wszy od startu, poprzez prac\u0119 na orbicie, a sko\u0144czywszy na czysto ludzkich odczuciach oraz roz\u0142\u0105ki z rodzin\u0105. Martyna zada\u0142a pytanie zwi\u0105zane z pozbywaniem si\u0119 wilgoci oraz grzyb\u00f3w ze stacji orbitalnej podczas d\u0142ugotrwa\u0142ych lot\u00f3w kosmicznych. M\u0142odzie\u017c z du\u017cym zainteresowaniem uczestniczy\u0142a w spotkaniu. Na zako\u0144czenie ka\u017cda grupa mia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 zrobienia grupowego zdj\u0119cia ze S\u0142awoszem Uzna\u0144skim &#8211; Wi\u015bniewskim. Zdj\u0119cie ze spotkania znajduje si\u0119 w galerii. Koordynatorem projektu jest prof. Wojciech Kwa\u015bny.<\/p>\n<p><center><style id=\"wp_carousel_dynamic_css1558\">.sp-wp-carousel-free-id-1558.wpcf-fancybox-wrapper .fancybox-bg{background: #0b0b0b;opacity: 0.8;}.sp-wp-carousel-free-id-1558.wpcf-fancybox-wrapper .fancybox-navigation .fancybox-button .wpcp-fancybox-nav-arrow i {color: #ccc;}.sp-wp-carousel-free-id-1558.wpcf-fancybox-wrapper .fancybox-navigation .fancybox-button .wpcp-fancybox-nav-arrow i:hover {color: #fff;}.sp-wp-carousel-free-id-1558.wpcf-fancybox-wrapper .fancybox-navigation .fancybox-button {background: #1e1e1e;}.sp-wp-carousel-free-id-1558.wpcf-fancybox-wrapper .fancybox-navigation .fancybox-button:hover {background: #1e1e1e;}#sp-wp-carousel-free-id-1558 .wpcp-swiper-dots {margin: 40px 0px 0px 0px;}.wpcp-wrapper-1558 .swiper-wrapper .swiper-slide-kenburn, .wpcp-wrapper-1558 .swiper-wrapper, .wpcp-wrapper-1558 .wpcpro-row{align-items: center;}#sp-wp-carousel-free-id-1558 .wpcp-single-item {box-shadow: 0px 0px 0px 0px #dddddd;transition: all .3s;margin: 0px;}#sp-wp-carousel-free-id-1558.swiper-flip .wpcp-single-item{margin: 0!important;}#sp-wp-carousel-free-id-1558 .wpcp-single-item:hover {box-shadow: 0px 0px 0px 0px #dddddd;}#sp-wp-carousel-free-id-1558.sp-wpcp-1558 .wpcp-single-item {border: 1px solid #dddddd;}#sp-wp-carousel-free-id-1558.wpcp-carousel-section.sp-wpcp-1558 .swiper-button-prev,#sp-wp-carousel-free-id-1558.wpcp-carousel-section.sp-wpcp-1558 .swiper-button-next,#sp-wp-carousel-free-id-1558.wpcp-carousel-section.sp-wpcp-1558 .swiper-button-prev:hover,#sp-wp-carousel-free-id-1558.wpcp-carousel-section.sp-wpcp-1558 .swiper-button-next:hover {font-size: 18px ; font-weight: 400;}#sp-wp-carousel-free-id-1558.sp-wpcp-1558 .swiper-button-prev,#sp-wp-carousel-free-id-1558.sp-wpcp-1558 .swiper-button-next,#sp-wp-carousel-free-id-1558.sp-wpcp-1558 .swiper-button-prev:hover,#sp-wp-carousel-free-id-1558.sp-wpcp-1558 .swiper-button-next:hover {background: none;border: none;font-size: 30px;}#sp-wp-carousel-free-id-1558.sp-wpcp-1558 .swiper-button-prev i,#sp-wp-carousel-free-id-1558.sp-wpcp-1558 .swiper-button-next i {color: #aaa;}#sp-wp-carousel-free-id-1558.sp-wpcp-1558 .swiper-button-prev i:hover,#sp-wp-carousel-free-id-1558.sp-wpcp-1558 .swiper-button-next i:hover {color: #178087;}#sp-wp-carousel-free-id-1558.sp-wpcp-1558 .wpcp-swiper-dots .swiper-pagination-bullet {background-color: #cccccc;}#sp-wp-carousel-free-id-1558.sp-wpcp-1558 .wpcp-swiper-dots .swiper-pagination-bullet.swiper-pagination-bullet-active {background-color: #178087;} #sp-wp-carousel-free-id-1558.sp-wpcp-1558.wpcp-image-carousel .wpcp-single-item:hover img, #sp-wp-carousel-free-id-1558.sp-wpcp-1558.wpcp-post-carousel .wpcp-single-item:hover img, #sp-wp-carousel-free-id-1558.sp-wpcp-1558.wpcp-product-carousel .wpcp-single-item:hover img{-webkit-transform: scale(1.2);-moz-transform: scale(1.2);transform: scale(1.2);}#sp-wp-carousel-free-id-1558 .wpcpro-row>[class*=\"wpcpro-col-\"] { padding: 0 10px; padding-bottom: 20px;} #sp-wp-carousel-free-id-1558 .swiper-slide .single-item-fade:not(:last-child) { margin-right: 20px;}@media (min-width: 480px) { .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-1 { flex: 0 0 100%; max-width: 100%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-2 { flex: 0 0 50%; max-width: 50%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-2-5 { flex: 0 0 75%; max-width: 75%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-3 { flex: 0 0 33.333%; max-width: 33.333%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-4 { flex: 0 0 25%; max-width: 25%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-5 { flex: 0 0 20%; max-width: 20%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-6 { flex: 0 0 16.66666666666667%; max-width: 16.66666666666667%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-7 { flex: 0 0 14.28571428%; max-width: 14.28571428%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-8 { flex: 0 0 12.5%; max-width: 12.5%; } } @media (max-width: 480px) { .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-1 { flex: 0 0 100%; max-width: 100%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-2 { flex: 0 0 50%; max-width: 50%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-3 { flex: 0 0 33.222%; max-width: 33.222%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-4 { flex: 0 0 25%; max-width: 25%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-5 { flex: 0 0 20%; max-width: 20%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-6 { flex: 0 0 16.6667%; max-width: 16.6667%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-7 { flex: 0 0 14.28571428%; max-width: 14.28571428%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-8 { flex: 0 0 12.5%; max-width: 12.5%; } } @media (min-width: 736px) { .wpcpro-row .wpcpro-col-md-1 { flex: 0 0 100%; max-width: 100%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-2 { flex: 0 0 50%; max-width: 50%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-2-5 { flex: 0 0 75%; max-width: 75%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-3 { flex: 0 0 33.333%; max-width: 33.333%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-4 { flex: 0 0 25%; max-width: 25%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-5 { flex: 0 0 20%; max-width: 20%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-6 { flex: 0 0 16.66666666666667%; max-width: 16.66666666666667%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-7 { flex: 0 0 14.28571428%; max-width: 14.28571428%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-8 { flex: 0 0 12.5%; max-width: 12.5%; } } @media (min-width: 980px) { .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-1 { flex: 0 0 100%; max-width: 100%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-2 { flex: 0 0 50%; max-width: 50%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-3 { flex: 0 0 33.222%; max-width: 33.222%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-4 { flex: 0 0 25%; max-width: 25%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-5 { flex: 0 0 20%; max-width: 20%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-6 { flex: 0 0 16.6667%; max-width: 16.6667%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-7 { flex: 0 0 14.28571428%; max-width: 14.28571428%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-8 { flex: 0 0 12.5%; max-width: 12.5%; } } @media (min-width: 1200px) { .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-1 { flex: 0 0 100%; max-width: 100%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-2 { flex: 0 0 50%; max-width: 50%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-3 { flex: 0 0 33.22222222%; max-width: 33.22222222%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-4 { flex: 0 0 25%; max-width: 25%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-5 { flex: 0 0 20%; max-width: 20%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-6 { flex: 0 0 16.66667%; max-width: 16.66667%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-7 { flex: 0 0 14.28571428%; max-width: 14.28571428%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-8 { flex: 0 0 12.5%; max-width: 12.5%; } }<\/style><div class=\"wpcp-carousel-wrapper wpcp-wrapper-1558\">\n\t<div id=\"wpcp-preloader-1558\" class=\"wpcp-carousel-preloader\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/plugins\/wp-carousel-free\/public\/css\/spinner.svg\" alt=\"Preloader Image\" \/><\/div>\t<div class=\"wpcp-carousel-content-wrapper\">\n\t<div id=\"sp-wp-carousel-free-id-1558\" class=\"wpcp-carousel-section sp-wpcp-1558  nav-vertical-center wpcp-image-carousel wpcp-preloader wpcp-standard\" data-swiper='{ &quot;pagination_type&quot;: &quot;dynamic&quot;,&quot;accessibility&quot;:true, &quot;spaceBetween&quot;:0, &quot;arrows&quot;:true, &quot;freeMode&quot;: false, &quot;autoplay&quot;:true, &quot;effect&quot;: &quot;normal&quot;, &quot;centerMode&quot;: false, &quot;autoplaySpeed&quot;:3000, &quot;dots&quot;:true, &quot;infinite&quot;:true, &quot;speed&quot;:600, &quot;pauseOnHover&quot;:true,\n\t\t\t&quot;slidesToShow&quot;:{&quot;lg_desktop&quot;:1, &quot;desktop&quot;: 1, &quot;laptop&quot;: 1, &quot;tablet&quot;: 1, &quot;mobile&quot;: 1}, &quot;responsive&quot;:{&quot;desktop&quot;:1200, &quot;laptop&quot;: 980, &quot;tablet&quot;: 736, &quot;mobile&quot;: 480}, &quot;rtl&quot;:false, &quot;lazyLoad&quot;: &quot;false&quot;, &quot;swipe&quot;: true, &quot;draggable&quot;: true, &quot;swipeToSlide&quot;:false }' dir=\"ltr\">\n\t\t<div class=\"swiper-wrapper\">\n\t\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00023-Poprawione-Szum-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00023-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00023-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" alt=\"A7B00023-Poprawione-Szum\" width=\"2560\" height=\"1706\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00038-Poprawione-Szum-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00038-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00038-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" alt=\"A7B00038-Poprawione-Szum\" width=\"2560\" height=\"1707\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00041-Poprawione-Szum-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00041-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00041-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" alt=\"A7B00041-Poprawione-Szum\" width=\"2560\" height=\"1707\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00077-Poprawione-Szum-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00077-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00077-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" alt=\"A7B00077-Poprawione-Szum\" width=\"2560\" height=\"1707\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00088-Poprawione-Szum-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00088-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00088-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" alt=\"A7B00088-Poprawione-Szum\" width=\"2560\" height=\"1707\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00105-Poprawione-Szum-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00105-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00105-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" alt=\"A7B00105-Poprawione-Szum\" width=\"2560\" height=\"1707\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00170-Poprawione-Szum-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00170-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00170-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" alt=\"A7B00170-Poprawione-Szum\" width=\"2560\" height=\"1707\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00185-Poprawione-Szum-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00185-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00185-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" alt=\"A7B00185-Poprawione-Szum\" width=\"2560\" height=\"1707\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00195-Poprawione-Szum-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00195-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00195-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" alt=\"A7B00195-Poprawione-Szum\" width=\"2560\" height=\"1707\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00240-Poprawione-Szum-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00240-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00240-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" alt=\"A7B00240-Poprawione-Szum\" width=\"2560\" height=\"1707\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00334-Poprawione-Szum-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00334-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00334-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" alt=\"A7B00334-Poprawione-Szum\" width=\"2560\" height=\"1707\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00432-Poprawione-Szum-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00432-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00432-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" alt=\"A7B00432-Poprawione-Szum\" width=\"2560\" height=\"1706\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00473-Poprawione-Szum-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00473-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00473-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" alt=\"A7B00473-Poprawione-Szum\" width=\"2560\" height=\"1707\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00539-Poprawione-Szum-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00539-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00539-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" alt=\"A7B00539-Poprawione-Szum\" width=\"2560\" height=\"1706\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00768-Poprawione-Szum-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00768-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00768-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" alt=\"A7B00768-Poprawione-Szum\" width=\"2560\" height=\"1707\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00844-Poprawione-Szum-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00844-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/A7B00844-Poprawione-Szum-scaled.jpg\" alt=\"A7B00844-Poprawione-Szum\" width=\"2560\" height=\"1707\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"wpcp-swiper-dots swiper-pagination\"><\/div>\n\t\t\t\t<!-- If we need navigation buttons -->\n\t\t\t\t\t<div class=\"wpcp-prev-button swiper-button-prev\"><i class=\"fa fa-angle-left\"><\/i><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wpcp-next-button swiper-button-next\"><i class=\"fa fa-angle-right\"><\/i><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/center><\/p>\n<hr \/>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nazywam si\u0119 Wojciech Kwa\u015bny. B\u0119d\u0105c nauczycielem fizyki i informatyki Uniwersyteckiego I Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego im. Juliusza S\u0142owackiego w Chorzowie uczestniczy\u0142em dw\u00f3ch szkoleniach w Mi\u0119dzynarodowym Laboratorium Cz\u0105stek Elementarnych CERN w Genewie. Zaj\u0119cia obejmowa\u0142y wyk\u0142ady i praktyczne \u0107wiczenia z zakresu przygotowania do\u015bwiadcze\u0144, obserwacji cz\u0105stek elementarnych, kosmologii oraz obserwacji astronomicznych z wykorzystaniem najnowszych technologii. Wizytowa\u0142em monta\u017c najwi\u0119kszego na \u015bwiecie detektora ATLAS oraz detektor\u00f3w ALICE, CMS oraz LHCb. Wykorzystuj\u0105c swoje do\u015bwiadczenia organizuj\u0119 wyjazdy do Mi\u0119dzynarodowego Laboratorium Cz\u0105stek Elementarnych CERN. W trakcie tych wyjazd\u00f3w uczestnicy zapoznaj\u0105 si\u0119 z metodami obserwacji cz\u0105stek elementarnych, wykorzystaniem technologii w \u017cyciu codziennym, zwiedzaj\u0105 elektrowni\u0119 atomow\u0105, zapoznaj\u0105 si\u0119 z technologiami kosmicznymi i lotniczymi oraz poznaj\u0105 histori\u0119 Czech, Niemiec, Szwajcarii i Francji. Poni\u017cej znajduj\u0105 si\u0119 fotorelacji z wyjazd\u00f3w. Zach\u0119cam do wzi\u0119cia udzia\u0142u w niezapomnianej w\u0119dr\u00f3wce.<\/p>\n<p><center><style id=\"wp_carousel_dynamic_css1526\">.sp-wp-carousel-free-id-1526.wpcf-fancybox-wrapper .fancybox-bg{background: #0b0b0b;opacity: 0.8;}.sp-wp-carousel-free-id-1526.wpcf-fancybox-wrapper .fancybox-navigation .fancybox-button .wpcp-fancybox-nav-arrow i {color: #ccc;}.sp-wp-carousel-free-id-1526.wpcf-fancybox-wrapper .fancybox-navigation .fancybox-button .wpcp-fancybox-nav-arrow i:hover {color: #fff;}.sp-wp-carousel-free-id-1526.wpcf-fancybox-wrapper .fancybox-navigation .fancybox-button {background: #1e1e1e;}.sp-wp-carousel-free-id-1526.wpcf-fancybox-wrapper .fancybox-navigation .fancybox-button:hover {background: #1e1e1e;}#sp-wp-carousel-free-id-1526 .wpcp-swiper-dots {margin: 40px 0px 0px 0px;}.wpcp-wrapper-1526 .swiper-wrapper .swiper-slide-kenburn, .wpcp-wrapper-1526 .swiper-wrapper, .wpcp-wrapper-1526 .wpcpro-row{align-items: center;}#sp-wp-carousel-free-id-1526 .wpcp-single-item {box-shadow: 0px 0px 0px 0px #dddddd;transition: all .3s;margin: 0px;}#sp-wp-carousel-free-id-1526.swiper-flip .wpcp-single-item{margin: 0!important;}#sp-wp-carousel-free-id-1526 .wpcp-single-item:hover {box-shadow: 0px 0px 0px 0px #dddddd;}#sp-wp-carousel-free-id-1526.sp-wpcp-1526 .wpcp-single-item {border: 1px solid #dddddd;}#sp-wp-carousel-free-id-1526.wpcp-carousel-section.sp-wpcp-1526 .swiper-button-prev,#sp-wp-carousel-free-id-1526.wpcp-carousel-section.sp-wpcp-1526 .swiper-button-next,#sp-wp-carousel-free-id-1526.wpcp-carousel-section.sp-wpcp-1526 .swiper-button-prev:hover,#sp-wp-carousel-free-id-1526.wpcp-carousel-section.sp-wpcp-1526 .swiper-button-next:hover {font-size: 18px ; font-weight: 400;}#sp-wp-carousel-free-id-1526.sp-wpcp-1526 .swiper-button-prev,#sp-wp-carousel-free-id-1526.sp-wpcp-1526 .swiper-button-next,#sp-wp-carousel-free-id-1526.sp-wpcp-1526 .swiper-button-prev:hover,#sp-wp-carousel-free-id-1526.sp-wpcp-1526 .swiper-button-next:hover {background: none;border: none;font-size: 30px;}#sp-wp-carousel-free-id-1526.sp-wpcp-1526 .swiper-button-prev i,#sp-wp-carousel-free-id-1526.sp-wpcp-1526 .swiper-button-next i {color: #aaa;}#sp-wp-carousel-free-id-1526.sp-wpcp-1526 .swiper-button-prev i:hover,#sp-wp-carousel-free-id-1526.sp-wpcp-1526 .swiper-button-next i:hover {color: #178087;}#sp-wp-carousel-free-id-1526.sp-wpcp-1526 .wpcp-swiper-dots .swiper-pagination-bullet {background-color: #cccccc;}#sp-wp-carousel-free-id-1526.sp-wpcp-1526 .wpcp-swiper-dots .swiper-pagination-bullet.swiper-pagination-bullet-active {background-color: #178087;} #sp-wp-carousel-free-id-1526.sp-wpcp-1526.wpcp-image-carousel .wpcp-single-item:hover img, #sp-wp-carousel-free-id-1526.sp-wpcp-1526.wpcp-post-carousel .wpcp-single-item:hover img, #sp-wp-carousel-free-id-1526.sp-wpcp-1526.wpcp-product-carousel .wpcp-single-item:hover img{-webkit-transform: scale(1.2);-moz-transform: scale(1.2);transform: scale(1.2);}#sp-wp-carousel-free-id-1526 .wpcpro-row>[class*=\"wpcpro-col-\"] { padding: 0 10px; padding-bottom: 20px;} #sp-wp-carousel-free-id-1526 .swiper-slide .single-item-fade:not(:last-child) { margin-right: 20px;}@media (min-width: 480px) { .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-1 { flex: 0 0 100%; max-width: 100%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-2 { flex: 0 0 50%; max-width: 50%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-2-5 { flex: 0 0 75%; max-width: 75%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-3 { flex: 0 0 33.333%; max-width: 33.333%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-4 { flex: 0 0 25%; max-width: 25%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-5 { flex: 0 0 20%; max-width: 20%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-6 { flex: 0 0 16.66666666666667%; max-width: 16.66666666666667%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-7 { flex: 0 0 14.28571428%; max-width: 14.28571428%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-sm-8 { flex: 0 0 12.5%; max-width: 12.5%; } } @media (max-width: 480px) { .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-1 { flex: 0 0 100%; max-width: 100%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-2 { flex: 0 0 50%; max-width: 50%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-3 { flex: 0 0 33.222%; max-width: 33.222%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-4 { flex: 0 0 25%; max-width: 25%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-5 { flex: 0 0 20%; max-width: 20%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-6 { flex: 0 0 16.6667%; max-width: 16.6667%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-7 { flex: 0 0 14.28571428%; max-width: 14.28571428%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xs-8 { flex: 0 0 12.5%; max-width: 12.5%; } } @media (min-width: 736px) { .wpcpro-row .wpcpro-col-md-1 { flex: 0 0 100%; max-width: 100%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-2 { flex: 0 0 50%; max-width: 50%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-2-5 { flex: 0 0 75%; max-width: 75%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-3 { flex: 0 0 33.333%; max-width: 33.333%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-4 { flex: 0 0 25%; max-width: 25%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-5 { flex: 0 0 20%; max-width: 20%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-6 { flex: 0 0 16.66666666666667%; max-width: 16.66666666666667%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-7 { flex: 0 0 14.28571428%; max-width: 14.28571428%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-md-8 { flex: 0 0 12.5%; max-width: 12.5%; } } @media (min-width: 980px) { .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-1 { flex: 0 0 100%; max-width: 100%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-2 { flex: 0 0 50%; max-width: 50%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-3 { flex: 0 0 33.222%; max-width: 33.222%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-4 { flex: 0 0 25%; max-width: 25%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-5 { flex: 0 0 20%; max-width: 20%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-6 { flex: 0 0 16.6667%; max-width: 16.6667%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-7 { flex: 0 0 14.28571428%; max-width: 14.28571428%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-lg-8 { flex: 0 0 12.5%; max-width: 12.5%; } } @media (min-width: 1200px) { .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-1 { flex: 0 0 100%; max-width: 100%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-2 { flex: 0 0 50%; max-width: 50%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-3 { flex: 0 0 33.22222222%; max-width: 33.22222222%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-4 { flex: 0 0 25%; max-width: 25%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-5 { flex: 0 0 20%; max-width: 20%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-6 { flex: 0 0 16.66667%; max-width: 16.66667%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-7 { flex: 0 0 14.28571428%; max-width: 14.28571428%; } .wpcpro-row .wpcpro-col-xl-8 { flex: 0 0 12.5%; max-width: 12.5%; } }<\/style><div class=\"wpcp-carousel-wrapper wpcp-wrapper-1526\">\n\t<div id=\"wpcp-preloader-1526\" class=\"wpcp-carousel-preloader\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/plugins\/wp-carousel-free\/public\/css\/spinner.svg\" alt=\"Preloader Image\" \/><\/div>\t<div class=\"wpcp-carousel-content-wrapper\">\n\t<div id=\"sp-wp-carousel-free-id-1526\" class=\"wpcp-carousel-section sp-wpcp-1526  nav-vertical-center wpcp-image-carousel wpcp-preloader wpcp-standard\" data-swiper='{ &quot;pagination_type&quot;: &quot;dots&quot;,&quot;accessibility&quot;:true, &quot;spaceBetween&quot;:0, &quot;arrows&quot;:true, &quot;freeMode&quot;: false, &quot;autoplay&quot;:true, &quot;effect&quot;: &quot;normal&quot;, &quot;centerMode&quot;: false, &quot;autoplaySpeed&quot;:3000, &quot;dots&quot;:true, &quot;infinite&quot;:true, &quot;speed&quot;:600, &quot;pauseOnHover&quot;:true,\n\t\t\t&quot;slidesToShow&quot;:{&quot;lg_desktop&quot;:1, &quot;desktop&quot;: 1, &quot;laptop&quot;: 1, &quot;tablet&quot;: 1, &quot;mobile&quot;: 1}, &quot;responsive&quot;:{&quot;desktop&quot;:1200, &quot;laptop&quot;: 980, &quot;tablet&quot;: 736, &quot;mobile&quot;: 480}, &quot;rtl&quot;:false, &quot;lazyLoad&quot;: &quot;false&quot;, &quot;swipe&quot;: true, &quot;draggable&quot;: true, &quot;swipeToSlide&quot;:false }' dir=\"ltr\">\n\t\t<div class=\"swiper-wrapper\">\n\t\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221017_143753-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221017_143753-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221017_143753-scaled.jpg\" alt=\"20221017_143753\" width=\"2560\" height=\"1440\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221017_145424-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221017_145424-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221017_145424-scaled.jpg\" alt=\"20221017_145424\" width=\"2560\" height=\"1440\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221017_150337-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221017_150337-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221017_150337-scaled.jpg\" alt=\"20221017_150337\" width=\"2560\" height=\"1440\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221017_162234-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221017_162234-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221017_162234-scaled.jpg\" alt=\"20221017_162234\" width=\"2560\" height=\"1440\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221017_162700-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221017_162700-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221017_162700-scaled.jpg\" alt=\"20221017_162700\" width=\"2560\" height=\"1440\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221018_080140-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221018_080140-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221018_080140-scaled.jpg\" alt=\"20221018_080140\" width=\"2560\" height=\"1440\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221018_084654-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221018_084654-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221018_084654-scaled.jpg\" alt=\"20221018_084654\" width=\"2560\" height=\"1440\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221018_135509-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221018_135509-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221018_135509-scaled.jpg\" alt=\"20221018_135509\" width=\"2560\" height=\"1440\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221018_135632-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221018_135632-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221018_135632-scaled.jpg\" alt=\"20221018_135632\" width=\"1440\" height=\"2560\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_111603-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_111603-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_111603-scaled.jpg\" alt=\"20221019_111603\" width=\"2560\" height=\"1440\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_111606-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_111606-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_111606-scaled.jpg\" alt=\"20221019_111606\" width=\"2560\" height=\"1440\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_111755-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_111755-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_111755-scaled.jpg\" alt=\"20221019_111755\" width=\"2560\" height=\"1440\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_112818-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_112818-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_112818-scaled.jpg\" alt=\"20221019_112818\" width=\"1440\" height=\"2560\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_113207-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_113207-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_113207-scaled.jpg\" alt=\"20221019_113207\" width=\"2560\" height=\"1440\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_120241-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_120241-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_120241-scaled.jpg\" alt=\"20221019_120241\" width=\"2560\" height=\"1440\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_124629-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_124629-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_124629-scaled.jpg\" alt=\"20221019_124629\" width=\"1440\" height=\"2560\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_125858-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_125858-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221019_125858-scaled.jpg\" alt=\"20221019_125858\" width=\"1440\" height=\"2560\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221020_173419-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221020_173419-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221020_173419-scaled.jpg\" alt=\"20221020_173419\" width=\"2560\" height=\"1440\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221020_185620-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221020_185620-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221020_185620-scaled.jpg\" alt=\"20221020_185620\" width=\"2560\" height=\"1440\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221021_110904-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221021_110904-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221021_110904-scaled.jpg\" alt=\"20221021_110904\" width=\"2560\" height=\"1440\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221021_111919-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221021_111919-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221021_111919-scaled.jpg\" alt=\"20221021_111919\" width=\"2560\" height=\"1440\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221021_114536-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221021_114536-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221021_114536-scaled.jpg\" alt=\"20221021_114536\" width=\"2560\" height=\"1440\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221021_115009-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221021_115009-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221021_115009-scaled.jpg\" alt=\"20221021_115009\" width=\"2560\" height=\"1440\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221021_115126-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221021_115126-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221021_115126-scaled.jpg\" alt=\"20221021_115126\" width=\"2560\" height=\"1440\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t<div class=\"swiper-slide\">\n\t<div class=\"wpcp-single-item\">\n\t\t\t<a class=\"wcp-light-box\" data-buttons='[\"close\"]' data-wpc_url='https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221021_121326-scaled.jpg' href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221021_121326-scaled.jpg\" data-fancybox=\"wpcp_view\">\n\t\t<figure>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"skip-lazy\" src=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/20221021_121326-scaled.jpg\" alt=\"20221021_121326\" width=\"2560\" height=\"1440\">\t\t<\/figure>\n\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"wpcp-swiper-dots swiper-pagination\"><\/div>\n\t\t\t\t<!-- If we need navigation buttons -->\n\t\t\t\t\t<div class=\"wpcp-prev-button swiper-button-prev\"><i class=\"fa fa-angle-left\"><\/i><\/div>\n\t\t\t<div class=\"wpcp-next-button swiper-button-next\"><i class=\"fa fa-angle-right\"><\/i><\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/center><\/p>\n<hr \/>\n<p><b>21 pa\u017adziernika 2023 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"\/pliki\/img\/logo\/geekweek_logo.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Pod powierzchni\u0105 Ceres mo\u017ce znajdowa\u0107 si\u0119 tajemnicza struktura bogata w zwi\u0105zki organiczne<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>W ostatniej dekadzie planet\u0119 kar\u0142owat\u0105 Ceres odwiedzi\u0142a sonda Dawn, kt\u00f3ra wykry\u0142a na jej powierzchni z\u0142o\u017cone zwi\u0105zki organiczne. Do tej pory naukowcy nie mieli poj\u0119cia, sk\u0105d si\u0119 one tam wzi\u0119\u0142y. Jednak\u017ce ostatnie badania rzucaj\u0105 wi\u0119cej \u015bwiat\u0142a na t\u0119 kwesti\u0119. Mo\u017ce chodzi\u0107 o tajemniczy podziemny zbiornik.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/ceres_01.jpg\"><br \/>Pod powierzchni\u0105 Ceres mo\u017ce znajdowa\u0107 si\u0119 tajemnicza struktura (zdj\u0119cie ilustracyjne)<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ceres jest planet\u0105 kar\u0142owat\u0105 znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 wewn\u0105trz pasa planetoid mi\u0119dzy orbit\u0105 Marsa i orbit\u0105 Jowisza. Jest to niewielkie cia\u0142o niebieskie o \u015brednicy 939 km, lecz jest jednocze\u015bnie najwi\u0119kszym obiektem w tym pasie. Woko\u0142o w\u0142asnej osi obraca si\u0119 w czasie 9 godz. i 4 min.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Powierzchnia planety kar\u0142owatej ma ciemny odcie\u0144 i pokryta jest regolitem, kt\u00f3ry jest bogaty w w\u0119giel. Co ciekawe Ceres ma du\u017ce skaliste j\u0105dro, kt\u00f3re otoczone jest materia\u0142em zawieraj\u0105cym do 30 proc. lodu wodnego. Ilo\u015b\u0107 wody na tej planecie przewy\u017csza pi\u0119ciokrotnie ilo\u015b\u0107 s\u0142odkiej wody na Ziemi. Koniecznie te\u017c trzeba wspomnie\u0107, \u017ce na powierzchni wyst\u0119puj\u0105 kriowulkany, z kt\u00f3rych wyp\u0142ywaj\u0105 solanki &#8211; potencjalnie mog\u0105 one by\u0107 idealnym \u015brodowiskiem do rozwoju \u017cycia mikrobiologicznego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142y zwi\u0105zki organiczne na odleg\u0142ej planecie kar\u0142owatej?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wcze\u015bniejsze misje kosmiczne ujawni\u0142y, \u017ce w niekt\u00f3rych kraterach Ceres wyst\u0119puj\u0105 z\u0142o\u017cone zwi\u0105zki organiczne. Do tej pory naukowcy zastanawiali si\u0119, czy te wyj\u0105tkowe cz\u0105steczki zosta\u0142y przyniesione przez bogate w w\u0119giel asteroidy, czy te\u017c mog\u0105 by\u0107 &#8222;rodzimymi&#8221; cz\u0105stkami pochodz\u0105cymi z samej Ceres.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W przesz\u0142o\u015bci pod powierzchni\u0105 planety m\u00f3g\u0142 istnie\u0107 ocean, w kt\u00f3rym mog\u0142o dochodzi\u0107 do r\u00f3\u017cnego rodzaju reakcji chemicznych. W trakcie setek milion\u00f3w lat ocean ten zamieni\u0142 si\u0119 w l\u00f3d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Substancje organiczne zosta\u0142y pocz\u0105tkowo wykryte w pobli\u017cu du\u017cego krateru uderzeniowego, co zmotywowa\u0142o nas do przyjrzenia si\u0119, jak uderzenia wp\u0142ywaj\u0105 na te substancje organiczne. Odkryli\u015bmy, \u017ce substancje organiczne mog\u0105 by\u0107 bardziej rozpowszechnione ni\u017c pocz\u0105tkowo podawano &#8211; Terik Daly, planetolog z Johns Hopkins Applied Physics Laboratory.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Strzelnica od NASA<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Naukowcy chcieli sprawdzi\u0107, czy zwi\u0105zki organiczne b\u0119d\u0105 odporne na kosmiczne uderzenia. Dlatego te\u017c zrekonstruowali odpowiednie warunki w specjalnym laboratorium, wykorzystuj\u0105c do tego m.in. pionow\u0105 strzelnic\u0119 NASA Ames. Urz\u0105dzenie strzela\u0142o do cz\u0105steczek, kt\u00f3rych sk\u0142ad odpowiada\u0142 profilowi substancji odnalezionych na Ceres.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pr\u0119dko\u015b\u0107 uderze\u0144 wynosi\u0142a od 2 do 6 km\/s, za\u015b samo uderzenie nast\u0119powa\u0142o pod k\u0105tem 15-90 stopni wzgl\u0119dem p\u0142askiej powierzchni. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zwi\u0105zki te mog\u0105 przetrwa\u0107 kosmiczne uderzenia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jednak\u017ce jak stwierdzili naukowcy, analizy nie wystarczy\u0142y, by rozwik\u0142a\u0107 zagadk\u0119 pochodzenia wspomnianych substancji organicznych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Kolejna pr\u00f3ba wyja\u015bnienia<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mimo wzgl\u0119dnych niepowodze\u0144 zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w nie podda\u0142 si\u0119 i w kolejnym kroku po\u0142\u0105czy\u0142 dane z kamery sondy Dawn i dane spektroskopowe. W ten spos\u00f3b uzyskano szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 map\u0119 lokalizacji substancji organicznych na powierzchni Ceres. Naukowcy ocenili, \u017ce z\u0142o\u017cone zwi\u0105zki pochodz\u0105 z wn\u0119trza planety kar\u0142owatej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>&#8222;Ludzie patrzyli oddzielnie na dane z kamery Dawn i dane ze spektrometru, ale nikt inny nie zastosowa\u0142 podej\u015bcia zastosowanego przez nasz zesp\u00f3\u0142 do ekstrapolacji danych z jednego instrumentu na drugi, co zapewni\u0142o nam nowy punkt odniesienia w naszych poszukiwaniach, pozwalaj\u0105cych na mapowanie i zrozumienie pochodzenia substancji organicznych na Ceres&#8221;<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><i>dr Jessica Sunshine z Uniwersytetu Maryland<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Naukowcy zauwa\u017cyli bardzo du\u017c\u0105 korelacj\u0119 substancji organicznych z jednostkami ze starszych uderze\u0144. Podobna korelacja zwi\u0105zana jest tak\u017ce z wyst\u0119powaniem w\u0119glan\u00f3w, kt\u00f3re tworz\u0105 si\u0119 w obecno\u015bci wody.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Chocia\u017c pochodzenie substancji organicznych pozostaje s\u0142abo poznane, mamy teraz dobre dowody na to, \u017ce powsta\u0142y one na Ceres i prawdopodobnie w obecno\u015bci wody. Istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107, \u017ce wewn\u0105trz Ceres mo\u017cna znale\u017a\u0107 du\u017cy wewn\u0119trzny zbiornik substancji organicznych. Zatem z mojej perspektywy wynik ten zwi\u0119ksza potencja\u0142 astrobiologiczny tej planety kar\u0142owatej &#8211; doda\u0142 Juan Rizos, astrofizyk z Instituto de Astrofisica de Andalucia w Hiszpanii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wyniki bada\u0144 zosta\u0142y zaprezentowane na konferencji Geological Society of America\u2019s\u00a0GSA Connectes 2023.<\/p>\n<p><b>27 kwietnia 2023 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"\/pliki\/img\/logo\/geekweek_logo.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Voyager 2 nadal nadaje. NASA ratuje sond\u0119 w sprytny spos\u00f3b<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Sonda mia\u0142a zamilkn\u0105\u0107 na zawsze, ale eksperci z NASA znale\u017ali spos\u00f3b na jej uratowanie i przed\u0142u\u017cenie misji do 2026 roku. Wystarczy\u0142o wy\u0142\u0105czy\u0107 jeden uk\u0142ad zabezpieczaj\u0105cy Voyagera 2, aby gwiezdny podr\u00f3\u017cnik dzia\u0142a\u0142 dalej.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/voyager_2.jpg\"><br \/>Legendarna sonda Voyager 2 zosta\u0142a uratowana. Wystarczy\u0142o wy\u0142\u0105czy\u0107 zdalnie jeden uk\u0142ad, aby zyska\u0142a wystarczaj\u0105cej mocy. \/NASA<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trudno wr\u0119cz w\u00a0to uwierzy\u0107, ale NASA ca\u0142y czas kontroluje sytuacj\u0119 na pok\u0142adzie sondy wystrzelonej 45 lat temu. Voyager 2 znajduje si\u0119 w\u00a0odleg\u0142o\u015bci 20 miliard\u00f3w kilometr\u00f3w od Ziemi. Sygna\u0142 wys\u0142any z\u00a0Ziemi potrzebuje a\u017c 18 godzin, aby dotrze\u0107 do sondy. Mimo tego NASA ca\u0142y czas ma kontakt z\u00a0Voyagerem 2, a\u00a0nawet uda\u0142o si\u0119 jej in\u017cynierom zdalnie przed\u0142u\u017cy\u0107 jego misj\u0119 do 2026 roku.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Problemem by\u0142a malej\u0105ca moc w\u00a0uk\u0142adach Voyagera 2. Eksperci NASA byli przekonani, \u017ce w\u00a0przysz\u0142ym roku b\u0119d\u0105 musieli wy\u0142\u0105czy\u0107 jeden z\u00a0pi\u0119ciu instrument\u00f3w naukowych, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 na pok\u0142adzie sondy.<\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/voyager_2_rtg.jpg\"><br \/>Ka\u017cda sonda NASA Voyager jest wyposa\u017cona w trzy radioizotopowe generatory termoelektryczne (RTG). RTG  przekszta\u0142caj\u0105 ciep\u0142o wytwarzane w wyniku rozpadu plutonu-238 na energi\u0119 elektryczn\u0105. \/NASA<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Spece z\u00a0NASA zrobili burz\u0119 m\u00f3zg\u00f3w i\u00a0doszli do wniosku, \u017ce mo\u017cna wy\u0142\u0105czy\u0107 pok\u0142adowy system kontroluj\u0105cy stabilno\u015b\u0107 napi\u0119cia, aby uzyska\u0107 troch\u0119 brakuj\u0105cej energii.\u00a0Z centrum kontroli lotu sondy wys\u0142ano polecenie w\u00a0kierunku Voyagera 2 i\u00a0wszystko posz\u0142o zgodnie z\u00a0planem. Sonda wy\u0142\u0105czy\u0142a uk\u0142ad zabezpieczaj\u0105cy, zyska\u0142a dodatkow\u0105 energi\u0119 i\u00a0dalej kontynuuje swoj\u0105 misj\u0119. Zbierane przez ni\u0105 dane s\u0105 tym cenniejsze, \u017ce znajduje si\u0119 rekordowo daleko od Ziemi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>Dane naukowe, kt\u00f3re przesy\u0142aj\u0105 nam sondy serii Voyager  staj\u0105 si\u0119 tym cenniejsze, im bardziej si\u0119 od S\u0142o\u0144ca oddalaj\u0105. Chcemy, aby instrumenty naukowe na pok\u0142adach obu sond dzia\u0142a\u0142y jak najd\u0142u\u017cej.<\/i><br \/>\n                            Linda Spilker z projektu Voyager<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Voyager 1 i\u00a0Voyager 2 to dwie bli\u017aniacze sondy kosmiczne, kt\u00f3re zosta\u0142y wys\u0142ane przez NASA w\u00a01977 roku. Ich zadaniem by\u0142o zbadanie najbardziej odleg\u0142ych rejon\u00f3w Uk\u0142adu S\u0142onecznego. Od czasu swojego startu obie sondy dostarczy\u0142y naukowcom bezcennych danych.\u00a0 Uda\u0142o im si\u0119 wykona\u0107 najlepsze w\u00a0historii zdj\u0119cia Jowisza, Saturna, Urana i\u00a0Neptuna. Dzi\u0119ki misji Voyager zebrano tak\u017ce informacje na temat ich sk\u0142adu i\u00a0atmosfery.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W miar\u0119 oddalania si\u0119 od S\u0142o\u0144ca, sondy osi\u0105gn\u0119\u0142y granice heliosfery &#8211; obszaru przestrzeni otaczaj\u0105cego S\u0142o\u0144ce i\u00a0chroni\u0105cego Uk\u0142ad S\u0142oneczny przed szkodliwym promieniowaniem z\u00a0przestrzeni mi\u0119dzygwiazdowej. Voyager 1 przekroczy\u0142 granic\u0119 heliosfery w\u00a02012 roku, za\u015b Voyager 2 uczyni\u0142 to w\u00a02018 roku.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mimo up\u0142ywu ponad 45 lat od startu, sondy Voyager wci\u0105\u017c dzia\u0142aj\u0105 i\u00a0przesy\u0142aj\u0105 informacje dla NASA.\u00a0\u00a0Misje Voyager-1 i\u00a0Voyager-2 s\u0105 uwa\u017cane za jedne z\u00a0najbardziej udanych i\u00a0spektakularnych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 w\u00a0historii eksploracji kosmosu.<\/p>\n<p><b>10 kwietnia 2023 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/wp_logo.png\" width=\"30%\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Misja JUICE. Wykrywacz pozaziemskiego \u017cycia poszuka go pod lodem<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Misja JUICE. Wykrywacz pozaziemskiego &#8230;<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/sonda_juice.jpg\"><br \/>Sonda JUICE poszuka \u017cycia na ksi\u0119\u017cycach Jowisza<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">13 kwietnia rozpocznie si\u0119 misja JUICE \u2013 najwa\u017cniejsze przedsi\u0119wzi\u0119cie Europejskiej Agencji Kosmicznej w tym roku. Sonda wys\u0142ana w kierunku ksi\u0119\u017cyc\u00f3w Jowisza ma sprawdzi\u0107, czy pod warstw\u0105 lodu kryje si\u0119 \u017cycie. Wa\u017cny udzia\u0142 w tych badaniach bior\u0105 polskie firmy i naukowcy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W 2013 roku mia\u0142 premier\u0119 film SF &#8222;Raport z Europy&#8221;. Cho\u0107 przedstawia fikcyjne wydarzenia, zaliczono go do podgatunku &#8222;hard SF&#8221;, czyli fantastyki naukowej w jej pierwotnym znaczeniu, zgodnej z aktualnym stanem wiedzy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fabu\u0142a &#8222;Raportu\u2026&#8221; koncentruje si\u0119 wok\u00f3\u0142 za\u0142ogowej misji, wys\u0142anej na jeden z ksi\u0119\u017cyc\u00f3w Jowisza, Europ\u0119. Jej celem jest weryfikacja danych, dostarczonych na Ziemi\u0119 przez bezza\u0142ogow\u0105 sond\u0119, kt\u00f3ra \u2013 by\u0107 mo\u017ce \u2013 odkry\u0142a, \u017ce pod lodow\u0105 pokryw\u0105 Europy mog\u0142o rozwin\u0105\u0107 si\u0119 \u017cycie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po dekadzie rzeczywisto\u015b\u0107 zaczyna dogania\u0107 filmow\u0105 fikcj\u0119. Europejska Agencja Kosmiczna naprawd\u0119 wysy\u0142a w kierunku uk\u0142adu Jowisza sond\u0119, kt\u00f3rej celem jest zbadanie trzech z 92 naturalnych satelit\u00f3w najwi\u0119kszej planety Uk\u0142adu S\u0142onecznego: Europy, Ganimedesa i Kallisto.<\/p>\n<h1>Ksi\u0119\u017cyc wi\u0119kszy od Merkurego<\/h1>\n<p style=\"text-align: justify;\">Te odkryte w 1610 roku (razem z Io) przez Galileusza ksi\u0119\u017cyce Jowisza maj\u0105 spore rozmiary \u2013 ich \u015brednica to od ponad 3 do ponad 5 tys. km. Kalisto i Europ\u0119 pokrywa gruba warstwa lodu (na Kallisto szacowana jest na 200 km grubo\u015bci!), a lodowe czapy pokrywaj\u0105 tak\u017ce rejony biegun\u00f3w Ganimedesa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Warto w tym miejscu przypomnie\u0107 jedno z fundamentalnych za\u0142o\u017ce\u0144, towarzysz\u0105cych poszukiwaniom kosmicznego \u017cycia: jego powstanie i rozw\u00f3j jest wi\u0105zane z istnieniem wody w stanie ciek\u0142ym.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Extraterrestrial Life: Jupiter Icy Moons Explorer (JUICE)\" width=\"625\" height=\"352\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/1MLvTxL-t8Y?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ksi\u0119\u017cyce Jowisza to lodowate pustkowia, oddalone od S\u0142o\u0144ca tak daleko, \u017ce temperatura na ich powierzchni waha si\u0119 w zakresie, mniej wi\u0119cej, -140-170 stopni Celsjusza. Jaki sens ma szukanie \u017cycia w takich warunkach?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cho\u0107 powierzchnie ksi\u0119\u017cyc\u00f3w faktycznie pokrywa gruba warstwa lodu istnieje szansa, \u017ce pomi\u0119dzy lodow\u0105 skorup\u0105 a powierzchni\u0105 ksi\u0119\u017cyc\u00f3w znajduje si\u0119 woda w stanie p\u0142ynnym.<\/p>\n<h1>Woda, warunek \u017cycia<\/h1>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zdaniem badaczy odpowiada za to wielko\u015b\u0107 Jowisza, a konkretnie jego gigantyczna masa. Gdyby sprowadzi\u0107 wielko\u015b\u0107 planet Uk\u0142adu S\u0142onecznego do znanych nam owoc\u00f3w, Jowisz by\u0142by poka\u017anym arbuzem, podczas gdy ustawiona obok niego Ziemia mia\u0142aby \u2013 mniej wi\u0119cej \u2013 rozmiar czere\u015bni.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"The making of Juice\" width=\"625\" height=\"352\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/Gr6P0GtS3JA?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jowisz nie tylko jest znacznie wi\u0119kszy od Ziemi, ale ma r\u00f3wnie\u017c 318 razy wi\u0119ksz\u0105 mas\u0119, co przek\u0142ada si\u0119 na przyci\u0105ganie grawitacyjne. W ziemskich warunkach jego dzia\u0142anie \u2013 na przyk\u0142adzie uk\u0142adu Ziemia-Ksi\u0119\u017cyc \u2013 widzimy cho\u0107by dzi\u0119ki p\u0142ywom morskim, gdy niewielki przecie\u017c Ksi\u0119\u017cyc sprawia, \u017ce poziom wody mo\u017ce zmienia\u0107 si\u0119 o kilka, kilkana\u015bcie czy nawet, jak w kanadyjskiej Zatoce Fundy, 20 metr\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Z podobnym mechanizmem mamy (albo raczej \u2013 w \u015bwietle aktualnej wiedzy \u2013 powinni\u015bmy mie\u0107) do czynienia w uk\u0142adzie Jowisza. Pole grawitacyjne tego giganta jest tak silne, \u017ce zdaniem badaczy powoduje odkszta\u0142canie si\u0119 bry\u0142 obiegaj\u0105cych go satelit\u00f3w. Poprzez mechanizm dyssypacji wywo\u0142ane w ten spos\u00f3b tarcie ogrzewa ksi\u0119\u017cyce, tworz\u0105c warunki, w kt\u00f3rych pod lodem powinna istnie\u0107 warstwa ciek\u0142ej wody.<\/p>\n<h1>Misja JUICE<\/h1>\n<p style=\"text-align: justify;\">W\u0142a\u015bnie dlatego 13 kwietnia w stron\u0119 Jowisza wyruszy europejska sonda JUICE (JUpiter ICy moons Explorer), kt\u00f3rej zadaniem b\u0119dzie bli\u017csze przyjrzenie si\u0119 trzem najbardziej obiecuj\u0105cym \u2013 pod wzgl\u0119dem szans na istnienie \u017cycia \u2013 jowiszowym ksi\u0119\u017cycom.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Juice fully integrated\" width=\"625\" height=\"352\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/r-k3t3DsPrg?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Misja powinna przybli\u017cy\u0107 nam odpowied\u017a nie tylko na temat ewentualnego istnienia pozaziemskiego \u017cycia, ale tak\u017ce poszerzy wiedz\u0119 o uk\u0142adzie Jowisza i jego licznych ksi\u0119\u017cycach. Jak podkre\u015bla prof. Hanna Rothkaehl z Centrum Bada\u0144 Kosmicznych PAN, badany b\u0119dzie m.in. spos\u00f3b, w jaki oddzia\u0142ywanie magnetyczne p\u0142aszcza Jowisza ochrania jego uk\u0142ad przed promieniowaniem s\u0142onecznym.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W szerszym uj\u0119ciu badania pozwol\u0105 tak\u017ce na lepsze zrozumienie proces\u00f3w zachodz\u0105cych na S\u0142o\u0144cu, a tak\u017ce stworz\u0105 podwaliny pod przysz\u0142\u0105 eksploracj\u0119 Uk\u0142adu S\u0142onecznego \u2013 po za\u0142o\u017ceniu ziemskich baz na Ksi\u0119\u017cycu i Marsie kolejnym, prawdopodobnym przystankiem ludzko\u015bci w kosmicznej ekspansji mo\u017ce by\u0107 bowiem w\u0142a\u015bnie Ganimedes.<\/p>\n<h1>Kosmiczna podr\u00f3\u017c<\/h1>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0141atwo powiedzie\u0107, trudniej zrobi\u0107. Uk\u0142ad S\u0142oneczny znajduje si\u0119 w ci\u0105g\u0142ym ruchu, a lot sondy nie jest po prostu podr\u00f3\u017c\u0105 ze statycznego punktu A do r\u00f3wnie statycznego punktu B. Przypomina raczej pr\u00f3b\u0119 precyzyjnego trafienia monet\u0105 rzucon\u0105 z rozp\u0119dzonej karuzeli tak, aby wpad\u0142a do kieszeni pasa\u017cera kr\u0119c\u0105cego si\u0119 obok diabelskiego m\u0142yna.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Juice\u2019s journey to Jupiter\" width=\"625\" height=\"352\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/uMyaIphWp1A?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Da si\u0119 to zrobi\u0107, ale aby osi\u0105gn\u0105\u0107 odpowiedni\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 i trajektori\u0119 sonda JUICE b\u0119dzie musia\u0142a kilka razy powr\u00f3ci\u0107 w pobli\u017ce macierzystej planety, rozp\u0119dzaj\u0105c si\u0119 dzi\u0119ki tzw. asy\u015bcie grawitacyjnej \u2013 w sierpniu 2024 r., w roku 2026 i ostatecznie w 2029 r., aby w 2031 roku zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do celu swojej misji.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u0119dzie tam przez trzy lata, wykonuj\u0105c w sumie 35 przelot\u00f3w nad powierzchniami badanych ksi\u0119\u017cyc\u00f3w (plan misji JUICE i jej za\u0142o\u017cenia przedstawi\u0142 niedawno Karol \u017bebru\u0144).<\/p>\n<h1>Misja JUICE \u2013 udzia\u0142 Polak\u00f3w<\/h1>\n<p style=\"text-align: justify;\">W przygotowaniach do misji JUICE wzi\u0119li udzia\u0142 nie tylko specjali\u015bci z ESA \u2013 sw\u00f3j wk\u0142ad do\u0142o\u017cy\u0142y tak\u017ce NASA, JAXA i ISA (odpowiednio: ameryka\u0144ska, japo\u0144ska i izraelska agencja kosmiczna). Nie do przecenienia jest przy tym udzia\u0142 Polak\u00f3w, odpowiedzialnych m.in. za opracowanie g\u0142\u00f3wnego instrumentu RPWI \u2013 aparatury przeznaczonej do badania pola elektromagnetycznego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W pracach brali udzia\u0142 specjali\u015bci z CBK PAN, firm Astronika, Worktech, Creotech Instruments S.A., Pow\u0142oka S.C., ELPOD, Gutronic, Wareluk S.C., Instytutu Technologii Elektronowej, Instytutu Lotnictwa, Politechniki Warszawskiej, Politechniki Koszali\u0144skiej czy Instytutu Lotnictwa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce europejska misja nie jest jedyn\u0105, jaka w najbli\u017cszym czasie wyruszy w okolice Jowisza. Na 2024 rok planowana jest misja NASA, Europa Clipper, maj\u0105ca podobne za\u0142o\u017cenia do JUICE. Zapewni to unikaln\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 spojrzenia na badane procesy jednocze\u015bnie z dw\u00f3ch punkt\u00f3w, co powinno zwi\u0119kszy\u0107 mo\u017cliwo\u015bci badawcze.<\/p>\n<p><b>3 maja 2022 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/geek_week_logo.png\" width=\"30%\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Czy to pocz\u0105tek ko\u0144ca? Za 100 milion\u00f3w lat Wszech\u015bwiat zacznie si\u0119 kurczy\u0107<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Nowe badania sugeruj\u0105, \u017ce ju\u017c za 100 milion\u00f3w lat Wszech\u015bwiat zacznie si\u0119 kurczy\u0107. Co to w\u0142a\u015bciwie oznacza<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/univers_expansion.jpg\"><br \/>Ekspansja Wszech\u015bwiata &#8211; od Wielkiego Wybuchu do chwili obecnej \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po prawie 13,8 mld lat nieprzerwanej ekspansji, Wszech\u015bwiat w ko\u0144cu si\u0119 &#8222;zatrzyma&#8221;, a nast\u0119pnie zacznie si\u0119 powoli kurczy\u0107. W nowej pracy trzech naukowc\u00f3w pr\u00f3buje wyja\u015bni\u0107 natur\u0119 ciemnej energii &#8211; tajemniczej si\u0142y, kt\u00f3ra umo\u017cliwia rozszerzanie si\u0119 Wszech\u015bwiata &#8211; na podstawie dotychczasowych obserwacji ekspansji kosmicznej. W modelu zespo\u0142u ciemna energia nie jest sta\u0142\u0105 si\u0142\u0105 natury, ale jednostk\u0105 zwan\u0105 kwintesencj\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce z czasem ulec rozpadowi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Odkryto, \u017ce chocia\u017c ekspansja Wszech\u015bwiata przyspiesza od miliard\u00f3w lat, si\u0142a odpychaj\u0105ca ciemnej energii mo\u017ce s\u0142abn\u0105\u0107. Rozszerzanie si\u0119 Wszech\u015bwiata zako\u0144czy si\u0119 w ci\u0105gu najbli\u017cszych 65 mln lat, a nast\u0119pnie &#8211; w ci\u0105gu 100 mln lat &#8211; mo\u017ce on wej\u015b\u0107 w er\u0119 powolnego kurczenia si\u0119. Ta za kilka miliard\u00f3w lat zako\u0144czy si\u0119 \u015bmierci\u0105 lub odrodzeniem (resetem) czasu i przestrzeni.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Wszystko mog\u0142oby si\u0119 wydarzy\u0107 niezwykle szybko. Cofaj\u0105c si\u0119 w czasie o 65 milion\u00f3w lat, to w\u0142a\u015bnie wtedy asteroida Chicxulub uderzy\u0142a w Ziemi\u0119 i doprowadzi\u0142a do zag\u0142ady dinozaur\u00f3w. W skali kosmicznej, 65 milion\u00f3w lat to niezwykle kr\u00f3tko &#8211; powiedzia\u0142 prof. Paul Steinhardt, dyrektor Centrum Nauk Teoretycznych na Uniwersytecie Princeton w New Jersey.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Model ten opiera si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na dotychczasowych obserwacjach ekspansji Wszech\u015bwiata, a poniewa\u017c obecna natura ciemnej energii we Wszech\u015bwiecie jest wielk\u0105 tajemnic\u0105, przewidywania s\u0105 obecnie niemo\u017cliwe do sprawdzenia. Na razie mog\u0105 one pozosta\u0107 jedynie teoriami.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zesp\u00f3\u0142 prof. Steinhardta przewidzia\u0142, jak w\u0142a\u015bciwo\u015bci kwintesencji mog\u0105 si\u0119 zmieni\u0107 w ci\u0105gu nast\u0119pnych miliard\u00f3w lat. Do tego celu potrzebny by\u0142 fizyczny model kwintesencji, uwzgl\u0119dniaj\u0105cy jej si\u0142\u0119 odpychania i przyci\u0105gania w czasie, aby dopasowa\u0107 go do dotychczasowych obserwacji ekspansji Wszech\u015bwiata. W tym modelu, ciemna energia mo\u017ce z czasem ulega\u0107 rozpadowi. Je\u017celi dzieje si\u0119 to w okre\u015blony spos\u00f3b, to w ko\u0144cu antygrawitacyjna w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 ciemnej energii zanika i przekszta\u0142ca si\u0119 z powrotem w co\u015b, co bardziej przypomina zwyk\u0142\u0105 materi\u0119. Si\u0142a odpychaj\u0105ca ciemnej energii mo\u017ce by\u0107 w trakcie gwa\u0142townego spadku, kt\u00f3ry potencjalnie rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 miliardy lat temu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Je\u017celi scenariusz ten jest poprawny, przyspieszone rozszerzanie si\u0119 Wszech\u015bwiata ju\u017c dzi\u015b ulega spowolnieniu. Wkr\u00f3tce, by\u0107 mo\u017ce w ci\u0105gu oko\u0142o 65 milion\u00f3w lat, to przyspieszenie mo\u017ce si\u0119 ca\u0142kowicie zatrzyma\u0107 &#8211; a wtedy, ju\u017c za 100 milion\u00f3w lat, ciemna energia mo\u017ce sprawi\u0107, \u017ce Wszech\u015bwiat zacznie si\u0119 kurczy\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; By\u0142by to bardzo szczeg\u00f3lny rodzaj kurczenia si\u0119, kt\u00f3ry nazywamy powolnym kurczeniem si\u0119. Zamiast si\u0119 rozszerza\u0107, przestrze\u0144 kurczy si\u0119 bardzo, bardzo powoli &#8211; doda\u0142 prof. Steinhardt.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trudno zak\u0142ada\u0107, \u017ce ludzko\u015b\u0107 przetrwa do tego czasu, ale je\u017celi tak by faktycznie by\u0142o, to w \u017caden spos\u00f3b nie odczu\u0142aby \u017cadnych zmian. Potrzeba kilku miliard\u00f3w lat powolnego kurczenia si\u0119, aby Wszech\u015bwiat zmniejszy\u0142 si\u0119 o po\u0142ow\u0119.<\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/univers_expansion_02.jpg\"><br \/>Ekspansja Wszech\u015bwiata &#8211; od Wielkiego Wybuchu do chwili obecnej \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Od tego momentu mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107 jedna z dw\u00f3ch rzeczy. Albo Wszech\u015bwiat kurczy si\u0119, a\u017c zapadnie si\u0119 w sobie, ko\u0144cz\u0105c czasoprzestrze\u0144, jak\u0105 znamy &#8211; albo Wszech\u015bwiat kurczy si\u0119 na tyle, \u017ce powraca do stanu podobnego do pierwotnego i nast\u0119puje kolejny Wielki Wybuch &#8211; lub tzw. Wielkie Odbicie &#8211; tworz\u0105c nowy Wszech\u015bwiat z popio\u0142\u00f3w starego &#8211; wyja\u015bni\u0142 prof. Steinhardt.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Je\u017celi ta druga opcja jest prawdziwa, to Wszech\u015bwiat, w kt\u00f3rym \u017cyjemy mo\u017ce nie by\u0107 pierwszym, ani tym bardziej jedynym w niesko\u0144czonej serii wszech\u015bwiat\u00f3w, kt\u00f3re rozszerza\u0142y si\u0119 i kurczy\u0142y przed naszym. Wszystko to jest zale\u017cne od zmiennej natury ciemnej energii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na ten moment mo\u017cemy jedynie teoretyzowa\u0107, bo nie ma dobrego sposobu na sprawdzenie, czy kwintesencja jest prawdziwa, ani czy ekspansja zacz\u0119\u0142a zwalnia\u0107.<\/p>\n<p><b>12 sierpnia 2021 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>W Chinach stworzono rewolucyjne szk\u0142o<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Naukowcy z Chin stworzyli nowy rodzaj szk\u0142a, kt\u00f3re jest twardsze od diamentu. Mo\u017ce mie\u0107 ono zastosowanie w wielu ga\u0142\u0119ziach przemys\u0142u.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/szklo_diament.jpg\"><br \/>Szk\u0142o twardsze od diamentu? Takie rzeczy tylko w Chinach \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Diament jest jednym z najtwardszych znanych materia\u0142\u00f3w i jest cz\u0119sto u\u017cywany do ci\u0119cia twardszych materia\u0142\u00f3w &#8211; nowe szk\u0142o opracowane przez chi\u0144skich naukowc\u00f3w mo\u017ce porysowa\u0107 diament. Produkt jest obecnie nazywany AM &#8211; III, ale nazwa ta mo\u017ce si\u0119 jeszcze zmieni\u0107. Szk\u0142o ma \u017c\u00f3\u0142tawy odcie\u0144 i jest wykonane wy\u0142\u0105cznie z w\u0119gla. <\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W skali twardo\u015bci Vickersa, AM &#8211; III ma twardo\u015b\u0107 na poziomie 113 GPa. Dla por\u00f3wnania, twardo\u015b\u0107 naturalnego diamentu wynosi 50-70 GPa, podczas gdy sztuczne diamenty mog\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 twardo\u015b\u0107 100 GPa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nowy rodzaj szk\u0142a ma potencjalne zastosowanie w kilku ga\u0142\u0119ziach przemys\u0142u, mimo \u017ce od masowej produkcji dziel\u0105 go ca\u0142e dekady. Materia\u0142 ten m\u00f3g\u0142by zosta\u0107 wykorzystany do stworzenia kuloodpornego szk\u0142a, kt\u00f3re by\u0142oby 20-100 razy wytrzymalsze ni\u017c obecnie stosowane materia\u0142y. Ma on r\u00f3wnie\u017c potencjalne zastosowanie w przemy\u015ble technologicznym.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">AM &#8211; III jest p\u00f3\u0142przewodnikiem prawie tak wydajnym jak krzem. Dzi\u0119ki swojej wysokiej wydajno\u015bci, materia\u0142 ten mo\u017ce pewnego dnia znale\u017a\u0107 zastosowanie w budowie niezwykle wytrzyma\u0142ych paneli s\u0142onecznych, zdolnych do wytrzymania du\u017cego gradu i innych uderze\u0144.<\/p>\n<p><b>30 lipca 2021 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Prze\u0142om w fizyce &#8211; odkryto wyj\u0105tkowo egzotyczn\u0105 cz\u0105stk\u0119 elementarn\u0105<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Naukowcy z CERN og\u0142osili odkrycie nowej cz\u0105stki elementarnej, egzotycznej cz\u0105stki materii o najd\u0142u\u017cszej \u017cywotno\u015bci. To mo\u017ce by\u0107 prawdziwy prze\u0142om w fizyce.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/lhc_new_discover.jpg\"><br \/>Kolejny naukowcy sukces Wielkiego Zderzacza Hadron\u00f3w \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nowa cz\u0105stka odkryta podczas eksperymenty LHCb w CERN zosta\u0142a oznaczona jako Tcc+. Jest tetrakwarkiem &#8211; egzotycznym hadronem zawieraj\u0105cym dwa ci\u0119\u017ckie kwarki i dwa lekkie antykwarki. To pierwszy taki przypadek znany fizykom.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kwarki s\u0105 podstawowym budulcem, z kt\u00f3rego zbudowana jest materia. \u0141\u0105cz\u0105 si\u0119 one w hadrony &#8211; jak proton i neutron &#8211; kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z trzech kwark\u00f3w, oraz mezony, kt\u00f3re powstaj\u0105 jako pary kwark &#8211; antykwark. W ostatnich latach odkryto wiele tzw. egzotycznych hadron\u00f3w &#8211; cz\u0105stek z czterema lub pi\u0119cioma kwarkami, zamiast konwencjonalnych dw\u00f3ch lub trzech. Nowe odkrycie dotyczy szczeg\u00f3lnie unikalnego egzotycznego hadronu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nowa cz\u0105stka zawiera dwa kwarki powabne oraz antykwark g\u00f3rny i antykwark dolny. W ostatnich latach odkryto kilka tetrakwark\u00f3w (w tym jeden z dwoma kwarkami powabnymi i dwoma antykwarkami powabnymi), ale ten jest pierwszym, kt\u00f3ry zawiera dwa kwarki powabne, bez antykwark\u00f3w powabnych dla ich zr\u00f3wnowa\u017cenia. Cz\u0105stki zawieraj\u0105ce kwark powabny i antykwark powabny maj\u0105 &#8222;ukryt\u0105 powabno\u015b\u0107&#8221; &#8211; liczba kwantowa dla ca\u0142ej cz\u0105stki sumuje si\u0119 do zera, tak jak dodatni i ujemny \u0142adunek elektryczny. Tutaj liczba kwantowa sumuje si\u0119 do dw\u00f3ch, a wi\u0119c cz\u0105stka ma podw\u00f3jn\u0105 powabno\u015b\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tcc+ jest pierwsz\u0105 znalezion\u0105 cz\u0105stk\u0105, kt\u00f3ra nale\u017cy do klasy tetrakwark\u00f3w z dwoma ci\u0119\u017ckimi kwarkami i dwoma lekkimi antykwarkami. Cz\u0105stki takie rozpadaj\u0105 si\u0119 przekszta\u0142caj\u0105c si\u0119 w par\u0119 mezon\u00f3w, z kt\u00f3rych ka\u017cdy sk\u0142ada si\u0119 z jednego z ci\u0119\u017ckich kwark\u00f3w i jednego z lekkich antykwark\u00f3w. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych przewidywa\u0144 teoretycznych masa tego typu tetrakwark\u00f3w powinna by\u0107 bardzo zbli\u017cona do sumy mas dw\u00f3ch mezon\u00f3w. Taka blisko\u015b\u0107 masy sprawia, \u017ce rozpad jest &#8222;trudny&#8221;, co skutkuje d\u0142u\u017cszym czasem \u017cycia cz\u0105stki i rzeczywi\u015bcie Tcc+ jest najd\u0142u\u017cej \u017cyj\u0105cym egzotycznym hadronem, jaki do tej pory znaleziono.<\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/tetraquark_lhc.jpg\"><br \/>Schemat nowo odkrytego tetrakwarka \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Odkrycie otwiera drog\u0119 do poszukiwania ci\u0119\u017cszych cz\u0105stek tego samego typu, z jednym lub dwoma kwarkami powabnymi zast\u0105pionymi przez kwarki dolne. Cz\u0105stka z dwoma kwarkami dolnymi jest szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ca: zgodnie z obliczeniami jej masa powinna by\u0107 mniejsza od sumy mas dowolnej pary mezon\u00f3w B. Czyni to jej rozpad nie tylko ma\u0142o prawdopodobnym, ale wr\u0119cz zakazanym: cz\u0105stka nie mog\u0142aby si\u0119 rozpada\u0107 poprzez oddzia\u0142ywanie silne i musia\u0142aby to robi\u0107 poprzez oddzia\u0142ywanie s\u0142abe, co sprawi\u0142oby, \u017ce jej czas \u017cycia by\u0142by o kilka rz\u0119d\u00f3w wielko\u015bci d\u0142u\u017cszy ni\u017c jakiegokolwiek zaobserwowanego wcze\u015bniej egzotycznego hadronu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nowy tetrakwark Tcc+ jest kusz\u0105cym obiektem do dalszych bada\u0144. Cz\u0105stki, na kt\u00f3re si\u0119 rozpada s\u0105 stosunkowo \u0142atwe do wykrycia, a w po\u0142\u0105czeniu z niewielk\u0105 ilo\u015bci\u0105 energii dost\u0119pnej w rozpadzie, prowadzi to do doskona\u0142ej precyzji w okre\u015blaniu jego masy i pozwala na badanie liczb kwantowych. To z kolei mo\u017ce stanowi\u0107 surowy test dla istniej\u0105cych modeli teoretycznych, a nawet potencjalnie pozwoli\u0107 na zbadanie wcze\u015bniej nieosi\u0105galnych efekt\u00f3w.<\/p>\n<p><b>28 lipca 2021 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Niezwyk\u0142e odkrycie &#8211; na Ganimedesie jest wi\u0119cej wody ni\u017c na Ziemi?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Jowisz jest interesuj\u0105c\u0105 planet\u0105 i ma wiele niezwyk\u0142ych ksi\u0119\u017cyc\u00f3w. Najwi\u0119kszy z nich to Ganimedes &#8211; dziewi\u0105ty, co do wielko\u015bci obiekt Uk\u0142adu S\u0142onecznego. Teraz naukowcy spekuluj\u0105, \u017ce Ganimedes mo\u017ce skrywa\u0107 wi\u0119cej wody ni\u017c wszystkie ziemskie oceany.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/jowisz_i_ganimedes.jpg\"><br \/>Ganimedes i Jowisz \/NASA<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ganimedes jest tak zimny, \u017ce woda na powierzchni zamarza, a ciek\u0142y ocean znajduje si\u0119 ok. 160 km poni\u017cej skorupy. Naukowcy uwa\u017caj\u0105, \u017ce podpowierzchniowy ciek\u0142y ocean mo\u017ce by\u0107 potencjalnym siedliskiem \u017cycia. Astronomowie po raz pierwszy odkryli dowody na istnienie sublimowanej atmosfery wodnej na Ganimedesie &#8211; dokonano tego dzi\u0119ki obserwacjom z Kosmicznego Teleskopu Hubble&#8217;a.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W 1998 r. Kosmiczny Teleskop Hubble&#8217;a wykona\u0142 pierwsze ultrafioletowe zdj\u0119cia Ganimedesa, ujawniaj\u0105c wz\u00f3r w obserwowanych emisjach z atmosfery ksi\u0119\u017cyca. Pasma zorzy s\u0105 podobne do owali zorzy obserwowanych na Ziemi i innych planetach z polem magnetycznym. Obrazy te by\u0142y postrzegane jako dow\u00f3d na to, \u017ce Ganimedes ma sta\u0142e pole magnetyczne. R\u00f3\u017cnice t\u0142umaczono w\u00f3wczas obecno\u015bci\u0105 tlenu atomowego, kt\u00f3ry wytwarza sygna\u0142 wp\u0142ywaj\u0105cy na jeden kolor UV bardziej ni\u017c inny.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W ramach programu obserwacyjnego maj\u0105cego na celu wsparcie misji NASA Juno w 2018 roku, naukowcy postanowili uchwyci\u0107 widma ultrafioletowe Ganimedesa za pomoc\u0105 instrumentu Cosmic Origins Spectrograph na pok\u0142adzie Hubble&#8217;a, aby zmierzy\u0107 ilo\u015b\u0107 tlenu atomowego. Zesp\u00f3\u0142 po\u0142\u0105czy\u0142 analiz\u0119 nowych widm wykonanych w 2018 roku z archiwalnymi obrazami z 1998 i 2010 roku. W przeciwie\u0144stwie do pierwotnych interpretacji danych z 1998 roku, badacze odkryli, \u017ce w atmosferze Ganimedesa prawie nie by\u0142o tlenu atomowego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oznacza\u0142oby to, \u017ce istnia\u0142o inne wyja\u015bnienie widocznych r\u00f3\u017cnic pomi\u0119dzy obrazami zorzy UV. Naukowcy odkryli wi\u0119cej informacji we wzgl\u0119dnym rozmieszczeniu zorzy widocznych na obu obrazach. Temperatura powierzchni Ganimedesa zmienia si\u0119 znacznie w ci\u0105gu dnia. Oko\u0142o po\u0142udnia w pobli\u017cu r\u00f3wnika, mo\u017ce by\u0107 na tyle ciep\u0142o, \u017ce lodowa powierzchnia uwalnia niewielkie ilo\u015bci cz\u0105steczek wody. Zesp\u00f3\u0142 twierdzi, \u017ce dostrzegalne r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy obrazami UV bezpo\u015brednio koreluj\u0105 z miejscami, w kt\u00f3rych mo\u017cna by si\u0119 spodziewa\u0107 wody w atmosferze ksi\u0119\u017cyca.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Odkrycie to zwi\u0119ksza oczekiwanie na nadchodz\u0105c\u0105 misj\u0119 JUICE, kt\u00f3ra wystartuje w 2022 r. i dotrze do Jowisza w 2029 r. Misja ta sp\u0119dzi trzy lata na szczeg\u00f3\u0142owych obserwacjach Jowisza i jego trzech najwi\u0119kszych ksi\u0119\u017cyc\u00f3w, z naciskiem na Ganimedesa.<\/p>\n<p><b>21 lipca 2021 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Niezwyk\u0142a teoria &#8211; Wszech\u015bwiat ma kszta\u0142t&#8230; donuta<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Czy nasz Wszech\u015bwiat ma kszta\u0142t gigantycznego donuta? Tak twierdz\u0105 astrofizycy z Uniwersytetu w Lyonie, kt\u00f3rzy zaproponowali now\u0105, ciekaw\u0105 koncepcj\u0119.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/wszechswiat_donut.jpg\"><br \/>Jaki kszta\u0142t ma nasz Wszech\u015bwiat? \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Badaj\u0105c \u015bwiat\u0142o z wczesnego Wszech\u015bwiata, zesp\u00f3\u0142 Thomasa Bucherta z Uniwersytetu w Lyonie wywnioskowa\u0142, \u017ce nasz Wszech\u015bwiat mo\u017ce by\u0107 wielokrotnie po\u0142\u0105czony, co oznacza, \u017ce przestrze\u0144 jest zamkni\u0119ta w sobie we wszystkich trzech wymiarach &#8211; jak tr\u00f3jwymiarowy donut (p\u0105czek o kszta\u0142cie opony). Czy taka koncepcja ma sens?<\/p>\n<p><b>21 lipca 2021 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Niezwyk\u0142a teoria &#8211; Wszech\u015bwiat ma kszta\u0142t&#8230; donuta<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Czy nasz Wszech\u015bwiat ma kszta\u0142t gigantycznego donuta? Tak twierdz\u0105 astrofizycy z Uniwersytetu w Lyonie, kt\u00f3rzy zaproponowali now\u0105, ciekaw\u0105 koncepcj\u0119.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/wszechswiat_donut.jpg\"><br \/>Jaki kszta\u0142t ma nasz Wszech\u015bwiat? \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Badaj\u0105c \u015bwiat\u0142o z wczesnego Wszech\u015bwiata, zesp\u00f3\u0142 Thomasa Bucherta z Uniwersytetu w Lyonie wywnioskowa\u0142, \u017ce nasz Wszech\u015bwiat mo\u017ce by\u0107 wielokrotnie po\u0142\u0105czony, co oznacza, \u017ce przestrze\u0144 jest zamkni\u0119ta w sobie we wszystkich trzech wymiarach &#8211; jak tr\u00f3jwymiarowy donut (p\u0105czek o kszta\u0142cie opony). Czy taka koncepcja ma sens?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przez dziesi\u0105tki lat astronomowie debatowali nad natur\u0105 kszta\u0142tu Wszech\u015bwiata &#8211; czy jest on &#8222;p\u0142aski&#8221; (co oznacza, \u017ce wyimaginowane linie r\u00f3wnoleg\u0142e pozostan\u0105 na zawsze r\u00f3wnoleg\u0142e), &#8222;zamkni\u0119ty&#8221; (linie r\u00f3wnoleg\u0142e w ko\u0144cu si\u0119 przetn\u0105) czy &#8222;otwarty&#8221; (linie te b\u0119d\u0105 si\u0119 rozchodzi\u0107). Ta geometria Wszech\u015bwiata dyktuje jego los. P\u0142askie i otwarte Wszech\u015bwiaty b\u0119d\u0105 si\u0119 rozszerza\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107, podczas gdy zamkni\u0119ty Wszech\u015bwiat w ko\u0144cu zapadnie si\u0119 w sobie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wielokrotne obserwacje, zw\u0142aszcza mikrofalowego promieniowania t\u0142a (CMB), wskaza\u0142y, \u017ce \u017cyjemy w p\u0142askim Wszech\u015bwiecie. Linie r\u00f3wnoleg\u0142e pozostaj\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142e, a nasz Wszech\u015bwiat b\u0119dzie si\u0119 nadal rozszerza\u0142. Ale kszta\u0142t to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c geometria. Jest jeszcze topologia, czyli to, jak kszta\u0142ty mog\u0105 si\u0119 zmienia\u0107, zachowuj\u0105c te same regu\u0142y geometryczne.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Podczas gdy nasze pomiary zawarto\u015bci i kszta\u0142tu Wszech\u015bwiata m\u00f3wi\u0105 nam o jego geometrii &#8211; jest p\u0142aski &#8211; nie m\u00f3wi\u0105 nam o topologii. Nie m\u00f3wi\u0105 nam, czy nasz Wszech\u015bwiat jest wielokrotnie po\u0142\u0105czony, co oznacza, \u017ce jeden lub wi\u0119cej wymiar\u00f3w kosmosu \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 ze sob\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Podczas gdy idealnie p\u0142aski Wszech\u015bwiat rozci\u0105ga\u0142by si\u0119 do niesko\u0144czono\u015bci, p\u0142aski Wszech\u015bwiat o topologii wielopo\u0142\u0105czeniowej mia\u0142by sko\u0144czone rozmiary. Gdyby\u015bmy mogli w jaki\u015b spos\u00f3b okre\u015bli\u0107, czy jeden lub wi\u0119cej wymiar\u00f3w jest zawini\u0119tych na siebie, wiedzieliby\u015bmy, \u017ce Wszech\u015bwiat jest sko\u0144czony w tym wymiarze. Mogliby\u015bmy wtedy wykorzysta\u0107 te obserwacje do zmierzenia ca\u0142kowitej obj\u0119to\u015bci Wszech\u015bwiata.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Astrofizycy przyjrzeli si\u0119 mikrofalowemu promieniowaniu t\u0142a (CMB). Kiedy promieniowanie to zosta\u0142o uwolnione, nasz Wszech\u015bwiat by\u0142 milion razy mniejszy ni\u017c obecnie, a wi\u0119c je\u015bli nasz Wszech\u015bwiat jest rzeczywi\u015bcie po\u0142\u0105czony wielo\u015bwiatowo, to wtedy by\u0142o o wiele bardziej prawdopodobne, \u017ce zawinie si\u0119 na siebie w obserwowalnych granicach kosmosu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Obecnie, ze wzgl\u0119du na ekspansj\u0119 Wszech\u015bwiata, jest bardziej prawdopodobne, \u017ce zawijanie si\u0119 zachodzi w skali poza obserwowalnymi granicami, a wi\u0119c zawijanie si\u0119 by\u0142oby znacznie trudniejsze do wykrycia. Obserwacje CMB daj\u0105 nam najlepsz\u0105 szans\u0119 na zobaczenie odcisk\u00f3w wielokrotnie po\u0142\u0105czonego Wszech\u015bwiata. Zesp\u00f3\u0142 badawczy przyjrza\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3lnie perturbacjom w temperaturze CMB. Je\u015bli jeden lub wi\u0119cej wymiar\u00f3w w naszym Wszech\u015bwiecie mia\u0142oby si\u0119 ze sob\u0105 po\u0142\u0105czy\u0107, perturbacje nie mog\u0142yby by\u0107 wi\u0119ksze ni\u017c odleg\u0142o\u015b\u0107 wok\u00f3\u0142 tych p\u0119tli. Po prostu by si\u0119 nie zmie\u015bci\u0142y.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; W niesko\u0144czonej przestrzeni perturbacje temperatury promieniowania CMB istniej\u0105 we wszystkich skalach. Je\u015bli jednak przestrze\u0144 jest sko\u0144czona, to brakuje tych d\u0142ugo\u015bci fali, kt\u00f3re s\u0105 wi\u0119ksze ni\u017c rozmiar przestrzeni &#8211; powiedzia\u0142 Buchert.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Innymi s\u0142owy &#8211; istnia\u0142aby maksymalna wielko\u015b\u0107 perturbacji, kt\u00f3ra mog\u0142aby ujawni\u0107 topologi\u0119 Wszech\u015bwiata.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mapy CMB wykonane za pomoc\u0105 satelit\u00f3w takich jak WMAP NASA i Planck ESA zaobserwowa\u0142y ju\u017c intryguj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 brakuj\u0105cych perturbacji w du\u017cych skalach. Buchert i jego wsp\u00f3\u0142pracownicy sprawdzili, czy te brakuj\u0105ce perturbacje mog\u0105 by\u0107 wynikiem istnienia wielopo\u0142\u0105czeniowego Wszech\u015bwiata. Naukowcy przeprowadzi\u0142 wiele symulacji komputerowych tego, jak wygl\u0105da\u0142aby CMB, gdyby Wszech\u015bwiat by\u0142 tr\u00f3jtorusem, co jest matematyczn\u0105 nazw\u0105 gigantycznego tr\u00f3jwymiarowego p\u0105czka.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zesp\u00f3\u0142 odkry\u0142, \u017ce wielokrotnie po\u0142\u0105czony Wszech\u015bwiat oko\u0142o 3-4 razy wi\u0119kszy ni\u017c nasza obserwowalna ba\u0144ka najlepiej pasuje do danych CMB. Wyniki s\u0105 wci\u0105\u017c wst\u0119pne, ale wiele wskazuje na to, \u017ce wszyscy mo\u017cemy \u017cy\u0107 w gigantycznym donucie.<\/p>\n<p><b>16 czerwca 2021 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Odkryto innowacyjny materia\u0142 do przysz\u0142ych samolot\u00f3w<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Naukowcy odkryli zaawansowany materia\u0142 o zerowej rozszerzalno\u015bci cieplnej w zakresie od -269 do 1126 stopni Celsjusza. Mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 idealny dla samolot\u00f3w przysz\u0142o\u015bci.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/plane_supersonic.jpg\"><br \/>Stworzono innowacyjny materia\u0142 do samolot\u00f3w przysz\u0142o\u015bci \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Podczas projektowania samolotu nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, jak ekstremalne ciep\u0142o podczas startu i ekstremalne zimno w chmurach wp\u0142yn\u0105 na jego konstrukcj\u0119. Niewiele jest materia\u0142\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 wytrzyma\u0107 te zmiany temperatury bez deformacji.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w z Uniwersytetu Nowej Po\u0142udniowej Walii (UNSW) opracowa\u0142 materia\u0142, kt\u00f3ry wykazuje zerow\u0105 rozszerzalno\u015b\u0107 ciepln\u0105 w zakresie od -269<sup>o<\/sup>C do 1126<sup>o<\/sup>C. Co wi\u0119cej, materia\u0142 ten sk\u0142ada si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci z powszechnie wyst\u0119puj\u0105cych pierwiastk\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Materia\u0142 jest zbudowany ze skandu, aluminium, wolframu i tlenu. Spo\u015br\u00f3d nich, tylko skand jest rzadki, a naukowcy ju\u017c poszukuj\u0105 alternatyw. Materia\u0142 zosta\u0142 odkryty przez przypadek.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Prowadzili\u015bmy eksperymenty z tymi materia\u0142ami w zwi\u0105zku z naszymi badaniami nad bateriami i przypadkowo natkn\u0119li\u015bmy si\u0119 na wyj\u0105tkowe w\u0142a\u015bciwo\u015bci tej konkretnej kompozycji &#8211; powiedzia\u0142 prof. Neeraj Sharman z UNSW.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zesp\u00f3\u0142 Sharmy pr\u00f3buje dowiedzie\u0107 si\u0119, jak dok\u0142adnie dzia\u0142a nowo odkryty materia\u0142.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Czy to wi\u0105zania atomowe si\u0119 wyd\u0142u\u017caj\u0105? Czy to przemieszczanie si\u0119 atom\u00f3w tlenu? A mo\u017ce ca\u0142y wielo\u015bcian si\u0119 obraca? Mamy trzy czynniki, kt\u00f3re s\u0105 skorelowane. W tym momencie nie jest jasne, czy jeden lub wszystkie z tych czynnik\u00f3w s\u0105 odpowiedzialne za stabilno\u015b\u0107 w r\u00f3\u017cnych temperaturach i badamy dalej, aby spr\u00f3bowa\u0107 wyizolowa\u0107 mechanizm &#8211; doda\u0142 Sharma.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Naukowcy nazwali sw\u00f3j nowy materia\u0142 ortorhombic Sc<sub>1.5<\/sub>Al<sub>0.5<\/sub>W<sub>3<\/sub>O<sub>12<\/sub> i ma on wiele potencjalnych zastosowa\u0144 &#8211; pocz\u0105wszy od konstrukcji lotniczych i kosmicznych, poprzez urz\u0105dzenia elektroniczne, a nawet sprz\u0119t medyczny. Wyniki bada\u0144 zosta\u0142y opublikowane w czasopi\u015bmie &#8222;Chemistry of Materials&#8221;.<\/p>\n<p><b>15 czerwca 2021 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Mezon D mo\u017ce zmienia\u0107 si\u0119 z cz\u0105stki w antycz\u0105stk\u0119<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>W Wielkim Zderzaczu Hadron\u00f3w (LHC) zaobserwowano ciekawe zjawisko. Okazuje si\u0119, \u017ce cz\u0105stki subatomowe mog\u0105 zmienia\u0107 si\u0119 w antycz\u0105stki i z powrotem.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/lhc_wzh_01.jpg\"><br \/>Kolejne wa\u017cne odkrycie Wielkiego Zderzacza Hadron\u00f3w \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fizycy pracuj\u0105cy przy eksperymencie LHCb w CERN wykazali, \u017ce niekt\u00f3re cz\u0105stki subatomowe mog\u0105 swobodnie zmienia\u0107 si\u0119 w antycz\u0105stki. Okazuje si\u0119, \u017ce do tak niezwyk\u0142ych zachowa\u0144 s\u0105 zdolne mezony D, a by\u0107 mo\u017ce tak\u017ce i inne cz\u0105stki.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mezon D to cz\u0105stka elementarna zbudowana z kwarka powabnego i antykwarka l\u017cejszego (lub na odwr\u00f3t). Naukowcy ju\u017c od ponad dekady podejrzewali, \u017ce mezony D mog\u0105 zmienia\u0107 si\u0119 z postaci cz\u0105stki do antycz\u0105stki i odwrotnie. Zjawisko to znane jest jako mieszanie. Jednak dopiero w LHCb wykazano, \u017ce cz\u0105stki te mog\u0105 oscylowa\u0107 mi\u0119dzy dwoma stanami.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nowe odkrycia mog\u0105 pom\u00f3c odpowiedzie\u0107 na wa\u017cne pytania dotycz\u0105ce Modelu Standardowego fizyki. Mezon D mo\u017ce by\u0107 jednocze\u015bnie cz\u0105stk\u0105 i swoj\u0105 antycz\u0105stk\u0105, co jest znane jako zjawisko superpozycji kwantowej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Superpozycja kwantowa sprawia, \u017ce dwie cz\u0105stki &#8211; ka\u017cda o danej masie &#8211; objawiaj\u0105 si\u0119 jako ci\u0119\u017csza i l\u017cejsza wersja. Superpozycja pozwala mezonowi D oscylowa\u0107 pomi\u0119dzy jego antycz\u0105stk\u0105 i z powrotem. Dane zosta\u0142y zebrane podczas drugiego uruchomienia Wielkiego Zderzacza Hadron\u00f3w, co pozwoli\u0142o naukowcom z Uniwersytetu Oksfordzkiego zmierzy\u0107 r\u00f3\u017cnic\u0119 w masie pomi\u0119dzy dwoma cz\u0105stkami wynosz\u0105c\u0105 0,000000000000000000000000000000000000000001 gram\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Taka precyzja pomiaru jest mo\u017cliwa tylko wtedy, gdy zjawisko jest obserwowane wielokrotnie, a takie warunki panuj\u0105 tylko w LHC. Oscylacja mezonu D jest bardzo powolna i trudna do zmierzenia w czasie potrzebnym mezonowi na rozpad. Naukowcy pr\u00f3buj\u0105 teraz zebra\u0107 wi\u0119cej danych, aby zrozumie\u0107 sam proces oscylacji, kt\u00f3ry jest postrzegany jako znacz\u0105cy krok w stron\u0119 rozwi\u0105zywania problemu asymetrii materia-antymateria.<\/p>\n<p><b>12 czerwca 2021 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/wp_logo.png\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Wielki Zderzacz Hadron\u00f3w znowu w akcji. Pom\u00f3g\u0142 w wa\u017cnych obserwacjach<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Naukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego po raz kolejny wykorzystali s\u0142ynny Wielki Zderzacz Hadron\u00f3w w swoich badaniach. Tym razem dzi\u0119ki niemu zauwa\u017cyli, \u017ce cz\u0105steczki mog\u0105 si\u0119 prze\u0142\u0105cza\u0107 pomi\u0119dzy materi\u0105 a antymateri\u0105. Odkrycie pomo\u017ce w dalszych badaniach Wszech\u015bwiata.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/lhc_wzh.jpg\"><br \/>\u0179r\u00f3d\u0142o: Getty Images, Fot: Ronald Patrick<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wielki Zderzacz Hadron\u00f3w, czyli najwi\u0119kszy na \u015bwiecie akcelerator cz\u0105steczek (hadron\u00f3w), kt\u00f3ry mie\u015bci si\u0119 w o\u015brodku CERN, nieopodal Genewy, s\u0142u\u017cy eksperymentom maj\u0105cym na celu lepsze poznanie cz\u0105stek elementarnych. Dzi\u0119ki niemu fizycy z Uniwersytetu Oksfordzkiego zaobserwowali, \u017ce cz\u0105steczki subatomowe maj\u0105 zdolno\u015b\u0107 prze\u0142\u0105czania si\u0119 pomi\u0119dzy materi\u0105 a antymateri\u0105 i dzieje si\u0119 to w spontaniczny spos\u00f3b. Ta zdolno\u015b\u0107 jest kluczowa do wyja\u015bnienia tego, dlaczego wszech\u015bwiat w og\u00f3le istnieje.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Wielki Zderzacz Hadron\u00f3w pomaga odkrywa\u0107 tajemnice Wszech\u015bwiata<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Eksperci w swoich badaniach skupili si\u0119 na cz\u0105steczkach o nazwie mezon powabny, kt\u00f3re zawieraj\u0105 kwark powabny oraz antykwark l\u017cejszy. Jak informuje portal WhatNext, &#8222;obliczenia wykaza\u0142y, \u017ce przy zmianie stanu, mezon powabny zmieni\u0142 swoj\u0105 mas\u0119 z minimaln\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 wynosz\u0105c\u0105 tylko 0,0000000000000000000000000000000000001 g&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pomimo tego, \u017ce odkrycie wydaje si\u0119 pozornie nieistotne mo\u017ce mie\u0107 ogromne znacznie dla przysz\u0142ych bada\u0144 Wszech\u015bwiata. Naukowcy chc\u0105 wyja\u015bni\u0107, dlaczego dominuje w nim materia, a antymateria stanowi tylko niewielk\u0105 jego cz\u0119\u015b\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Wielki Wybuch w teorii powinien by\u0142 wytworzy\u0107 r\u00f3wne ilo\u015bci materii i antymaterii we wszech\u015bwiecie. Jednak gdyby tak by\u0142o, przy zderzeniu cz\u0105stki te by si\u0119 unicestwi\u0142y wzajemnie i ludzko\u015b\u0107 nigdy by nie powsta\u0142a. Najnowsze odkrycie pozwala zrozumie\u0107, dlaczego jednak sta\u0142o si\u0119 inaczej.<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Badania pomog\u0105 zweryfikowa\u0107 hipotez\u0119, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 cz\u0105steczki subatomowe (w tym wspomniany mezon powabny) znacznie cz\u0119\u015bciej zamieniaj\u0105 si\u0119 z antymaterii na materi\u0119 (ni\u017c z materii na antymateri\u0119), dlatego materii jest wi\u0119cej we Wszech\u015bwiecie. To w\u0142a\u015bnie mo\u017ce by\u0107 klucz do wyja\u015bnienia, dlaczego w og\u00f3le istniejemy. Naukowcy planuj\u0105 ju\u017c dalsze badania. Chc\u0105 dowiedzie\u0107 si\u0119 m.in., co wp\u0142ywa na zmiany stanu mezonu powabnego.<\/p>\n<p><b>29 maja 2021 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Co wydarzy\u0142o si\u0119 mikrosekund\u0119 po Wielkim Wybuchu?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Wielki Zderzacz Hadron\u00f3w mo\u017ce dostarczy\u0107 nam szczeg\u00f3\u0142\u00f3w na temat tego, co dzia\u0142o si\u0119 mikrosekund\u0119 po Wielkim Wybuchu.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/big_b_01.jpg\"><br \/>Co wydarzy\u0142o si\u0119 tu\u017c po Wielkim Wybuchu? \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dzi\u0119ki Wielkiemu Zderzaczowi Hadron\u00f3w (LHC), najpot\u0119\u017cniejszemu akceleratorowi cz\u0105stek na \u015bwiecie, naukowcy odkryli, co dzia\u0142o si\u0119 w ci\u0105gu pierwszej mikrosekundy Wielkiego Wybuchu. By\u0142o to 13,8 mld lat temu i wtedy to narodzi\u0142 si\u0119 Wszech\u015bwiat, kt\u00f3ry znamy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wtedy to, w czasie kr\u00f3tszym ni\u017c sekunda, Wszech\u015bwiat zmieni\u0142 si\u0119 z niesko\u0144czenie ma\u0142ego punktu w obszar przestrzeni rozci\u0105gaj\u0105cy si\u0119 na miliardy kilometr\u00f3w. Ta gwa\u0142towna ekspansja, znana jako Wielki Wybuch, stworzy\u0142a cz\u0105steczki i atomy, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0142y powstanie gwiazd, galaktyk, a tak\u017ce nas samych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nowe badania przeprowadzone na Uniwersytecie w Kopenhadze pozwoli\u0142y na poznanie szczeg\u00f3lnego rodzaju plazmy, kt\u00f3ra jest pierwsz\u0105 materi\u0105, jaka powsta\u0142a w ci\u0105gu pierwszych mikrosekund po Wielkim Wybuchu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Zbadali\u015bmy substancj\u0119 zwan\u0105 plazm\u0105 kwarkowo &#8211; gluonow\u0105, kt\u00f3ra by\u0142a jedyn\u0105 materi\u0105, kt\u00f3ra istnia\u0142a podczas pierwszej mikrosekundy Wielkiego Wybuchu. Nasze wyniki opowiadaj\u0105 nam unikaln\u0105 histori\u0119 tego, jak plazma ewoluowa\u0142a we wczesnym stadium Wszech\u015bwiata. Najpierw plazma, kt\u00f3ra sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z kwark\u00f3w i gluon\u00f3w, zosta\u0142a rozdzielona przez gor\u0105c\u0105 ekspansj\u0119 Wszech\u015bwiata. Nast\u0119pnie kawa\u0142ki kwark\u00f3w zreformowa\u0142y si\u0119 w tak zwane hadrony. Hadron z trzema kwarkami tworzy proton, kt\u00f3ry jest cz\u0119\u015bci\u0105 j\u0105dra atomu. S\u0105 one budulcem, z kt\u00f3rego sk\u0142ada si\u0119 Ziemia, my sami i otaczaj\u0105cy nas Wszech\u015bwiat &#8211; powiedzia\u0142 prof. You Zhou z Instytutu Nielsa Bohra na Uniwersytecie w Kopenhadze.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Plazma kwarkowo &#8211; gluonowa by\u0142a obecna w pierwszych 0,000001 sekundy Wielkiego Wybuchu, ale szybko znikn\u0119\u0142a z powodu gwa\u0142townej ekspansji. Zesp\u00f3\u0142 wykorzysta\u0142 jednak LHC, aby odtworzy\u0107 pierwsz\u0105 materi\u0119, a nast\u0119pnie przyjrze\u0107 si\u0119, co si\u0119 z ni\u0105 sta\u0142o.<\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/lhc_01.jpg\"><br \/>Wielki Zderzacz Hadron\u00f3w pozwala testowa\u0107 teorie i hipotezy, kt\u00f3re narodzi\u0142y si\u0119 dekady temu \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; LHC rozbija jony z plazmy z ogromn\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 &#8211; prawie jak pr\u0119dko\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142a. Dzi\u0119ki temu jeste\u015bmy w stanie zobaczy\u0107, jak QGP ewoluowa\u0142 od bycia swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 materi\u0105 do j\u0105der w atomach i budulca \u017cycia &#8211; doda\u0142 prof. You Zhou.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Naukowcy stworzyli r\u00f3wnie\u017c algorytm, kt\u00f3ry pom\u00f3g\u0142 im przeanalizowa\u0107 kolektywn\u0105 ekspansj\u0119 wi\u0119kszej ilo\u015bci cz\u0105stek w pierwszej trylionowej cz\u0119\u015bci sekundy we Wszech\u015bwiecie. Wyniki sugerowa\u0142y, \u017ce plazma kwarkowo-gluonowa by\u0142 p\u0142ynn\u0105 form\u0105 ciek\u0142\u0105, kt\u00f3ra stale zmienia\u0142a kszta\u0142t w czasie, zgodnie z badaniami opublikowanymi w czasopi\u015bmie &#8222;Physics Letters B&#8221;.<\/p>\n<p><b>13 maja 2021 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Nowy nap\u0119d pozwoli na lot z pr\u0119dko\u015bci\u0105 Mach16<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Naukowcy i in\u017cynierowie pracuj\u0105 nad technologi\u0105, kt\u00f3ra ma pozwoli\u0107 na stworzenie nap\u0119du pozwalaj\u0105cego na wielokrotne przekroczenie pr\u0119dko\u015bci d\u017awi\u0119ku.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/mach_16_fa18sh.jpg\"><br \/>F-18 lec\u0105cy blisko pr\u0119dko\u015bci d\u017awi\u0119ku. Za samolotem wida\u0107 tzw. ob\u0142ok Prandtla-Glauerta \/Wikipedia \/Wikipedia<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zesp\u00f3\u0142 in\u017cynier\u00f3w z University of Central Florida opracowuje zupe\u0142nie nowy rodzaj nap\u0119du, kt\u00f3ry b\u0119dzie w stanie pozwoli\u0107 pojazdom i samolotom porusza\u0107 si\u0119 jeszcze szybciej ni\u017c dotychczas. In\u017cynierowie chwal\u0105 si\u0119, \u017ce w niekt\u00f3rych przypadkach podr\u00f3\u017c pomi\u0119dzy Nowym Jorkiem a Los Angeles b\u0119dzie mog\u0142a zosta\u0107 skr\u00f3cona z sze\u015bciu godzin do zaledwie 30 minut. Jak to mo\u017cliwe?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wspomniani in\u017cynierowie odkryli nowy spos\u00f3b stabilizacji detonacji dla nap\u0119du hipersonicznego. Ca\u0142a konstrukcja ma wznie\u015b\u0107 klasyczny nap\u0119d odrzutowy na zupe\u0142nie nowy poziom. Badacze zwracaj\u0105 uwag\u0119, i\u017c w przysz\u0142o\u015bci b\u0119dzie mo\u017cna opracowa\u0107 i zintegrowa\u0107 wspomniany spos\u00f3b detonacji z nap\u0119dem hipersonicznym.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nie tylko in\u017cynierowie z University of Central Florida pracuj\u0105 nad tego typu technologi\u0105. Pod koniec 2020 roku Chiny testowa\u0142y hipersoniczny silnik odrzutowy, kt\u00f3ry jest w stanie osi\u0105gn\u0105\u0107 16-krotn\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 d\u017awi\u0119ku &#8211; wszystko to jednak odby\u0142o si\u0119 w jednym z tuneli aerodynamicznych w Pekinie. Gdyby tego typu silnik odrzutowy m\u00f3g\u0142 by\u0107 zastosowany w przypadku klasycznych konstrukcji pasa\u017cerskich, podr\u00f3\u017cowanie wesz\u0142oby na zupe\u0142nie nowy poziom. Dowolne miejsce na Ziemi stan\u0119\u0142oby otworem w ci\u0105gu zaledwie 2 godzin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">In\u017cynierowie z ameryka\u0144skiego uniwersytetu zak\u0142adaj\u0105, \u017ce ich nowa technologia pozwoli nap\u0119dom na osi\u0105ganie pr\u0119dko\u015bci pomi\u0119dzy 6 a 17 Ma. Rozwi\u0105zanie korzysta ze stacjonarnej, stabilizowanej, uko\u015bnej fali detonacyjnej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wiele pa\u0144stw oraz uniwersytet\u00f3w bada podobne technologie i pr\u00f3buje zastosowa\u0107 je na szersz\u0105 skal\u0119. Je\u015bli uda si\u0119 wyj\u015b\u0107 z ni\u0105 z laboratorium i tuneli aerodynamicznych, silniki b\u0119d\u0105 mog\u0142y nie tylko zapewni\u0107 wi\u0119ksz\u0105 moc, ale r\u00f3wnie\u017c b\u0119d\u0105 spala\u0142y mniej paliwa na ka\u017cdej trasie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Naukowcy przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 tak\u017ce tej metodzie w kontek\u015bcie wykorzystania jej w misjach kosmicznych.<\/p>\n<p><b>11 maja 2021 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Sonda Voyager 1 przechwyci\u0142a kosmiczny szum<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Sonda Voyager 1 w\u0142a\u015bnie przechwyci\u0142a kosmiczny szum z g\u0142\u0119bi przestrzeni mi\u0119dzygwiezdnej. To zaskakuj\u0105ce, \u017ce nie jest ona tak pusta, jak naukowcom si\u0119 wydawa\u0142o.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/voyager_1.jpg\"><br \/>Sonda Voyager 1 w przestrzeni mi\u0119dzygwiezdnej \/NASA<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sonda Voyager 1 znajduje si\u0119 daleko poza heliopauz\u0105 &#8211; niewidzialn\u0105 &#8222;tarcz\u0105&#8221;, kt\u00f3ra wyznacza granic\u0119 Uk\u0142adu S\u0142onecznego z reszt\u0105 galaktyki. Statek kosmiczny wystrzelony w 1977 r. wci\u0105\u017c bada Drog\u0119 Mleczn\u0105 i dostarcza wszystkie dane na Ziemi\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zgodnie z nowymi badaniami opublikowanymi w czasopi\u015bmie &#8222;Nature Astronomy&#8221;, instrumenty Voyagera 1, oddalonego od nas o ponad 22 mld km, ujawni\u0142y now\u0105 emisj\u0119 mi\u0119dzygwiazdow\u0105 &#8211; fale plazmy poruszaj\u0105ce si\u0119 przez region przestrzeni kosmicznej daleko poza ludzk\u0105 wyobra\u017ani\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Jest ona bardzo s\u0142aba i monotonna, poniewa\u017c znajduje si\u0119 w w\u0105skim pa\u015bmie cz\u0119stotliwo\u015bci. Wykrywamy s\u0142aby, uporczywy szum gazu mi\u0119dzygwiezdnego &#8211; powiedzia\u0142a Stella Koch Ocker z Cornell University, kt\u00f3ra bra\u0142a udzia\u0142 w badaniach.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nowe odkrycie pomaga naukowcom zrozumie\u0107, w jaki spos\u00f3b o\u015brodek mi\u0119dzygwiezdny oddzia\u0142uje z wiatrem s\u0142onecznym oraz jak heliosfera Uk\u0142adu S\u0142onecznego, kt\u00f3ra jest rodzajem ochronnej &#8222;tarczy&#8221;, jest kszta\u0142towana i modyfikowana przez \u015brodowisko g\u0142\u0119bokiego kosmosu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Ci\u0105g\u0142e \u015bledzenie g\u0119sto\u015bci przestrzeni mi\u0119dzygwiezdnej jest bardzo wa\u017cne. Nigdy nie mieli\u015bmy szansy, aby to oceni\u0107. Teraz wiemy, \u017ce nie potrzebujemy wydarze\u0144 zwi\u0105zanych ze S\u0142o\u0144cem, aby zmierzy\u0107 plazm\u0119 mi\u0119dzygwiezdn\u0105. Niezale\u017cnie od tego, co robi S\u0142o\u0144ce, Voyager wysy\u0142a z powrotem szczeg\u00f3\u0142y. Statek m\u00f3wi: &#8222;oto g\u0119sto\u015b\u0107, przez kt\u00f3r\u0105 teraz p\u0142yn\u0119. Tak jest teraz, a tak teraz&#8221;. Voyager jest do\u015b\u0107 odleg\u0142y i b\u0119dzie wysy\u0142a\u0142 te dane bez przerwy &#8211; powiedzia\u0142 Shami Chatterjee, inny z naukowc\u00f3w z Cornell University.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nale\u017c\u0105ca do NASA sonda Voyager 1 opu\u015bci\u0142a Ziemi\u0119 ze z\u0142ot\u0105 p\u0142yt\u0105 na pok\u0142adzie &#8211; jedn\u0105 stworzon\u0105 przez wybitnego astrofizyka, prof. Carla Sagana. Potrzeba 22 wat\u00f3w, aby wys\u0142a\u0107 sygna\u0142 z powrotem na Ziemi\u0119, a sonda ma tylko 70 kilobajt\u00f3w pami\u0119ci komputerowej. Kiedy sonda wyruszy\u0142a w drog\u0119 poza Uk\u0142ad S\u0142oneczny, mog\u0142a przesy\u0142a\u0107 dane z pr\u0119dko\u015bci\u0105 21 kilobit\u00f3w na sekund\u0119 &#8211; ale teraz, gdy znajduje si\u0119 22 mld km od nas, pr\u0119dko\u015b\u0107 transferu drastycznie spad\u0142a &#8211; do 160 bit\u00f3w na sekund\u0119. Ca\u0142y czas jednak dostarcza wa\u017cnych danych o kosmosie.<\/p>\n<p><b>13 lutego 2021 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>FarFarOut &#8211; najbardziej odleg\u0142y obiekt w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Planetoida 2018 AG37 to najbardziej oddalony od S\u0142o\u0144ca obiekt w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym. Naukowcy w\u0142a\u015bnie potwierdzili te przypuszczenia.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/farfarout_01.jpg\"><br \/>Wizja artystyczna FarFarOut \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dwa lata temu astronomowie poinformowali o pierwszych wst\u0119pnych obserwacjach potencjalnej planetoidy. Najbardziej niezwyk\u0142e by\u0142o to, \u017ce \u00f3w obiekt wed\u0142ug pomiar\u00f3w znajdowa\u0142 si\u0119 132 razy dalej od S\u0142o\u0144ca ni\u017c Ziemia &#8211; to a\u017c cztery razy dalej ni\u017c Pluton. Teraz rewelacje potwierdzono i oficjalnie stwierdzono, \u017ce planetoida 2018 AG37, o przydomku &#8222;FarFarOut&#8221;, jest najdalszym znanym nam cia\u0142em w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sk\u0105d taka nazwa? To dlatego, \u017ce odkrycie FarFarOut nast\u0105pi\u0142o kilka miesi\u0119cy po odkryciu innej odleg\u0142ej planetoidy &#8211; 2018 VG18 &#8211; kt\u00f3r\u0105 nazwano FarOut.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Naukowcy szacuj\u0105, \u017ce planetoida ma 400 km \u015brednicy, co stawia j\u0105 w najni\u017cszym mo\u017cliwym przedziale planety kar\u0142owatej (jak Pluton), je\u017celi jest bogata w l\u00f3d. Obiekt zosta\u0142 po raz pierwszy wykryty w 2018 r., ale potrzeba by\u0142o 2 lat, aby odkrycie potwierdzi\u0107. W tym czasie dokonano a\u017c 9 obserwacji 2018 AG37, kt\u00f3re pokaza\u0142y poruszaj\u0105cy si\u0119 obiekt i dostarczy\u0142y wskaz\u00f3wek na temat jej orbity.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Odkrycie FarFarOut pokazuje nasz\u0105 rosn\u0105c\u0105 zdolno\u015b\u0107 do mapowania zewn\u0119trznego Uk\u0142adu S\u0142onecznego i obserwowania coraz dalej i dalej w kierunku obrze\u017cy naszego uk\u0142adu. Nawet je\u015bli niekt\u00f3re z tych odleg\u0142ych obiekt\u00f3w s\u0105 do\u015b\u0107 du\u017ce, b\u0119d\u0105c planetami kar\u0142owatymi, s\u0105 one s\u0142abo obserwowalne ze wzgl\u0119du na ich ekstremalne odleg\u0142o\u015bci od S\u0142o\u0144ca. FarFarOut to tylko wierzcho\u0142ek g\u00f3ry lodowej odleg\u0142ych obiekt\u00f3w Uk\u0142adu S\u0142onecznego &#8211; powiedzia\u0142 dr Scott Sheppard z Carnegie Institution for Science, jeden z autor\u00f3w odkrycia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Okr\u0105\u017cenie FarFarOut wok\u00f3\u0142 S\u0142o\u0144ca zajmuje tysi\u0105clecie. Z powodu tak d\u0142ugiej orbity, porusza si\u0119 ona bardzo powoli po niebie, co wymaga kilku lat obserwacji, aby precyzyjnie wyznaczy\u0107 jej trajektori\u0119.<\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/farfarout_02.jpg\"><br \/>Skala pokazuj\u0105ca, jak daleko od S\u0142o\u0144ca znajduje si\u0119 FarFarOut \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Planetoida FarFarOut zosta\u0142a wykryta daleko od S\u0142o\u0144ca, ale zesp\u00f3\u0142 szacuje, \u017ce podczas swojej orbity mo\u017ce si\u0119 znacznie zbli\u017cy\u0107, przecinaj\u0105c orbit\u0119 Neptuna. Ta szczeg\u00f3lna w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 wskazuje, \u017ce FarFarOut prawdopodobnie mia\u0142a jakie\u015b silne powi\u0105zanie grawitacyjne z Neptunem w przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Dynamika orbitalna FarFarOut mo\u017ce pom\u00f3c nam zrozumie\u0107, w jaki spos\u00f3b Neptun uformowa\u0142 si\u0119 i ewoluowa\u0142. Planetoida ta zosta\u0142a prawdopodobnie wyrzucona do zewn\u0119trznego Uk\u0142adu S\u0142onecznego poprzez zbytnie zbli\u017cenie si\u0119 do Neptuna w odleg\u0142ej przesz\u0142o\u015bci. FarFarOut prawdopodobnie b\u0119dzie ponownie silnie oddzia\u0142ywa\u0107 z Neptunem, poniewa\u017c ich orbity nadal si\u0119 przecinaj\u0105 &#8211; wyja\u015bni\u0142 Chad Trujillo z Uniwersytetu P\u00f3\u0142nocnej Arizony.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">FarFarOut otrzyma oficjaln\u0105 nazw\u0119 po tym, jak orbita planetoidy zostanie lepiej okre\u015blona w ci\u0105gu najbli\u017cszych lat.<\/p>\n<hr width=\"60%\" \/>\n<p><b>28 stycznia 2021 r.<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\">Uczniowie. Prosz\u0119 o zapoznanie si\u0119 i wype\u0142nienie <i>Ankiety dla uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 \u015brednich &#8211; przysz\u0142ych kandydat\u00f3w na studia matematyczno &#8211; przyrodnicze i techniczne<\/i> przygotowanej przez pracownik\u00f3w Kadr\u0119 Instytutu Fizyki Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach. Link do ankiety znajduje si\u0119 obok <a href=\"https:\/\/docs.google.com\/forms\/d\/e\/1FAIpQLSfbxNmhJt38wnYYPCZKANTk6yq91BoWzio8Mctu6hHxUAliLg\/viewform?gxids=7628\" target=\"blank_\" rel=\"noopener\">Ankieta<\/a><\/p>\n<hr width=\"60%\" \/>\n<p><b>25 grudnia 2020 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Einstein mia\u0142 racj\u0119 &#8211; niezwyk\u0142e zdj\u0119cie gromady galaktyk<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Kosmiczny Teleskop Hubble&#8217;a zrobi\u0142 spektakularne zdj\u0119cie gromady galaktyk o nazwie GAL-CLUS-022058s. Znajduje si\u0119 ona na p\u00f3\u0142kuli po\u0142udniowej gwiazdozbioru Pieca i pokazuje pier\u015bcie\u0144 Einsteina, kt\u00f3ry potwierdza poprawno\u015b\u0107 og\u00f3lnej teorii wzgl\u0119dno\u015bci.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/pierscien_einsteina.jpg\"><br \/>Pier\u015bcie\u0144 Einsteina w GAL-CLUS-022058s \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pier\u015bcie\u0144 Einsteina to rodzaj obrazu dalekiego obiektu wytworzony w wyniku soczewkowania grawitacyjnego. Powstaje on w sytuacji, gdy obserwator znajduje si\u0119 dok\u0142adnie na linii prostej wyznaczonej przez \u017ar\u00f3d\u0142o pola grawitacyjnego i \u017ar\u00f3d\u0142o \u015bwiat\u0142a. Pierwszy kompletny pier\u015bcie\u0144 Einsteina zosta\u0142 odkryty w 1998 r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nazwa pier\u015bcienia Einsteina pochodzi od Alberta Einsteina, kt\u00f3ry przewidzia\u0142 zjawisko soczewkowania grawitacyjnego w og\u00f3lnej teorii wzgl\u0119dno\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W przypadku GAL-CLUS-022058s \u015bwiat\u0142o z galaktyki t\u0142a jest zniekszta\u0142cone w krzyw\u0105. Galaktyka t\u0142a jest prawie idealnie w jednej linii z centraln\u0105 galaktyk\u0105 eliptyczn\u0105 gromady, dzi\u0119ki czemu pier\u015bcie\u0144 Einsteina jest tak dobrze widoczny.<\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/albert_einstein_p.jpg\"><br \/>Albert Einstein \/AFP<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Naukowcy twierdz\u0105, \u017ce obiekty takie jak GAL-CLUS-022058s s\u0105 &#8222;idealnymi laboratoriami&#8221; do badania galaktyk, kt\u00f3re cz\u0119sto s\u0105 zbyt s\u0142abe i znajduj\u0105 si\u0119 w zbyt du\u017cej odleg\u0142o\u015bci, by normalnie je obserwowa\u0107. Soczewkowanie grawitacyjne pozwala badaczom na ogl\u0105danie tych obiekt\u00f3w.<\/p>\n<hr width=\"60%\" \/>\n<p><b>25 grudnia 2020 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Odkryto pierwsz\u0105 tak\u0105 planet\u0119 w historii &#8211; co jest z ni\u0105 nie tak?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Naukowcy odkryli gigantyczn\u0105 egzoplanet\u0119 na odleg\u0142ej orbicie od gwiazdy macierzystej. To pierwszy taki przypadek w historii.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/strange_planet.jpg\"><br \/>Wizja artystyczna HD 106906 b \/NASA<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z ponad 4300 odkrytych egzoplanet ma przynajmniej jeden element wsp\u00f3lny. Znajduj\u0105 si\u0119 na stosunkowo bliskiej orbicie wok\u00f3\u0142 gwiazdy macierzystej. Teraz astronomowie znale\u017ali co\u015b dziwnego &#8211; gigantyczn\u0105 egzoplanet\u0119 na orbicie oddalonej o 15 000 lat \u015bwietlnych od uk\u0142adu podw\u00f3jnego. To pierwszy raz, gdy uda\u0142o si\u0119 scharakteryzowa\u0107 tak du\u017c\u0105 orbit\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Planeta oznaczona jako HD 106906 b ma mas\u0119 11 razy mniejsz\u0105 ni\u017c Jowisz. Okr\u0105\u017c\u0105 ona uk\u0142ad podw\u00f3jny \u017c\u00f3\u0142to &#8211; bia\u0142ych gwiazd HD 106906. Licz\u0105 one tylko 15 mln lat i okr\u0105\u017caj\u0105 si\u0119 nawzajem w 100 dni. Ca\u0142y system jest oddalony o 336 lat \u015bwietlnych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">To zupe\u0142nie inne \u015brodowisko ni\u017c Uk\u0142ad S\u0142oneczny. Mimo tego, ogromna orbita HD 106906 b przypomina nieuchwytny obiekt, kt\u00f3ry astronomowie pr\u00f3buj\u0105 namierzy\u0107 od dawna. Mowa o Planecie X, znanej tak\u017ce jako Dziewi\u0105ta Planeta.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Ten uk\u0142ad jest podobny do Uk\u0142adu S\u0142onecznego. Planety s\u0105 umieszczone na ekscentrycznej i bardzo szerokiej orbicie, jak hipotetyczna Planeta Dziewi\u0105ta znana z naszego otoczenia. Obiekt ten rodzi pytanie o to, jak te planety uformowa\u0142y si\u0119 i ewoluowa\u0142y &#8211; powiedzia\u0142 Meiji Nguyen, astronom z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Powodem, dla kt\u00f3rego wi\u0119kszo\u015b\u0107 egzoplanet, kt\u00f3re znajdujemy, znajduje si\u0119 stosunkowo blisko swoich gwiazd, jest do\u015b\u0107 prosta sprawa i ma zwi\u0105zek z tym, jak zwykle znajdujemy i potwierdzamy egzoplanety. Dominuj\u0105 dwie metody poszukiwa\u0144: tranzytu &#8211; w kt\u00f3rych teleskopy wypatruj\u0105 spadk\u00f3w jasno\u015bci gwiazdy spowodowanych przej\u015bciem przez jej tarcz\u0119 planety i spektroskopii dopplerowskiej (na podstawie pomiar\u00f3w pr\u0119dko\u015bci radialnej). Tylko obiekty na w\u0105skich orbitach wok\u00f3\u0142 swojej gwiazdy macierzystej udaje si\u0119 zaobserwowa\u0107 w ten spos\u00f3b. Planety kr\u0105\u017c\u0105ce na orbitach szerszych s\u0105 niemo\u017cliwe do wychwycenia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Planeta HD 106906 b, kt\u00f3ra zosta\u0142a odkryta w 2013 r., to rzadki przypadek. Zosta\u0142a namierzona za pomoc\u0105 bezpo\u015bredniej obserwacji. Obiekt jest oddalony od gwiazdy macierzystej o 15 000 lat \u015bwietlnych i pe\u0142ny obieg zajmuje mu 14 lat. To nie koniec niezwyk\u0142ych w\u0142a\u015bciwo\u015bci HD 106906 b. Naukowcy odkryli, \u017ce planeta ma du\u017c\u0105 inklinacj\u0119 (k\u0105t mi\u0119dzy p\u0142aszczyzn\u0105 orbity a p\u0142aszczyzn\u0105 odniesienia).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Wystarczy spojrze\u0107 na Uk\u0142ad S\u0142oneczny i zobaczy\u0107, \u017ce wszystkie planety le\u017c\u0105 mniej wi\u0119cej w tej samej p\u0142aszczy\u017anie. By\u0142oby dziwne, gdyby, powiedzmy, Jowisz po prostu by\u0142 nachylony o 30 stopni wzgl\u0119dem p\u0142aszczyzny, w kt\u00f3rej kr\u0105\u017cy ka\u017cda inna planeta. To rodzi wiele pyta\u0144 o to, jak planeta HD 106906 b znalaz\u0142a si\u0119 na tak pochylonej orbicie &#8211; powiedzia\u0142 Nguyen.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jedyn\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 jest, \u017ce planeta HD 106906 b nie narodzi\u0142a si\u0119 w tym miejscu, a uk\u0142ad podw\u00f3jny gwiazd nie jest jej macierzystym uk\u0142adem. To by oznacza\u0142o, \u017ce HD 106906 b jest przyk\u0142adem tzw. samotnej planety. Tak\u0105 sam\u0105 planet\u0105 mo\u017ce by\u0107 hipotetyczna Dziewi\u0105ta Planeta, ukrywaj\u0105ca si\u0119 gdzie\u015b na rubie\u017cach Uk\u0142adu S\u0142onecznego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przypomnijmy, \u017ce tzw. Planeta X ma mas\u0119 ok. 5-10 razy wi\u0119ksz\u0105 od Ziemi i okr\u0105\u017ca S\u0142o\u0144ce na orbicie wynosz\u0105cej ok. 300-700 jednostek astronomicznych (j.a.). Istniej\u0105 powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci co do istnienia Dziewi\u0105tej Planety, ale HD 106906 b pokazuje, \u017ce takie &#8222;dziwne&#8221; orbity s\u0105 mo\u017cliwe.<\/p>\n<hr width=\"60%\" \/>\n<p><b>19 pa\u017adziernika 2020 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Stworzono pierwszy nadprzewodnik dzia\u0142aj\u0105cy w temperaturze pokojowej<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Naukowcy z Uniwersytetu Rochester opracowali pierwszy w historii nadprzewodnik dzia\u0142aj\u0105cy w temperaturze pokojowej.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/superconductor.jpg\"><br \/>Nadprzewodniki zrewolucjonizuj\u0105 elektronik\u0119 &#8211; to tylko kwestia czasu \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nadprzewodniki to substancje o zerowej rezystancji. Inn\u0105 wa\u017cn\u0105 cech\u0105 nadprzewodnik\u00f3w jest wypychanie ze swej obj\u0119to\u015bci pola magnetycznego. Zjawisko nadprzewodnictwa jest zjawiskiem kwantowym, niemo\u017cliwym do wyja\u015bnienia na gruncie fizyki klasycznej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nadprzewodnictwo do tej pory udawa\u0142o si\u0119 uzyska\u0107 tylko w ekstremalnie niskich temperaturach. Nadprzewodniki dzia\u0142aj\u0105ce w temperaturze pokojowej od dawna s\u0105 uznawane za &#8222;\u015bwi\u0119tego Graala&#8221; fizyki. <\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Naukowcy z Uniwersytetu Rochester pod kierownictwem Rangi Diasa po\u0142\u0105czyli wod\u00f3r z w\u0119glem i siark\u0105, tworz\u0105c w pe\u0142ni syntetyczny wodorotlenek siarki. Zwi\u0105zek zosta\u0142 stworzony w kowade\u0142kowym ogniwie diamentowym zdolnym do osi\u0105gni\u0119cia ekstremalnie wysokiego ci\u015bnienia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Stworzony materia\u0142 wykaza\u0142 nadprzewodnictwo w temperaturze ok. 14,4<sup>o<\/sup>C i ci\u015bnieniu ok. 2,69 mln bar\u00f3w. Dla por\u00f3wnania, ci\u015bnienie atmosferyczne powietrza, kt\u00f3rym oddychamy, wynosi ok. 1 bar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Uda\u0142o si\u0119 ju\u017c uzyska\u0107 nadprzewodniki wykonane w temperaturze pokojowej, ale dla komercjalizacji odkrycia, konieczne jest radykalne obni\u017cenie ci\u015bnienia. Fizycy od dawna przewiduj\u0105, \u017ce materia\u0142y nadprzewodz\u0105ce zrewolucjonizuj\u0105 \u015bwiat, w kt\u00f3rym \u017cyjemy.<\/p>\n<hr width=\"60%\" \/>\n<p><b>19 pa\u017adziernika 2020 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Jaka jest najwy\u017csza mo\u017cliwa pr\u0119dko\u015b\u0107 d\u017awi\u0119ku?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Uczeni z Queen Mary University of London, Uniwersytetu w Cambridge i Institute for High Pressure Physics w Troicku odkryli, \u017ce g\u00f3rna granica pr\u0119dko\u015bci d\u017awi\u0119ku wynosi 36 km\/s. To dwa razy wi\u0119cej ni\u017c pr\u0119dko\u015b\u0107 d\u017awi\u0119ku w diamencie, kt\u00f3ry jest najtwardszym znanym materia\u0142em na \u015bwiecie.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/speed_of_sound.jpg\"><br \/>F-18 lec\u0105cy blisko pr\u0119dko\u015bci d\u017awi\u0119ku. Za samolotem wida\u0107 tzw. ob\u0142ok Prandtla &#8211; Glauerta \/Wikipedia<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fale d\u017awi\u0119kowe mog\u0105 przemieszcza\u0107 si\u0119 przez r\u00f3\u017cne o\u015brodki &#8211; wod\u0119, powietrze czy cia\u0142a sta\u0142e. Poruszaj\u0105 si\u0119 z r\u00f3\u017cn\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105, w zale\u017cno\u015bci od rodzaju materia\u0142u, przez kt\u00f3ry przechodz\u0105. Fale d\u017awi\u0119kowe przechodz\u0105 znacznie szybciej przez cia\u0142a sta\u0142e ni\u017c przez ciecze czy gazy. To w\u0142a\u015bnie dlatego mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 d\u017awi\u0119k nadje\u017cd\u017caj\u0105cego poci\u0105gu znacznie wcze\u015bniej, ws\u0142uchuj\u0105c si\u0119 w tory.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Szczeg\u00f3lna teoria wzgl\u0119dno\u015bci Einsteina przewiduje absolutne ograniczenie pr\u0119dko\u015bci, z kt\u00f3r\u0105 mo\u017ce przemieszcza\u0107 si\u0119 fala. To pr\u0119dko\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142a r\u00f3wna 300 000 km\/s. Do tej pory nie by\u0142o wiadomo, czy fale d\u017awi\u0119kowe s\u0105 ograniczone podczas przemieszczania si\u0119 przez cia\u0142a sta\u0142e lub ciecze.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pr\u0119dko\u015b\u0107 d\u017awi\u0119ku jest zale\u017cna od bezwymiarowych sta\u0142ych podstawowych, struktury cz\u0105steczkowej obiektu oraz stosunku masy protonu do masy elektronu. Liczby te odgrywaj\u0105 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w zrozumieniu Wszech\u015bwiata i s\u0105 powi\u0105zane z wieloma zagadnieniami, m.in. reakcjami j\u0105drowymi. Naukowcy postanowili si\u0119 przyjrze\u0107, jak pr\u0119dko\u015b\u0107 d\u017awi\u0119ku zmniejsza si\u0119 wraz z mas\u0105 atomu. <\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Teoria sugerowa\u0142aby, \u017ce pr\u0119dko\u015b\u0107 d\u017awi\u0119ku jest najwi\u0119ksza w atomie wodoru, kt\u00f3ry jest cia\u0142em sta\u0142ym tylko przy wysokim ci\u015bnieniu powy\u017cej 1 mln atmosfer. To ci\u015bnienie por\u00f3wnywalne z ci\u015bnieniem j\u0105dra gazowego olbrzyma (np. Jowisza), w kt\u00f3rym to wod\u00f3r jest metaliczn\u0105 substancj\u0105 sta\u0142\u0105. Przewiduje si\u0119, \u017ce wod\u00f3r metaliczny by\u0142 przewodnikiem elektrycznym i nadprzewodnikiem w temperaturze pokojowej. U\u017cywaj\u0105c mechaniki kwantowej, naukowcy stwierdzili, \u017ce pr\u0119dko\u015b\u0107 d\u017awi\u0119ku w atomie wodoru jest bliska teoretycznej granicy fundamentalnej.<\/p>\n<hr width=\"60%\" \/>\n<p><b>9 kwietnia 2020 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>W CERN powstan\u0105 tanie respiratory dla pacjent\u00f3w z COVID &#8211; 19<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Fizycy z CERN pracuj\u0105 nad stworzeniem prostego respiratora dla os\u00f3b cierpi\u0105cych na \u0142agodn\u0105 posta\u0107 choroby i tych, kt\u00f3rzy wracaj\u0105 do zdrowia po przebytej infekcji. Model zasilany bateriami powinien by\u0107 gotowy do test\u00f3w w szpitalach w ci\u0105gu kilku najbli\u017cszych tygodni.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/lhc_photo.jpg\"><br \/>W CERN znajduje si\u0119 Wielki Zderzacz Hadron\u00f3w \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">CERN (Europejska Organizacja Bada\u0144 J\u0105drowych) to o\u015brodek naukowy po\u0142o\u017cony na p\u00f3\u0142nocno-zachodnich przedmie\u015bciach Genewy na granicy Szwajcarii i Francji. Najwa\u017cniejszym narz\u0119dziem pracy w CERN jest Wielki Zderzacz Hadron\u00f3w (LHC), najwi\u0119kszy akcelerator cz\u0105stek na \u015bwiecie. <\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Chcemy wykorzysta\u0107 nasze zasoby i kompetencje, aby przyczyni\u0107 si\u0119 do walki z pandemi\u0105 COVID-19 &#8211; powiedzia\u0142a Fabiola Gianotti, dyrektor generalna CERN.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fizycy i in\u017cynierowie z zespo\u0142u LHC pracuj\u0105 nad respiratorem nazwanym HEV. Jego zalet\u0105 ma by\u0107 mobilnych charakter i du\u017co wi\u0119ksza dost\u0119pno\u015b\u0107 od standardowych urz\u0105dze\u0144 medycznych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Zdali\u015bmy sobie spraw\u0119, \u017ce do zaprojektowania nowego respiratora mo\u017cna wykorzysta\u0107 uk\u0142ady stosowane do regulacji przep\u0142ywu gaz\u00f3w do detektor\u00f3w cz\u0105stek. Projekt HEV m\u00f3g\u0142by by\u0107 stosowany u os\u00f3b z \u0142agodn\u0105 postaci\u0105 choroby lub przebywaj\u0105cych w trakcie rekonwalescencji. Dzi\u0119ki temu, nie trzeba by by\u0142o blokowa\u0107 klasycznych respirator\u00f3w osobom, kt\u00f3re faktycznie ich potrzebuj\u0105 &#8211; powiedzia\u0142a Fabiola Gianotti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Respirator jest tani w produkcji i mo\u017ce by\u0107 zasilany bateriami lub panelami s\u0142onecznymi. Dlatego mo\u017cna go u\u017cy\u0107 wsz\u0119dzie tam, gdzie nie da si\u0119 zabra\u0107 standardowego aparatu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W CERN jest ju\u017c produkowany \u017cel antybakteryjny, a znajduj\u0105ce si\u0119 tam drukarki 3D produkuj\u0105 przy\u0142bice dla lekarzy. Prowadzone s\u0105 tak\u017ce badania maj\u0105ce na celu sprawdzenie, w jaki spos\u00f3b ogromne mo\u017cliwo\u015bci obliczeniowe akceleratora mog\u0142yby zosta\u0107 wykorzystane do prac nad szczepionk\u0105 przeciwko COVID-19.<\/p>\n<hr width=\"60%\" \/>\n<p><b>29 marca 2020 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Nowy kandydat na budulca ciemnej materii<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Co\u015b we wszech\u015bwiecie wytwarza wi\u0119cej masy, ni\u017c mo\u017cemy bezpo\u015brednio wykry\u0107. Wiemy, \u017ce gdzie\u015b tam &#8222;jest&#8221;, bo wp\u0142ywa grawitacyjnie na rzeczy, kt\u00f3re mo\u017cemy wykry\u0107. Ta niewidzialna masa jest od dawna znana jako ciemna materia, a fizycy w\u0142a\u015bnie zidentyfikowali cz\u0105steczk\u0119, kt\u00f3ra mo\u017ce j\u0105 tworzy\u0107.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/ciemna_materia.jpg\"><br \/>Czym jest ciemna materia? Czy buduj\u0105 j\u0105 heksakwarki? \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jednym z budulc\u00f3w ciemnej materii mog\u0105 by\u0107 cz\u0105stki subatomowe zwane heksakwarkami gwiazd d. Mog\u0142y one wy\u0142oni\u0107 si\u0119 z pierwotnej materii po Wielkim Wybuchu i doprowadzi\u0107 do stworzenia ciemnej materii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jak dot\u0105d ciemna materia okaza\u0142a si\u0119 niemo\u017cliwa do bezpo\u015bredniego wykrycia, poniewa\u017c nie poch\u0142ania, nie emituje ani nie odbija promieniowania elektromagnetycznego. Ale jej efekt grawitacyjny jest silny &#8211; tak silny, \u017ce 85 proc. materii w znanym wszech\u015bwiecie mo\u017ce by\u0107 ciemn\u0105 materi\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Je\u017celi ciemna materia faktycznie istnieje, oznacza\u0142oby to, \u017ce co\u015b jest nie tak z Modelem Standardowym, kt\u00f3ry u\u017cywamy do opisywania i zrozumienia wszech\u015bwiata. W ostatnich latach by\u0142o w\u015br\u00f3d cz\u0105stek subatomowych wielu kandydat\u00f3w na budulce ciemnej materii, a ostatni z nich to heksakwark gwiazdy d, zwany tak\u017ce d*(2380).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Pochodzenie ciemnej materii we wszech\u015bwiecie jest jednym z najwi\u0119kszych pyta\u0144, kt\u00f3re do tej pory nie uzyska\u0142y odpowiedzi. Nasze ostatnie obliczenia wskazuj\u0105 na to, \u017ce kondensaty gwiazd d s\u0105 nowym kandydatem na sk\u0142adniki ciemnej materii. Jest to o tyle ekscytuj\u0105ce, \u017ce nie wymaga wprowadzania \u017cadnych nowych poj\u0119\u0107 do fizyki &#8211; powiedzia\u0142 Daniel Watts z Uniwersytetu w York.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kwarki s\u0105 podstawowymi cz\u0105steczkami, kt\u00f3re zwykle \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w pakiety po trzy, buduj\u0105c protony i neutrony. Te tr\u00f3jkwarkowe cz\u0105stki s\u0105 nazywane barionami, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 widzialnej materii we wszech\u015bwiecie jest z nich wykonana. Po po\u0142\u0105czeniu sze\u015bciu kwark\u00f3w powstaje rodzaj cz\u0105stki zwanej heksakwarkiem. W rzeczywisto\u015bci nie zaobserwowali\u015bmy zbyt wielu z nich. Heksakwark gwiazdy d zosta\u0142 po raz pierwszy opisany w 2014 r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Heksakwarki gwiazd d s\u0105 interesuj\u0105ce, gdy\u017c s\u0105 bozonami, czyli rodzajem cz\u0105stek, kt\u00f3re s\u0105 zgodne ze statystyk\u0105 Bosego-Einsteina (ramami opisuj\u0105cymi zachowanie si\u0119 cz\u0105stek). W tym przypadku oznacza to, \u017ce zbi\u00f3r heksakwark\u00f3w gwiazd d mo\u017ce tworzy\u0107 co\u015b nazywanego kondensatem Bosego &#8211; Einsteina.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kondensaty te s\u0105 uznawane za pi\u0105ty stan materii. Powstaj\u0105, gdy gad o niskiej g\u0119sto\u015bci bozon\u00f3w jest sch\u0142adzany do temperatury tu\u017c powy\u017cej zera absolutnego. Na tym etapie atomy w gazie przechodz\u0105 z regularnego ko\u0142ysania do ca\u0142kiem spokojnego, najni\u017cszego mo\u017cliwego stanu kwantowego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gdyby gaz z heksakwark\u00f3w gwiazd d unosi\u0142 si\u0119 we wczesnym wszech\u015bwiecie, och\u0142adzaj\u0105cym si\u0119 po Wielkim Wybuchu, zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cym modelem, m\u00f3g\u0142by skupi\u0107 si\u0119 i stworzy\u0107 kondensat Bosego-Einsteina. To w\u0142a\u015bnie te struktury mog\u0105 by\u0107 tym, co nazywamy ciemn\u0105 materi\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">To na razie tylko teoria, ale by\u0107 mo\u017ce dzi\u0119ki niej uda si\u0119 w ko\u0144cu potwierdzi\u0107 istnienie ciemnej materii. Naukowcy ju\u017c zamierzaj\u0105 przeprowadzi\u0107 seri\u0119 bada\u0144 nad heksakwarkami gwiazd d w laboratoriach i poszukiwa\u0107 ich w przestrzeni kosmicznej.<\/p>\n<hr width=\"60%\" \/>\n<p><b>30 grudnia 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Naukowcy dokonali teleportacji informacji pomi\u0119dzy dwoma czipami komputerowymi<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Naukowcy z Uniwersytetu Bristolskiego oraz Du\u0144skiego Uniwersytetu Technicznego jako pierwsi dokonali teleportacji kwantowej pomi\u0119dzy dwoma czipami. Zesp\u00f3\u0142 badawczy przes\u0142a\u0142 informacje mi\u0119dzy dwoma czipami, kt\u00f3re nie by\u0142y ze sob\u0105 po\u0142\u0105czone fizycznie lub elektronicznie. Warto pami\u0119ta\u0107 o tym odkryciu &#8211; b\u0119dzie ono istotne w przypadku komputer\u00f3w kwantowych, jednego z najwa\u017cniejszych temat\u00f3w technologicznych nast\u0119pnej dekady.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/teleportacja.jpg\"><br \/> . \/123RF\/PICSEL <\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wspomnianej wcze\u015bniej teleportacji dokonano dzi\u0119ki zjawisku zwanemu spl\u0105taniu kwantowemu, w kt\u00f3rym dwie cz\u0105stki zostaj\u0105 ze sob\u0105 &#8222;splecione&#8221;, dzi\u0119ki czemu mog\u0105 komunikowa\u0107 si\u0119 na odleg\u0142o\u015b\u0107. Zmiana w\u0142a\u015bciwo\u015bci jednej z cz\u0105stek sprawia, \u017ce ta druga r\u00f3wnie\u017c natychmiast zmienia w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107, bez wzgl\u0119du na odleg\u0142o\u015bci, jakie je dziel\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hipotetycznie nie ma ogranicze\u0144 w kwestii odleg\u0142o\u015bci, na jak\u0105 mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 teleportacja kwantowa. Jednak zgodnie z wsp\u00f3\u0142czesnym rozumieniem fizyki, nic nie mo\u017ce podr\u00f3\u017cowa\u0107 szybciej ni\u017c pr\u0119dko\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142a, a przecie\u017c przy teleportacji kwantowej informacja zdaje si\u0119 omija\u0107 to ograniczenie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zjawisko to mo\u017cna wykorzysta\u0107 w komputerach kwantowych oraz w internecie kwantowym, a naukowcy dokonali w\u0142a\u015bnie wa\u017cnego prze\u0142omu w tym zakresie &#8211; mi\u0119dzy dwoma czipami komputerowymi po raz pierwszy przeteleportowano informacj\u0119. Po wygenerowaniu par spl\u0105tanych foton\u00f3w na dw\u00f3ch osobnych czipach dokonano pomiaru jednego z nich. To z kolei zmieni\u0142o stan fotonu, a zmiana ta natychmiast wp\u0142yn\u0119\u0142a na drugi foton w drugim czipie. Naukowcy dokonywali skutecznej teleportacji w 91 proc. przypadk\u00f3w i uda\u0142o im si\u0119 wykona\u0107 kilka innych funkcji, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 mie\u0107 istotne znaczenie dla oblicze\u0144 kwantowych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dotychczas informacje by\u0142y przekazywane na znacznie wi\u0119ksze odleg\u0142o\u015bci &#8211; najpierw dokonano teleportacji informacji na odleg\u0142o\u015b\u0107 25 km i 100 km, a ostatecznie uda\u0142o si\u0119 j\u0105 przes\u0142a\u0107 drog\u0105 satelitarn\u0105 na odleg\u0142o\u015b\u0107 ponad 1 200 km. Wcze\u015bniej, informacj\u0119 uda\u0142o si\u0119 te\u017c przeteleportowa\u0107 pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi cz\u0119\u015bciami jednego uk\u0142adu komputerowego, lecz tym razem dokonano tego mi\u0119dzy dwoma r\u00f3\u017cnymi uk\u0142adami, kt\u00f3re nie by\u0142y ze sob\u0105 fizycznie po\u0142\u0105czone, co stanowi prze\u0142om w obliczeniach kwantowych.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>30 grudnia 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Zaobserwowano &#8222;po\u017cywienie&#8221; czarnej dziury<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Astronomowie korzystaj\u0105cy z nale\u017c\u0105cego do ESO teleskopu VLT zaobserwowali rezerwuary ch\u0142odnego gazu wok\u00f3\u0142 niekt\u00f3rych z najwcze\u015bniejszych galaktyk we Wszech\u015bwiecie. Ten gaz w halo galaktyk jest idealnym po\u017cywieniem dla supermasywnych czarnych dziur w centrach galaktyk &#8211; obecnie widzimy sytuacj\u0119 jaka by\u0142a ponad 12,5 miliard lat temu. Ta spi\u017carnia mo\u017ce by\u0107 wyja\u015bnieniem, w jaki spos\u00f3b kosmiczne potwory ros\u0142y tak szybko podczas okresu w historii Wszech\u015bwiata znanego jako kosmiczny \u015bwit.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/black_hole_dinner.jpg\"><br \/>Zdj\u0119cie ukazuje halo gazu zwi\u0105zane z galaktyk\u0105, we wn\u0119trzu kt\u00f3rej znajduje si\u0119 kwazar<br \/> \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Jeste\u015bmy po raz pierwszy w stanie pokaza\u0107, \u017ce pierwotne galaktyki mia\u0142y wystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 po\u017cywienia w swoim otoczeniu, aby zasila\u0107 zar\u00f3wno wzrost supermasywnej czarnej dziury, jak i energiczne procesy gwiazdotw\u00f3rcze. To dodaje fundamentalny element do uk\u0142adanki, kt\u00f3r\u0105 astronomowie sk\u0142adaj\u0105 w obraz tego, jak uformowa\u0142y si\u0119 kosmiczne struktury w czasach ponad 12 miliard\u00f3w lat temu &#8211; powiedzia\u0142 Emanuele Paolo Farina z Max Planck Institute for Astronomy w Heidelbergu (Niemcy), kt\u00f3ry kierowa\u0142 badaniami opublikowanymi w &#8222;The Astrophysical Journal&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Astronomowie zastanawiaj\u0105 si\u0119, w jaki spos\u00f3b supermasywne czarne dziury by\u0142y w stanie tak mocno urosn\u0105\u0107, tak wcze\u015bnie w historii Wszech\u015bwiata.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Istnienie tych wczesnych potwor\u00f3w o masach kilku miliard\u00f3w razy wi\u0119kszych ni\u017c masa S\u0142o\u0144ca jest spor\u0105 zagadk\u0105 &#8211; doda\u0142 Farina.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oznacza to, \u017ce pierwsze czarne dziury, kt\u00f3re mog\u0142y uformowa\u0107 si\u0119 w efekcie zapadania si\u0119 pierwszych gwiazd, musia\u0142y rosn\u0105\u0107 bardzo szybko. Ale, jak dot\u0105d, astronomowie nie dostrzegli &#8222;po\u017cywienia czarnej dziury&#8221; &#8211; gazu i py\u0142u &#8211; w wystarczaj\u0105co du\u017cych ilo\u015bciach, aby wyja\u015bni\u0107 gwa\u0142towny wzrost.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Spraw\u0119 skomplikowa\u0142y jeszcze bardziej wcze\u015bniejsze obserwacje przy pomocy ALMA, Atacama Large Millimeter\/submillimeter Array, kt\u00f3re ukaza\u0142y mn\u00f3stwo gazu i py\u0142u we wczesnych galaktykach, kt\u00f3ry zasila\u0142 szybkie powstawanie gwiazd. Obserwacje ALMA sugerowa\u0142y, \u017ce nieco materii mo\u017ce pozosta\u0107 do zasilania czarnej dziury.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Aby rozwi\u0105za\u0107 t\u0119 zagadk\u0119, Farina wraz ze wsp\u00f3\u0142pracownikami u\u017cyli instrumentu MUSE na Bardzo  Du\u017cym Teleskopie (VLT) na chilijskiej pustyni Atakama do zbadania kwazar\u00f3w \u2014 ekstremalnie jasnych obiekt\u00f3w zasilanych przez supermasywne czarne dziury znajduj\u0105ce w centrach masywnych galaktyk. W ramach bada\u0144 sprawdzono 31 kwazar\u00f3w widocznych w stanie, jaki mia\u0142y ponad 12,5 miliarda lat temu, wczasach, gdy Wszech\u015bwiat ci\u0105gle by\u0142a niemowl\u0119cy i mia\u0142 zaledwie oko\u0142o 870 milion\u00f3w lat. To jedna z najwi\u0119kszych zbadanych pr\u00f3bek kwazar\u00f3w z wczesnej historii Wszech\u015bwiata.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Astronomowie odkryli, i\u017c 12 kwazar\u00f3w jest otoczonych gigantycznymi rezerwuarami gazu w ramach halo z\u0142o\u017conego z ch\u0142odnego, g\u0119stego gazu wodorowego rozci\u0105gaj\u0105cych si\u0119 na 100 000 lat \u015bwietlnych od centralnych czarnych dziur i maj\u0105cych mas\u0119 miliard\u00f3w mas S\u0142o\u0144ca. zesp\u00f3\u0142 z Niemiec, Stan\u00f3w Zjednoczonych, W\u0142och i Chile ustali\u0142 tak\u017ce, \u017ce gazowe halo by\u0142y \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z galaktykami, dostarczaj\u0105c idealnego \u017ar\u00f3d\u0142a po\u017cywienia do wzrostu supermasywnych czarnych dziur i \u017cywio\u0142owych proces\u00f3w gwiazdotw\u00f3rczych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Badania by\u0142y mo\u017cliwe dzi\u0119ki nadzwyczajnej czu\u0142o\u015bci instrumentu MUSE, Multi Unit Spectroscopic Explorer, na nale\u017c\u0105cym do ESO teleskopie VLT, kt\u00f3ry Farina nazywa instrumentem robi\u0105cym r\u00f3\u017cnic\u0119 w badaniach kwazarach. &#8222;Dysponuj\u0105c kilkoma godzinami na dany obiekt byli\u015bmy w stanie zag\u0142\u0119bi\u0107 si\u0119 w otoczenie najbardziej masywnych i najbardziej \u017car\u0142ocznych czarnych dziur wyst\u0119puj\u0105cych w m\u0142odych Wszech\u015bwiecie&#8221; doda\u0142. O ile kwazary s\u0105 jasne, to zasoby gazu wok\u00f3\u0142 nich s\u0105 znacznie trudniejsze do zaobserwowania, ale MUSE potrafi wykry\u0107 s\u0142ab\u0105 po\u015bwiat\u0119 od gazu wodorowego w halo, pozwalaj\u0105c astronomom w ko\u0144cu odnale\u017a\u0107 zapasy \u017cywno\u015bci, kt\u00f3re zasila\u0142y supermasywne czarne dziury we wczesnych Wszech\u015bwiecie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W przysz\u0142o\u015bci, budowany przez ESO Ekstremalnie Wielki Teleskop (ELT) pomo\u017ce naukowcom ukaza\u0107 jeszcze wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w na temat galaktyk i supermasywnych czarnych dziur w pierwszych kilku miliardach lat po Wielkim Wybuchu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Dzi\u0119ki mocy ELT b\u0119dziemy w stanie si\u0119gn\u0105\u0107 jeszcze g\u0142\u0119biej we wczesny Wszech\u015bwiat, aby znale\u017a\u0107 du\u017co wi\u0119cej takich gazowych mg\u0142awic &#8211; podsumowa\u0142 Farina.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>11 listopada 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Znamy dok\u0142adny rozmiar proton\u00f3w<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Najnowsze badania wskazuj\u0105, \u017ce protony s\u0105 prawdopodobnie mniejsze, ni\u017c nam si\u0119 wydawa\u0142o.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/proton.jpg\"><br \/>Nowe analizy podaj\u0105 dok\u0142adn\u0105 wielko\u015b\u0107 protonu &#8211; jest mniejsza ni\u017c s\u0105dzili\u015bmy \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nie jest \u0142atwo zmierzy\u0107 wielko\u015b\u0107 cz\u0105stek subatomowych. Pomijaj\u0105c fakt, \u017ce s\u0105 naprawd\u0119 ma\u0142e, s\u0105 tak\u017ce ca\u0142y czas w ruchu. Co wi\u0119cej, dualizm korpuskularno-falowy m\u00f3wi, \u017ce mog\u0105 jednocze\u015bnie mie\u0107 posta\u0107 fali i cz\u0105steczki.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mimo i\u017c szkolne modele budowy atomu przedstawiaj\u0105 protony jako ma\u0142e kulki, fizycy nie maj\u0105 poj\u0119cia, jak ma\u0142e mog\u0105 one by\u0107. Stosuje si\u0119 miar\u0119 zwan\u0105 promieniem \u0142adunku, czyli obszar, na kt\u00f3rym rozk\u0142ada si\u0119 \u0142adunek dodatni.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Aby zmierzy\u0107 promie\u0144 \u0142adunku, uczeni wystrzelili elektrony w protony i zmierzyli k\u0105t odchylenia rozproszonych elektron\u00f3w. W ten spos\u00f3b uda\u0142o si\u0119 obliczy\u0107 rozmiar proton\u00f3w. Alternatywna technika wykorzystuje d\u0142ugo\u015bci fal foton\u00f3w uwalnianych, gdy elektrony odbijaj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy poziomami energetycznymi w atomach wodoru lub deuteru. \u015arednic\u0119 protonu ustalono w nich na 0,88 fm (femtometr\u00f3w), czyli prawie trylionowych cz\u0119\u015bci milimetra.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W innych pomiarach orbituj\u0105ce elektrony zast\u0119powano mionami (ci\u0119\u017csze cz\u0105stki o \u0142adunku ujemnym) i w ten spos\u00f3b otrzymano warto\u015b\u0107 0,84 fm. R\u00f3\u017cnica na poziomie 4 proc. by\u0142a wystarczaj\u0105ca, by zasia\u0107 niepewno\u015b\u0107 w umys\u0142y fizyk\u00f3w. Teraz rozbie\u017cno\u015bci zosta\u0142y rozwi\u0105zane, dzi\u0119ki prof. Ashotowi Gasparianowi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fizyk opisa\u0142 precyzyjn\u0105 technik\u0119 rozpraszania elektron\u00f3w opieraj\u0105c\u0105 si\u0119 na przep\u0142ywie zimnego wodoru do strumienia szybko poruszaj\u0105cych si\u0119 elektron\u00f3w. Metoda okaza\u0142a si\u0119 wyj\u0105tkowo dok\u0142adna, bo zaobserwowano znacznie mniejsze k\u0105ty rozproszenia ni\u017c kiedykolwiek wcze\u015bniej. Na tej podstawie obliczono promie\u0144 protonu na 0,831 fm.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mimo i\u017c znajomo\u015b\u0107 dok\u0142adnej wielko\u015bci cz\u0105steczki miliardy razy za ma\u0142ej, by m\u00f3c j\u0105 zobaczy\u0107, wydaje si\u0119 czym\u015b abstrakcyjnym, to mo\u017ce doprowadzi\u0107 do post\u0119pu w fizyce. Dzi\u0119ki temu b\u0119dziemy w stanie zweryfikowa\u0107 niekt\u00f3re podstawowe sta\u0142e wszech\u015bwiata.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>19 wrze\u015bnia 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Stephen Hawking si\u0119 myli\u0142. Czarne dziury s\u0105 &#8222;\u0142yse&#8221;?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Natura czarnych dziur od dawna stanowi zagadk\u0119 dla astronom\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata. Pr\u00f3bowa\u0142 j\u0105 rozwik\u0142a\u0107 tak\u017ce Stephen Hawking, kt\u00f3ry twierdzi\u0142, \u017ce czarne dziury maj\u0105 &#8222;mi\u0119kkie w\u0142osy&#8221;, kt\u00f3rymi s\u0105 przytwierdzone do czasoprzestrzeni. Najnowsze badania sugeruj\u0105 jednak, \u017ce obiekty tego typu s\u0105 w istocie &#8222;\u0142yse&#8221;.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/black_hole.jpg\"><br \/>O naturze czarnych dziur debatuje si\u0119 od dawna \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Czarna dziura to obiekt poch\u0142aniaj\u0105cy wszystko, co wpadnie do jego wn\u0119trza, nawet \u015bwiat\u0142o. To tylko cz\u0119\u015b\u0107 prawdy. By opisa\u0107 czarn\u0105 dziur\u0119, wystarczy poda\u0107 jej mas\u0119, moment p\u0119du, \u0142adunek elektryczny, a tak\u017ce fale grawitacyjne, kt\u00f3re zakotwiczaj\u0105 je w przestrzeni.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ameryka\u0144ski fizyk John Wheeler jako pierwszy u\u017cy\u0142 stwierdzenia, \u017ce czarne dziury &#8222;nie maj\u0105 w\u0142os\u00f3w&#8221; odnosz\u0105c si\u0119 do tzw. zasady holograficznej. M\u00f3wi ona, \u017ce entropia (funkcja stanu okre\u015blaj\u0105ca stopie\u0144 nieuporz\u0105dkowania materii, b\u0119d\u0105ca miernikiem zmian zachodz\u0105cych w uk\u0142adzie) czarnej dziury jest r\u00f3wna zeru.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Kiedy fizycy twierdz\u0105, \u017ce czarne dziury nie maj\u0105 &#8222;w\u0142os\u00f3w&#8221;, oznacza to, \u017ce s\u0105 bardzo proste. R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 one od siebie tylko na trzy sposoby: szybko\u015bci\u0105 wirowania, mas\u0105 i \u0142adunkiem elektrycznym. Ale w rzeczywisto\u015bci czarne dziury prawdopodobnie nie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 znacznie \u0142adunkiem elektrycznym, wi\u0119c dzieli je jedynie masa i spin. Fizycy nazywaj\u0105 te obiekty czarnymi dziurami Kerra &#8211; powiedzia\u0142 Maximiliano Isi, fizyk z MIT.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Stephen Hawking z tym stwierdzeniem si\u0119 nie zgodzi\u0142. Jego zdaniem nie wszystkie czarne dziury s\u0105 &#8222;\u0142yse&#8221;, a niekt\u00f3re maj\u0105 &#8222;mi\u0119kkie w\u0142osy&#8221;, czyli fale grawitacyjne zakotwiczaj\u0105ce je w przestrzeni.<\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/stephen_hawking.png\"><br \/>Stephen Hawking wysun\u0105\u0142 hipotez\u0119, \u017ce czarne dziury tak naprawd\u0119 nie s\u0105 czarne \/AFP<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fale grawitacyjne zmierzone w 2017 r. przez interferometr LIGO rzucaj\u0105 nowe \u015bwiat\u0142o na twierdzenia Hawkinga. Uchwycone fale grawitacyjne powsta\u0142y podczas kolizji dw\u00f3ch czarnych dziur. Zesp\u00f3\u0142 astronom\u00f3w spojrza\u0142 na nie ponownie i znalaz\u0142 co\u015b, czego sprawdzenie zajmie dekady. Czarne dziury prawdopodobnie s\u0105 jednak &#8222;\u0142yse&#8221;.<\/p>\n<p>Kolejnych informacji o naturze czarnych dziur mo\u017ce dostarczy\u0107 nam aktualizacja LIGO, do kt\u00f3rej dojdzie w po\u0142owie lat 20. obecnego wieku. Jeszcze pe\u0142niejszego obrazu dostarczy nam Laser Interferometer Space Antenna (LISA), obserwatorium, kt\u00f3re zostanie wyniesione na orbit\u0119 po 2030 r. Do tego czasu (a mo\u017ce i d\u0142u\u017cej) debata o &#8222;fryzurze&#8221; czarnych dziur b\u0119dzie wci\u0105\u017c \u017cywa.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>1 wrze\u015bnia 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Marsja\u0144skie bakterie prawdopodobnie przenios\u0142y si\u0119 w inne miejsce<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u017bycie na Marsie mog\u0142o przetrwa\u0107 do dzi\u015b i przystosowa\u0107 si\u0119 do nowych warunk\u00f3w. Tak sugeruj\u0105 najnowsze dowody z pustyni Atakama.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/atakama.jpg\"><br \/>Warunki na pustyni Atakama s\u0105 zbli\u017cone do marsja\u0144skich \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ma\u0142o prawdopodobne, \u017ce najlepszym miejscem dla podtrzymania \u017cycia na Marsie jest to samo, kt\u00f3re by\u0142o milion, a tym bardziej miliard lat. Istniej\u0105ce tam drobnoustroje prawdopodobnie musia\u0142y wykszta\u0142ci\u0107 zdolno\u015b\u0107 do podr\u00f3\u017cowania. Raczej nie by\u0142yby w stanie zrobi\u0107 tego na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119, a wi\u0119c jak? Odpowied\u017a jest prosta: przez wiatr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Aby sprawdzi\u0107, czy jest to realistyczne, dr Armando Azua-Bustos z Universidad Aut\u00f3noma de Chile uda\u0142 si\u0119 do prawdopodobnie najbardziej podobnego do Marsa miejsca na Ziemi, czyli pustyni Atakama, aby zbada\u0107 sposoby migracji drobnoustroj\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W sze\u015bciu miejscach w najsuchszej cz\u0119\u015bci Atakamy, naukowcy znale\u017ali 23 gatunk\u00f3w bakterii i 8 gatunk\u00f3w grzyb\u00f3w. Co wi\u0119cej, niekt\u00f3re z nich nie by\u0142y pochodzenia lokalnego, w tym Oceanobacillus oncorhynchi, kt\u00f3ra jest bakteri\u0105 morsk\u0105. Jak wi\u0119c one si\u0119 tam znalaz\u0142y?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Okazuje si\u0119, \u017ce bakterie dotar\u0142y w tak odleg\u0142e miejsca na ziarnach py\u0142u przenoszonych przez wiatr. Atmosfera Marsa jest 100 razy cie\u0144sza od ziemskiej, ale to wystarcza do rozp\u0119tania pot\u0119\u017cnych burz piaskowych otaczaj\u0105cych ca\u0142\u0105 planet\u0119. Co wi\u0119cej, Azua-Bustos wykaza\u0142, \u017ce wiele drobnoustroj\u00f3w jest w stanie prze\u017cy\u0107 ekspozycj\u0119 na promieniowanie UV podczas podr\u00f3\u017cy.<\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/mars_mars.png\"><br \/>\/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Naukowcy s\u0105 przekonani, \u017ce je\u017celi \u017cycie na Marsie kiedykolwiek ewoluowa\u0142o, to nie przetrwa\u0142o w tym samym miejscu do dzisiaj &#8211; zosta\u0142o przetransportowane w nowe przez wiatr. Do\u0142\u0105czenie py\u0142u marsja\u0144skiego do po\u017cywki dla bakterii mo\u017ce by\u0107 idealnym sposobem wykrycia ich obecno\u015bci.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>29 sierpnia 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>\u0179r\u00f3d\u0142em tajemniczych sygna\u0142\u00f3w radiowych mog\u0105 by\u0107 magnetary<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Naukowcy z Narodowego Centrum Astrofizyki w Indiach odkryli, \u017ce jednym z najbardziej prawdopodobnych \u017ar\u00f3de\u0142 szybkich wybuch\u00f3w radiowych (FRB) nie s\u0105 obce cywilizacje, ale dziwne kosmiczne twory, tak zwane magnetary.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/magnetar.jpg\"><br \/>Najnowsza teoria zak\u0142ada, \u017ce za FRB odpowiadaj\u0105 magnetary \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Najnowsza teoria zak\u0142ada, \u017ce za FRB odpowiadaj\u0105 magnetary, czyli gwiazdy neutronowe o niezwykle silnym polu magnetycznym. Zanim sta\u0142y si\u0119 podejrzanymi o wywo\u0142ywanie FRB, istnia\u0142y inne hipotezy umo\u017cliwiaj\u0105ce wyja\u015bnienie tych niezwyk\u0142ych emisji. Ju\u017c wcze\u015bniej zak\u0142adano, \u017ce mog\u0105 by\u0107 one emitowane przez gwiazdy neutronowe, ale koliduj\u0105ce, a raczej \u0142\u0105cz\u0105ce si\u0119 ze sob\u0105. Do tego sugerowano, \u017ce winne s\u0105 supernowe, a nawet obce cywilizacje. FRB mia\u0142yby by\u0107 \u015bladem po podr\u00f3\u017cach kosmicznych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Indyjscy naukowcy przeanalizowali rozb\u0142yski generowane przez magnetar XTE J1810-197 i stwierdzili, \u017ce s\u0105 one podobne do FRB. Obiekt ten znajduje si\u0119 10 tysi\u0119cy lat \u015bwietlnych od Ziemi. Zosta\u0142 odkryty w 2003 r., a w 2008 r. stopniowo przesta\u0142 emitowa\u0107 emisje radiowe. Jednak w 2018 roku nast\u0105pi\u0142 nowy etap aktywno\u015bci, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c stopniowo zacz\u0105\u0142 zanika\u0107.<\/p>\n<p>Szybki rozb\u0142ysk radiowy to zjawisko, kt\u00f3re trwa od kilku milisekund do kilku minut i towarzyszy mu uwolnienie w kosmos ogromnej ilo\u015bci energii. Wielu naukowc\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce wybuchy mog\u0105 by\u0107 wynikiem katastroficznych wydarze\u0144 &#8211; na przyk\u0142ad \u015bmierci gwiazd. Jednak te teorie upad\u0142y, a niekt\u00f3re rozb\u0142yski radiowe powtarzaj\u0105 si\u0119 z czasem, jak FRB 121102, kt\u00f3ry emitowa\u0142 rozb\u0142yski w 2012 i w okresie od 2015-2017. Teoria magnetara mo\u017ce wyja\u015bnia\u0107 ponowne emisje radiowe.<\/p>\n<p>https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=uDTXtXARxfA<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>28 sierpnia 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Pluton jednak jest planet\u0105?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Pluton to planeta kar\u0142owata. Ale czy na pewno? Mo\u017ce nale\u017cy przywr\u00f3ci\u0107 mu status planety? Tak uwa\u017ca administrator NASA.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/pluton.png\"><br \/>Pluton jednak powinien by\u0107 okre\u015blany mianem planety? \/NASA<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">24 sierpnia 2006 r. Pluton zosta\u0142 zdegradowany do miana planety kar\u0142owatej, co zapocz\u0105tkowa\u0142o debat\u0119, kt\u00f3ra trwa do dzisiaj. Ale niedawno administrator NASA &#8211; Jim Bridenstine &#8211; wyjawi\u0142, \u017ce jego zdaniem Pluton tak naprawd\u0119 jest planet\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Moim zdaniem, Pluton jest planet\u0105. Tak, mo\u017cecie mnie zacytowa\u0107. Administrator NASA og\u0142osi\u0142, \u017ce Pluton to planeta. Trzymam si\u0119 tego, czego mnie nauczono i jestem w to zaanga\u017cowany &#8211; powiedzia\u0142 Jim Bridenstine.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ta deklaracja nie ko\u0144czy debaty na temat Plutona, wr\u0119cz przeciwnie. Rozpoczyna j\u0105 na nowo. Kiedy Pluton zosta\u0142 odkryty w 1930 r. przez Clyde Tombaugha zosta\u0142 od razu okrzykni\u0119ty &#8222;dziewi\u0105t\u0105 planet\u0105&#8221;, orbituj\u0105c\u0105 daleko za Neptunem. Tak uczono do niedawna w szko\u0142ach.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W 2006 r. Mi\u0119dzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU) stworzy\u0142a now\u0105 definicj\u0119 planety, a Pluton do niej nie pasowa\u0142. Wed\u0142ug tej definicji, dany obiekt musi spe\u0142nia\u0107 trzy podstawowe punkty, by mo\u017cna by\u0142o go nazwa\u0107 planet\u0105. Po pierwsze &#8211; musi okr\u0105\u017ca\u0107 S\u0142o\u0144ce. Po drugie &#8211; musi mie\u0107 wystarczaj\u0105c\u0105 grawitacj\u0119, by mie\u0107 kulisty lub zbli\u017cony do niego kszta\u0142t. Po trzecie &#8211; cia\u0142o mu mie\u0107 oczyszczone swoje najbli\u017csze otoczenie. Poniewa\u017c Pluton jest otoczony rojem lodowatych obiekt\u00f3w Pasa Kuipera, nie pasuje do definicji i jest okre\u015blany mianem planety kar\u0142owatej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Istniej\u0105 dziesi\u0105tki tzw. obiekt\u00f3w transneptunowych, kt\u00f3re pod wieloma wzgl\u0119dami s\u0105 podobne do Plutona, a nie s\u0105 uznawane za planety. Najlepiej znany przyk\u0142ad to Eris.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O przywr\u00f3ceniu Plutonowi statusu planety zacz\u0119to debatowa\u0107 w 2015 r., podczas bliskiego przelotu sondy New Horizons, kt\u00f3ra wykaza\u0142a, \u017ce obiekt ten jest znacznie bardziej z\u0142o\u017cony ni\u017c do tej pory uwa\u017cano. Wyniki by\u0142y na tyle mocne, \u017ce Alan Stern, planetolog kieruj\u0105cy misj\u0105 New Horizons, wzywa\u0142 do przeklasyfikowania Plutona na planet\u0119.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>26 sierpnia 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>NASA potwierdza misj\u0119 na Europ\u0119<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>NASA potwierdzi\u0142a plany dog\u0142\u0119bnej eksploracji Europy, lodowego ksi\u0119\u017cyca Jowisza. Na pocz\u0105tku lat 20. obecnego wieku ma zosta\u0107 uruchomiona misja Europa Clipper.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/sonda_europa_clipper.jpg\"><br \/>Sonda Europa Clipper zostanie wystrzelona mi\u0119dzy 2023 a 2025 r. \/NASA<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Celem misji b\u0119dzie zbadanie podpowierzchniowego oceanu pod lodow\u0105 skorup\u0105 Europy. Poszukiwania wody w stanie ciek\u0142ym na innych planetach i ksi\u0119\u017cycach pomog\u0105 nam zrozumie\u0107 szanse na istnienie \u017cycia na innych \u015bwiatach.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Jeste\u015bmy podekscytowani decyzj\u0105 o uruchomieniu misji Europa Clipper. Opieramy si\u0119 na spostrze\u017ceniach naukowych pozyskanych podczas misji Galileo i Cassini &#8211; powiedzia\u0142 Thomas Zurbuchen z NASA.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wystrzelenie sondy Europa Clipper ma mie\u0107 miejsce mi\u0119dzy 2023 a 2025 r. Sonda dokona kilkukrotnego bliskiego przelotu wok\u00f3\u0142 Europy &#8211; a\u017c 45 razy na wysoko\u015bciach od 2700 do 25 km od powierzchni. Sonda przeleci tak\u017ce w pobli\u017cu innych ksi\u0119\u017cyc\u00f3w Jowisza &#8211; Ganimedesa i Kallisto.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Naukowcy spekuluj\u0105, \u017ce na Europie s\u0105 najwi\u0119ksze szanse istnienia oceanu wody w stanie ciek\u0142ym pod lodow\u0105 skorup\u0105, czyli warunk\u00f3w sprzyjaj\u0105cych rozwojowi \u017cycia. Na pok\u0142adzie sondy znajdzie si\u0119 m.in. magnetometr, spektrometr, radar oraz kilka r\u00f3\u017cnych kamer. Europa Clipper wykona zdj\u0119cia ksi\u0119\u017cyca w wysokiej rozdzielczo\u015bci, a tak\u017ce zbada sk\u0142ad chemiczny Europy i zmierzy w\u0142asno\u015bci pola magnetycznego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wok\u00f3\u0142 Jowisza kr\u0105\u017cy ju\u017c sonda Juno, kt\u00f3ra ma dzia\u0142a\u0107 do 2021 r. ESA w 2022 r. planuje wystrzeli\u0107 sond\u0119 JUICE, kt\u00f3ra zbada Europ\u0119, Ganimedesa i Kallisto.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>23 sierpnia 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Sztuczna inteligencja pomo\u017ce rozpoznawa\u0107 fuzje galaktyk<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Astronomowie przeszkolili sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 do poszukiwania staro\u017cytnych kolizji galaktyk z wczesnego wszech\u015bwiata.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/fuzja_galaktyk.jpg\"><br \/>Rozpoznanie \u0142\u0105cz\u0105cych si\u0119 galaktyk wcale nie jest takie proste \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W ca\u0142ym wszech\u015bwiecie pojawiaj\u0105 si\u0119 jasne \u015bwiat\u0142a, kt\u00f3re s\u0105 zwiastunem kolizji galaktyk. Niestety, ziemskie teleskopy nie s\u0105 w stanie rozr\u00f3\u017cni\u0107 superjasnych pojedynczych odleg\u0142ych galaktyk od dw\u00f3ch \u0142\u0105cz\u0105cych si\u0119 ze sob\u0105 obiekt\u00f3w. Pomo\u017ce w tym sztuczna inteligencja.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">We wzgl\u0119dnie bliskich cz\u0119\u015bciach wszech\u015bwiata z \u0142atwo\u015bci\u0105 mo\u017cemy dostrzec \u0142\u0105cz\u0105ce si\u0119 galaktyki poprzez obserwacj\u0119 tsunami gwiazd na ich obrze\u017cach. D\u0142ugie ramiona zawieraj\u0105ce gwiazdy rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 od j\u0105der galaktyk, kt\u00f3re niedawno si\u0119 po\u0142\u0105czy\u0142y. Ale \u015bwiat\u0142o pochodz\u0105ce z wczesnego wszech\u015bwiata przemie\u015bci\u0142o si\u0119 za daleko i wydaje si\u0119 zbyt rozmyte, by wzory gwiezdne by\u0142y widoczne.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Od dawna nie wiadomo, kt\u00f3re odleg\u0142e superjasne galaktyki s\u0105 wynikiem fuzji galaktyk, a kt\u00f3re s\u0105 jasne same z siebie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Poniewa\u017c wiemy, jak galaktyki rodz\u0105ce gwiazdy i galaktyki powsta\u0142e w wyniku fuzji wygl\u0105daj\u0105 z bliska, mo\u017cna wykorzysta\u0107 algorytmy do rozpoznawania odpowiednich obraz\u00f3w. Uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 sygnatury charakterystyczne dla \u0142\u0105cz\u0105cych si\u0119 galaktyk, kt\u00f3re nie s\u0105 widoczne na pierwszy rzut oka. U\u017cyto uczenia maszynowego do rozr\u00f3\u017cniania dw\u00f3ch rodzaj\u00f3w galaktyk.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">To wa\u017cna rzecz, poniewa\u017c ca\u0142y wszech\u015bwiat jest pe\u0142en \u0142\u0105cz\u0105cych si\u0119 galaktyk. Naukowcy stwierdzili, \u017ce do 5 proc. galaktyk jest zaanga\u017cowanych w fuzj\u0119 w dowolnym momencie. Oczekuje si\u0119, \u017ce Droga Mleczna pewnego dnia po\u0142\u0105czy si\u0119 z Galaktyk\u0105 Andromedy.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>22 sierpnia 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Odkryto kolejne sygna\u0142y mog\u0105ce pochodzi\u0107 od pozaziemskich cywilizacji<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Szybkie rozb\u0142yski radiowe (FRB) to sygna\u0142y z dalekiego kosmosu, kt\u00f3rych pochodzenie pozostaje dla nas tajemnic\u0105. Nie wiemy, czy emituj\u0105 je konkretne gwiazdy, czarne dziury, czy mo\u017ce zaawansowane cywilizacje pozaziemskie. A tymczasem astronomowie namierzyli wiele nowych, powtarzaj\u0105cych si\u0119 szybkich rozb\u0142ysk\u00f3w radiowych.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/radiotelescopes.jpg\"><br \/>Szybkie rozb\u0142yski radiowe to pot\u0119\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142a promieniowania \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Odkrycia dokona\u0142 zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w, kt\u00f3ry pracuje przy kanadyjskim radioteleskopie CHIME (Canadian Hydrogen Intensity Mapping Experiment). Z jego pomoc\u0105 namierzono a\u017c osiem nieznanych wcze\u015bniej, powtarzaj\u0105cych si\u0119 szybkich rozb\u0142ysk\u00f3w radiowych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Szybkie rozb\u0142yski radiowe to pot\u0119\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142a promieniowania, kt\u00f3re trwaj\u0105 zaledwie kilka milisekund. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich jest wykrywana tylko raz, a zatem bardzo trudno jest przewidzie\u0107, kiedy i gdzie ponownie wyst\u0105pi\u0105. Dlatego powtarzaj\u0105ce si\u0119 szybkie rozb\u0142yski radiowe maj\u0105 kluczowe znaczenie dla zrozumienia tych zjawisk, poniewa\u017c \u0142atwiej jest odnale\u017a\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142o ich emisji. Dzi\u0119ki odkryciu a\u017c o\u015bmiu nowych rozb\u0142ysk\u00f3w b\u0119dzie mo\u017cna je ze sob\u0105 por\u00f3wna\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zar\u00f3wno pojedyncze, jak i powtarzaj\u0105ce si\u0119 rozb\u0142yski radiowe r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 d\u0142ugo\u015bci\u0105 wyst\u0119powania, a w przypadku sygna\u0142\u00f3w powtarzaj\u0105cych si\u0119 zauwa\u017cono, \u017ce pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi b\u0142yskami wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3\u017cne odst\u0119py czasowe.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Astronomowie nie maj\u0105 poj\u0119cia, czym s\u0105 te r\u00f3\u017cnice i co emituje szybkie rozb\u0142yski radiowe. Jednak istnieje szansa, \u017ce namierzaj\u0105c kolejne tajemnicze sygna\u0142y z dalekiego kosmosu i analizuj\u0105c je, dojdziemy do \u017ar\u00f3d\u0142a i wtedy poznamy, czym w\u0142a\u015bciwie s\u0105 te dziwne zjawiska.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>21 sierpnia 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Pierwsza zaobserwowana egzoplaneta bez atmosfery<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Astronomowie po raz pierwszy zaobserwowali egzoplanet\u0119 bez atmosfery.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/egzoplanet_without_atmosphere.jpg\"><br \/>Egzoplaneta LHS 3844b \/NASA<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W ci\u0105gu ostatnich lat dokonano wielu obserwacji skalistych planet kr\u0105\u017c\u0105cych wok\u00f3\u0142 czerwonych kar\u0142\u00f3w &#8211; ma\u0142ych gwiazd o promieniu 60 proc. promienia S\u0142o\u0144ca. Pomimo swojej wielko\u015bci, gwiazdy te s\u0105 bardzo aktywne &#8211; do tego stopnia, \u017ce wielu naukowc\u00f3w twierdzi, \u017ce planety kr\u0105\u017c\u0105ce wok\u00f3\u0142 nich musz\u0105 walczy\u0107 o utrzymanie atmosfery. Nowe badania potwierdzaj\u0105 t\u0119 ide\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zesp\u00f3\u0142 astronom\u00f3w z Uniwersytetu Harvarda przyjrza\u0142 si\u0119 100 godzinom obserwacji egzoplanety LHS 3844b w celu identyfikacji oznak atmosfery. Uczeni szybko wykluczyli g\u0119st\u0105 atmosfer\u0119 (10 razy g\u0119stsz\u0105 od ziemskiej) i \u015brednio g\u0119st\u0105 atmosfer\u0119. Modelem, kt\u00f3ry najlepiej pasuje do zebranych danych jest ja\u0142owa, skalista planeta, podobna do Merkurego, ale za dnia znacznie cieplejsza, z temperatur\u0105 si\u0119gaj\u0105c\u0105 770<sup>o<\/sup>C.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Po raz pierwszy byli\u015bmy w stanie jednoznacznie stwierdzi\u0107, czy przypominaj\u0105ca Ziemi\u0119 egzoplaneta ma atmosfer\u0119, czy nie &#8211; powiedzia\u0142a dr Laura Kreidberg, g\u0142\u00f3wna autorka bada\u0144.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Egzoplaneta LHS 3844b ma promie\u0144 ok. 1,3 razy wi\u0119kszy od Ziemi i kr\u0105\u017cy wok\u00f3\u0142 czerwonego kar\u0142a LHS 3844, znajduj\u0105cego si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 48 lat \u015bwietlnych w gwiazdozbiorze Indianina. By\u0142a to jedna z pierwszych egzoplanet odkrytych przez satelit\u0119 TESS.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Planeta okr\u0105\u017ca gwiazd\u0119 w zaledwie 11 godzin, znajduj\u0105c si\u0119 zaledwie 10 mln km od niej. To ok. 7 proc. odleg\u0142o\u015bci mi\u0119dzy Ziemi\u0105 a S\u0142o\u0144cem. Mimo \u017ce gwiazda jest znacznie ciemniejsza ni\u017c S\u0142o\u0144ce, planeta otrzymuje znacznie wi\u0119cej promieniowania.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pytanie brzmi, czy nowe badania maj\u0105 zastosowanie do podobnych planet wielko\u015bci Ziemi, takich jak Proxima b lub planety TRAPPIST-1, kt\u00f3re zosta\u0142y odkryte w ci\u0105gu ostatnich kilku lat. Te planety s\u0105 dalej od swoich gwiazd ni\u017c LHS 3844b. Dostaj\u0105c mniej promieniowania, mog\u0105 mie\u0107 wi\u0119cej szcz\u0119\u015bcia w utrzymywaniu atmosfery.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Trudno jest uog\u00f3lnia\u0107 na podstawie jednego badania. Powiedzia\u0142abym, \u017ce nasz wynik potwierdza przewidywania teoretyczne, \u017ce gor\u0105ce planety skaliste wok\u00f3\u0142 kar\u0142\u00f3w klasy M maj\u0105 trudno\u015bci z utrzymaniem atmosfery. Musimy dokona\u0107 podobnych pomiar\u00f3w dla wi\u0119kszej liczby planet &#8211; powiedzia\u0142a Kreidberg.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>19 sierpnia 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Jowisz m\u00f3g\u0142 poch\u0142on\u0105\u0107 s\u0105siedni\u0105 planet\u0119<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Naukowcy znale\u017ali dow\u00f3d sugeruj\u0105cy, \u017ce w przesz\u0142o\u015bci Jowisz zderzy\u0142 si\u0119 z inn\u0105 planet\u0105.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/jupiter_and_other_planet.jpg\"><br \/>Czy Jowisz poch\u0142on\u0105\u0142 s\u0105siedni\u0105 planet\u0119? To mo\u017cliwe \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bazuj\u0105c na danych z misji Juno, naukowcy odkryli, \u017ce j\u0105dro gazowego olbrzyma jest mniej g\u0119ste ni\u017c wcze\u015bniej zak\u0142adano. Wed\u0142ug nowo opracowanego modelu, jest to wynik kolizji Jowisza z inn\u0105 planet\u0105, kt\u00f3ra mia\u0142a by\u0107 ok. 10 razy wi\u0119ksza od Ziemi. Warto jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce Jowisz jest 318 razy wi\u0119kszy od naszej planety. Tysi\u0105ce symulacji przeprowadzonych przez naukowc\u00f3w potwierdzaj\u0105, \u017ce do powstania rdzenia Jowisza powsta\u0142o w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">J\u0105dro Jowisza zawiera od 10 do kilkudziesi\u0119ciu mas ziemskich pierwiastk\u00f3w ci\u0119\u017ckich (wszystkich poza wodorem i helem). Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi teoriami formacji planet, powinny one osi\u0105\u015b\u0107 w centrum planety we wczesnych stadiach formacji Jowisza. Zamiast tego, naukowcy znale\u017ali dowody na to, \u017ce obszary ci\u0119\u017ckich pierwiastk\u00f3w si\u0119gaj\u0105 prawie po\u0142owy promienia Jowisza.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; To zagadkowa obserwacja. Sugeruje to, \u017ce wydarzy\u0142o si\u0119 co\u015b, co pobudzi\u0142o rdze\u0144. Przed uderzeniem planeta mia\u0142a bardzo g\u0119sty rdze\u0144 otoczony atmosfer\u0105. Ale kolizja to zmieni\u0142a &#8211; powiedzia\u0142a Andrea Isella, wsp\u00f3\u0142autorka bada\u0144.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Isella by\u0142a sceptyczna wobec pomys\u0142u kolizji Jowisza z inn\u0105 planet\u0105, poniewa\u017c szanse na to wynosz\u0105 jedn\u0105 na bilion. Shang-Fei Liu z Uniwersytetu Sun Yat-sen oszacowa\u0142, \u017ce istnieje co najmniej 40 proc. szans, \u017ce Jowisz &#8222;poch\u0142on\u0105\u0142&#8221; poblisk\u0105 formuj\u0105c\u0105 si\u0119 planet\u0119, licz\u0105c\u0105 zaledwie kilka milion\u00f3w lat.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Potrzeba kolejnych bada\u0144 na potwierdzenie nowo powsta\u0142ej teorii, ale wydaje si\u0119 mie\u0107 ona solidne podstawy naukowe.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>18 sierpnia 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Naukowcy dokonali istotnego odkrycia w zwi\u0105zku z przebiegunowaniem Ziemi<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Zgodnie z obecnym stanem wiedzy, ziemskie pole magnetycznie odwraca si\u0119 co kilkaset tysi\u0119cy lat. Ziemia w ca\u0142ej swojej historii wielokrotnie do\u015bwiadczy\u0142a przebiegunowania, a badania w tym zakresie trwaj\u0105 zbyt kr\u00f3tko, aby\u015bmy potrafili zrozumie\u0107 kiedy i dlaczego to zjawisko w og\u00f3le wyst\u0119puje. Dla ludzko\u015bci ma to kluczowe znaczenie, gdy\u017c zdaniem cz\u0119\u015bci naukowc\u00f3w, wkr\u00f3tce mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 kolejna zamiana biegun\u00f3w magnetycznych.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/przebiegunowanie.png\"><br \/>Niekt\u00f3rzy naukowcy uwa\u017caj\u0105, \u017ce w\u0142a\u015bnie do\u015bwiadczamy wczesnych etap\u00f3w przebiegunowania \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Najnowsze badania, przeprowadzone przez geologa Brada Singera z Uniwersytetu Wisconsin w Madison i jego zesp\u00f3\u0142 wskazuj\u0105, \u017ce ostatnie przebiegunowanie, kt\u00f3re wyst\u0105pi\u0142o oko\u0142o 770 tysi\u0119cy lat temu, trwa\u0142o co najmniej 22 tysi\u0105ce lat. To kilka razy d\u0142u\u017cej ni\u017c wcze\u015bniej s\u0105dzono. Wyniki tego badania zdaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zaprzecza\u0107 dotychczasowym ustaleniom, wed\u0142ug kt\u00f3rych zamiana biegun\u00f3w magnetycznych Ziemi mog\u0142aby trwa\u0107 kilkadziesi\u0105t lat.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nowa analiza zosta\u0142a oparta o globalne badanie przep\u0142yw\u00f3w lawy, osad\u00f3w oceanicznych i rdzeni lodowych Antarktydy. Brad Singer i jego zesp\u00f3\u0142 po\u0142\u0105czy\u0142 odczyty magnetyczne i datowanie radioizotopowe pr\u00f3bek lawy, aby odtworzy\u0107 pole magnetyczne na przestrzeni oko\u0142o 70 tysi\u0119cy lat, koncentruj\u0105c si\u0119 na przebiegunowaniu Brunhes &#8211; Matuyama. Wykazano, \u017ce zamiana biegun\u00f3w trwa\u0142a mniej ni\u017c 4 tysi\u0105ce lat, ale poprzedza\u0142 j\u0105 d\u0142ugi okres niestabilno\u015bci, kt\u00f3ry z kolei trwa\u0142 18 tysi\u0119cy lat.<\/p>\n<p>Dane na temat przebiegunowania zosta\u0142y dodatkowo potwierdzone odczytami magnetycznymi z dna morskiego, a tak\u017ce badaniami rdzeni lodowych z Antarktydy, w kt\u00f3rych zawarty jest beryl. Podczas zamiany biegun\u00f3w, pole magnetyczne os\u0142abia si\u0119, przez co wi\u0119ksze ilo\u015bci promieniowania uderzaj\u0105 w atmosfer\u0119, co z kolei przek\u0142ada si\u0119 na wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 berylu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wyniki najnowszych bada\u0144 zapewniaj\u0105 bardziej szczeg\u00f3\u0142owy obraz zamiany biegun\u00f3w magnetycznych. Niekt\u00f3rzy naukowcy uwa\u017caj\u0105, \u017ce w\u0142a\u015bnie do\u015bwiadczamy wczesnych etap\u00f3w przebiegunowania, poniewa\u017c pole magnetyczne s\u0142abnie i przemieszcza si\u0119. Jednak nie wszyscy s\u0105 tego samego zdania. Wci\u0105\u017c tak naprawd\u0119 nie wiemy, jak d\u0142ugo mo\u017ce trwa\u0107 proces zamiany biegun\u00f3w i kiedy nast\u0105pi kolejna zamiana biegun\u00f3w. Wiemy jednak, \u017ce przebiegunowanie wywo\u0142a chaos na Ziemi, gdy\u017c nasza cywilizacja jest wr\u0119cz uzale\u017cniona od elektroniki.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>5 sierpnia 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_wp.png\" width=\"20%\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>GEOINT Singularity: globalna sie\u0107 inwigilacji. B\u0119d\u0105 widzie\u0107, co robisz w ka\u017cdym momencie<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Serwis Breaking Defense ujawnia zawarto\u015b\u0107 kontrowersyjnych dokument\u00f3w, do kt\u00f3rych uda\u0142o si\u0119 dotrze\u0107 dziennikarzom. Dotycz\u0105 badania na temat GEOINT Singularity. Ma to by\u0107 sie\u0107 mikrosatelit\u00f3w, zdolna do obserwacji ka\u017cdego cz\u0142owieka na Ziemi.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/inwigilacja.jpg\"><br \/>Tysi\u0105ce satelit\u00f3w b\u0119d\u0105 \u015bledzi\u0107 ka\u017cdy tw\u00f3j krok (Airbus One Web)<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zwolennicy globalnej inwigilacji mog\u0105 \u015bwi\u0119towa\u0107. Josef Koller, by\u0142y starszy doradca ds. Polityki Kosmicznej w Urz\u0119dzie Sekretarza Obrony USA opracowa\u0142 projekt, kt\u00f3ry na zawsze mo\u017ce odmieni\u0107 \u017cycie na Ziemi. Ukr\u00f3ci\u0107 prywatno\u015b\u0107 ka\u017cdego cz\u0142owieka do minimum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>GEONIT Singularity &#8211; koniec prywatno\u015bci, czy bezpieczna przysz\u0142o\u015b\u0107?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jak wynika z dokument\u00f3w uzyskanych przez Breaking Defense, GEOINT Singularity ma by\u0107 ogromn\u0105 konstelacj\u0105 mikrosatelit\u00f3w. Urz\u0105dzenia b\u0119d\u0105 kr\u0105\u017cy\u0107 po niskiej orbicie Ziemi i maj\u0105 by\u0107 zdolne do obserwacji ka\u017cdego zakamarka planety w czasie rzeczywistym. Badania s\u0105 aktualnie dost\u0119pne w sieci, wi\u0119c mo\u017cecie sami zajrze\u0107 do \u015brodka.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ale przecie\u017c ju\u017c tysi\u0105ce satelit\u00f3w kr\u0105\u017cy wok\u00f3\u0142 Ziemi i ci\u0105gle nas podgl\u0105daj\u0105, powiecie? Wykonuj\u0105 zdj\u0119cia praktycznie ca\u0142ej planety, a nast\u0119pnie te trafiaj\u0105 do serwis\u00f3w takich jak Google Maps, gdzie mo\u017cemy je ogl\u0105da\u0107. I to jest kluczowa r\u00f3\u017cnica. GEOINT Singularity ma dzia\u0142a\u0107 w czasie rzeczywistym, a wi\u0119c niczym tysi\u0105ce kamer wisz\u0105cych nad planet\u0105, pozwoli obserwowa\u0107 ka\u017cdy tw\u00f3j krok na \u017cywo.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na dost\u0119p do danych w czasie rzeczywistym ma pozwoli\u0107 rozw\u00f3j sieci 5G. Dzi\u0119ki jej ogromnym mo\u017cliwo\u015bciom b\u0119dzie mo\u017cna przesy\u0142a\u0107 wystarczaj\u0105ce ilo\u015bci danych, aby obserwowa\u0107 Ziemi\u0119 &#8222;na \u017cywo&#8221;. W ten spos\u00f3b ka\u017cda osoba maj\u0105ca dost\u0119p do systemu GEOINT Singularity b\u0119dzie mog\u0142a patrze\u0107, jak jedziesz do pracy, co robisz na podw\u00f3rku, albo jak bawi\u0105 si\u0119 twoje dzieci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Z drugiej strony &#8211; wszystko w imi\u0119 bezpiecze\u0144stwa. O ile \u0142atwiej b\u0119dzie odnale\u017a\u0107 przest\u0119pc\u00f3w, morderc\u00f3w a przede wszystkim porywaczy i porwane osoby. Argument\u00f3w zar\u00f3wno za jak i przeciw mo\u017cna znale\u017a\u0107 tysi\u0105ce. Mo\u017cemy debatowa\u0107, ale niewiele od nas zale\u017cy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Los GEOINT Singularity zale\u017cy w tym momencie od instytucji naukowych, organizacji chroni\u0105cych prawa cz\u0142owieka, ale przede wszystkim od polityk\u00f3w. Josef Koller, autor projektu jest powi\u0105zany z Pentagonem, wi\u0119c niewykluczone i\u017c sie\u0107 mia\u0142a powsta\u0107 na zlecenie w\u0142a\u015bnie tej instytucji.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>14 sierpnia 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>W lodach Antarktydy znajduje si\u0119 radioaktywny py\u0142 z supernowej<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Jak wynika z najnowszych bada\u0144, na Antarktydzie, g\u0142\u0119boko pod powierzchni\u0105 lodu, skrywa si\u0119 radioaktywny py\u0142, kt\u00f3ry powsta\u0142 w wyniku eksplozji supernowej. Lodowy kontynent mo\u017ce wi\u0119c dostarczy\u0107 nam wielu informacji o otoczeniu kosmicznym, w kt\u00f3rym porusza si\u0119 Uk\u0142ad S\u0142oneczny.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/radioactive_dust_supernova.jpg\"><br \/>Antarktyda mo\u017ce skrywa\u0107 histori\u0119 staro\u017cytnych supernowych. \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w z Australii, Austrii i Niemiec przetransportowa\u0142 oko\u0142o 500 kilogram\u00f3w do\u015b\u0107 \u015bwie\u017cego \u015bniegu z letniej stacji antarktycznej Kohnen do laboratorium w Monachium. Tam rozpuszczono \u015bnieg i pobrano z niego py\u0142 oraz mikrometeoryty. Badacze nast\u0119pnie spalili py\u0142 i umie\u015bcili go w akceleratorze spektrometrii mas, aby przeszuka\u0107 go pod k\u0105tem konkretnych izotop\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Szukali \u017celaza-60, radioaktywnego izotopu uwalnianego podczas eksplozji supernowych. Jednak \u017celazo-60 mog\u0142o pochodzi\u0107 z innych \u017ar\u00f3de\u0142, dlatego pr\u00f3bk\u0119 przeanalizowano r\u00f3wnie\u017c pod k\u0105tem wyst\u0119powania manganu-53, kolejnego izotopu, kt\u00f3rego \u017ar\u00f3d\u0142em jest wysokoenergetyczne promieniowanie kosmiczne. Nast\u0119pnie naukowcy por\u00f3wnali stosunek \u017celaza-60 i manganu-53 do stosunku, kt\u00f3ry wyst\u0119powa\u0142by przy braku obecno\u015bci py\u0142u mi\u0119dzygwiezdnego. Badania wykaza\u0142y obecno\u015b\u0107 znacznie wi\u0119kszych ilo\u015bci \u017celaza-60, ni\u017c oczekiwano po samym promieniowaniu kosmicznym.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ten sam zesp\u00f3\u0142 wykaza\u0142 wcze\u015bniej, \u017ce pobliska supernowa zdeponowa\u0142a \u017celazo-60 w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym w ci\u0105gu ostatnich 1,5 miliona do 3 milion\u00f3w lat. Je\u015bli py\u0142 bogaty w ten izotop nadal opada na Ziemi\u0119, oznacza to, \u017ce nasza planeta przechodzi przez chmur\u0119 py\u0142u, kt\u00f3r\u0105 pozostawi\u0142a supernowa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dalsze badania lodu na Antarktydzie poszerz\u0105 nasz\u0105 wiedz\u0119 w zakresie pot\u0119\u017cnych eksplozji gwiezdnych i dostarcz\u0105 informacji o \u015brodowisku mi\u0119dzygwiezdnym, przez kt\u00f3re podr\u00f3\u017cuje Ziemia, nasza gwiazda i ca\u0142y Uk\u0142ad S\u0142oneczny. Antarktyda mo\u017ce skrywa\u0107 histori\u0119 staro\u017cytnych supernowych.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>11 sierpnia 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Wyborcza.pl: Eksplodowa\u0142 silnik j\u0105drowy. W Rosji milczenie jak po Czarnobylu<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Pod Archangielskiem najprawdopodobniej eksplodowa\u0142 j\u0105drowy silnik rakiety Buriewiestnik &#8211; donosi Wyborcza.pl. W wybuchu zgin\u0119\u0142o pi\u0119\u0107 os\u00f3b. Rosyjskie w\u0142adze m\u00f3wi\u0142y o &#8222;nieistotnym wypadku przy pr\u00f3bach rakiety na paliwo ciek\u0142e&#8221;.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/rocket_track.jpg\"><br \/>Test rakiety z nap\u0119dem nuklearnym 9M730 Buriewiestnik. Kadr z wideo Ministerstwa Obrony Federacji Rosyjskiej. \/SPUTNIK Russia \/East News<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W czwartek w okolicach miejscowo\u015bci Nionoksa w obwodzie archangielskim dosz\u0142o do wybuchu. Pocz\u0105tkowo w\u0142adze uspokaja\u0142y, \u017ce sprawa nie jest powa\u017cna. Jednak tego samego dnia na stronie internetowej pobliskiego miasta Siewierodwi\u0144sk na kr\u00f3tko pojawi\u0142o si\u0119 ostrze\u017cenie o podwy\u017cszonym poziomie promieniowania radioaktywnego. <\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W Moskwie natomiast karetki z oknami os\u0142oni\u0119tymi polietylenem transportowa\u0142y przywiezionych samolotami z p\u00f3\u0142nocy pacjent\u00f3w. Ratownicy mieli na sobie kombinezony ochrony chemicznej &#8211; podaje Wyborcza.pl.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Kolejne tropy eksplozji j\u0105drowej<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rosyjska Pa\u0144stwowa Korporacja Energetyki J\u0105drowej (Rosatom) poinformowa\u0142a w sobot\u0119, \u017ce w czasie pr\u00f3b nieokre\u015blonego silnika rakietowego zgin\u0119\u0142o pi\u0119ciu specjalist\u00f3w z Instytutu Naukowo-Badawczego w Sarowie, gdzie konstruuje si\u0119 nowe rodzaje broni j\u0105drowej. &#8222;Tacy eksperci nie braliby udzia\u0142u w testach pocisku o nap\u0119dzie konwencjonalnym&#8221; &#8211; czytamy na portalu &#8222;Wyborczej&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ponadto ameryka\u0144ski ekspert Jeff Lewis zidentyfikowa\u0142 na zdj\u0119ciach satelitarnych z obszaru, na kt\u00f3rym dosz\u0142o do eksplozji, okr\u0119t &#8222;Sieriebrianka&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Lewis, kt\u00f3ry pracuje w o\u015brodku Middlebury Institute of International Studies w Monterey, specjalizuje si\u0119 w sprawach nierozprzestrzeniania broni atomowej. Okr\u0119t, kt\u00f3ry namierzy\u0142, s\u0142u\u017cy do transportu paliwa j\u0105drowego i &#8211; jak podaje naukowiec &#8211; &#8222;by\u0142 u\u017cywany zesz\u0142ego lata podczas pr\u00f3b odzyskania rozbitej SSC-X-9&#8221; [oznaczenie NATO rakiety zwanej 'Buriewiestnik&#8217; &#8211; przyp. red.].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">We wpisie na Twitterze Lewis zasugerowa\u0142 powi\u0105zanie obecno\u015bci statku z czwartkowym wybuchem.<\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/twitter.jpg\"><br \/>Jeffrey Lewis @ArmsControlWonk: An August 8 image from @planetlabs showing the Serebryanka, a nuclear fuel carrier, near a missile test site in Russia, where an explosion and fire broke out earlier. The ship&#8217;s presence may be related to the testing of a nuclear-powered cruise missile.<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Tak jak po Czarnobylu<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W sobot\u0119 rosyjskie w\u0142adze przyzna\u0142y, \u017ce w wypadku uczestniczy\u0142a &#8222;instalacja z izotopowymi \u017ar\u00f3d\u0142ami promieniowania radioaktywnego&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8222;To przypomina wydarzenia z 1986 r., kiedy w pierwszych komunikatach o tragedii mowa by\u0142a o 'awarii z odrzuceniem fragment\u00f3w poza teren elektrowni&#8217;, jak oficjalne agencje nazywa\u0142y eksplozj\u0119 reaktora&#8221; &#8211; pisze Wyborcza.pl. Gazeta zaznacza, \u017ce podobnie jak po katastrofie w Czarnobylu, i tym razem w sprawie panuje &#8222;atmosfera k\u0142amstw i przemilcze\u0144&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Cudowna bro\u0144 Putina<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Buriewiestnik (dos\u0142. &#8222;zwiastun burzy&#8221;, r\u00f3wnie\u017c nazwa ptaka &#8211; petrela) to rakieta, kt\u00f3r\u0105 W\u0142adimir Putin straszy\u0142 \u015bwiat w swoim dorocznym or\u0119dziu do Zgromadzenia Federalnego 1 marca 2018 roku.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Prezydent Rosji wytkn\u0105\u0142 wtedy Zachodowi, \u017ce jego przyw\u00f3dcy lekcewa\u017cyli i nie s\u0142uchali Rosji, a nast\u0119pnie na wielkich ekranach pokaza\u0142 animacje przedstawiaj\u0105ce rosyjskie uzbrojenie, m\u00f3wi\u0105c: &#8222;No to teraz pos\u0142uchajcie&#8221;. Putin zapewnia\u0142, \u017ce pocisk mo\u017ce tygodniami kr\u0105\u017cy\u0107 nisko nad ziemi\u0105 i ostatecznie dotrze\u0107 do ka\u017cdego celu na \u015bwiecie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jak podaje Wyborcza.pl, pr\u00f3by budowy rakiety z nap\u0119dem j\u0105drowym pojawi\u0142y si\u0119 w Zwi\u0105zku Radzieckim, podobnie jak w Stanach Zjednoczonych, ju\u017c w latach 60. Sowieccy przyw\u00f3dcy doszli jednak do wniosku, \u017ce taka rakieta by\u0142a by zbyt zawodna i niebezpieczna r\u00f3wnie\u017c dla samego ZSRR, dlatego projekt zarzucono.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>10 sierpnia 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/komputer_swiat_logo.jpg\" width=\"10%\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_onet.png\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Naukowcy pomy\u015blnie teleportowali kutrit. To dotychczas najbardziej z\u0142o\u017cona jednostka informacji poddana temu eksperymentowi<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Teleportacja kwantowa to technika polegaj\u0105ca na przeniesieniu stanu kwantowego pomi\u0119dzy dwiema cz\u0105stkami. W teorii dzia\u0142a to na dowoln\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107. Sukcesy w tej dziedzinie pojawiaj\u0105 si\u0119 od 1997 roku, a ostatni eksperyment z kutritami to wa\u017cny krok naprz\u00f3d w badaniach nad teleportacj\u0105.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/teleportacja.jpg\"><br \/>Teleportacja<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Spl\u0105tanie kwantowe to stan, w kt\u00f3rym relacja pomi\u0119dzy dwoma lub wi\u0119cej uk\u0142adami kwantowymi jest znacznie lepiej okre\u015blona ni\u017c stan jej poszczeg\u00f3lnych cz\u0119\u015bci. Oznacza to, \u017ce jakakolwiek zmiana jednej cz\u0105stki b\u0119dzie skutkowa\u0142a natychmiastow\u0105 zmian\u0105 drugiej cz\u0105stki, nawet je\u017celi ta b\u0119dzie w dowolnie du\u017cej odleg\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pomys\u0142 ten si\u0119ga czas\u00f3w Einsteina i jego prac, ale dopiero w 1997 roku uda\u0142o si\u0119 z jego pomoc\u0105 dokona\u0107 pierwszej kwantowej teleportacji zespo\u0142owi naukowc\u00f3w pracuj\u0105cemu w Austrii. Przenie\u015bli oni informacj\u0119 o polaryzacji pomi\u0119dzy dwoma spl\u0105tanymi fotonami. Od tego czasu naukowcy pr\u00f3buj\u0105 dokonywa\u0107 podobnych eksperyment\u00f3w na coraz to bardziej skomplikowanych cz\u0105stkach i coraz wi\u0119kszych odleg\u0142o\u015bciach. W 2012 roku uda\u0142o si\u0119 na przyk\u0142ad z sukcesem spl\u0105ta\u0107 cz\u0105stki oddalone o 143 kilometry i przekaza\u0107 pomi\u0119dzy nimi informacj\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do tej pory najbardziej z\u0142o\u017con\u0105 jednostk\u0105 informacji by\u0142 najmniejszy i niepodzielny kubit. To odpowiednik bitu, znanego z informatyki. Je\u017celi jednak bit mo\u017ce przyjmowa\u0107 warto\u015bci 0 lub 1, tak kubit mo\u017ce w superpozycji przyj\u0105\u0107 obie te warto\u015bci jednocze\u015bnie. Wci\u0105\u017c mo\u017ce przenosi\u0107 jednak pojedyncze cz\u0105stki informacji. I nawet je\u017celi duet naukowc\u00f3w Anton Zeilinger i Jian-Wei Pan w 2015 roku z sukcesem spl\u0105tali i przekazali informacj\u0119 o dw\u00f3ch stanach fotonu (jego spin i p\u0119d), to wci\u0105\u017c ka\u017cdy z tych stan\u00f3w by\u0142 binarny, czyli przyjmowa\u0142 jedn\u0105 z zaledwie dw\u00f3ch warto\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Najbardziej z\u0142o\u017cona teleportacja<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kolejnym celem by\u0142o wi\u0119c przekazanie informacji bardziej z\u0142o\u017conej &#8211; kutritu. Tak jak trit mo\u017ce przyj\u0105\u0107 warto\u015b\u0107 0, 1 lub 2, tak kutrit dowolnie operuje ka\u017cdym z tych trzech stan\u00f3w w swojej superpozycji. I wygl\u0105da na to, \u017ce to si\u0119 uda\u0142o. I to dw\u00f3m niezale\u017cnym zespo\u0142om w podobnym czasie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pierwszy zesp\u00f3\u0142 to naukowcy z University of Science and Technology of China pod przewodnictwem fizyka Guang-Can Guo. Drugim, mi\u0119dzynarodowym zespo\u0142em, przewodzi\u0142 Anton Zeilinger z Austrian Academy of Sciences. Jeden zesp\u00f3\u0142 opublikowa\u0142 wst\u0119pne wyniki 28 kwietnia, drugi &#8211; 24 czerwca. Wci\u0105\u017c czekamy jednak na pe\u0142n\u0105 recenzj\u0119, ale wygl\u0105da na to, \u017ce w obu przypadkach mamy do czynienia z sukcesem, chocia\u017c w\u0105tpliwo\u015bci pozostaj\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Aby foton sta\u0142 si\u0119 kutritem, naukowcy wykorzystali bardziej z\u0142o\u017cony system laser\u00f3w i kryszta\u0142\u00f3w, kt\u00f3ry do tej pory s\u0142u\u017cy\u0142 im do tworzenia kubit\u00f3w. Powtarzaj\u0105c klasyczny eksperyment z przepuszczaniem wi\u0105zki \u015bwiat\u0142a przez otwory, kt\u00f3re tworz\u0105 z nich interferuj\u0105ce fale, da si\u0119 uzyska\u0107 foton w stanie 0 lub 1 &#8211; ka\u017cdy z otwor\u00f3w jest jednym z nich. Naukowcy dodali kolejn\u0105 szczelin\u0119, przez kt\u00f3r\u0105 \u015bwiat\u0142o musia\u0142o przechodzi\u0107 jednocze\u015bnie. W rezultacie otrzymujemy kutrit &#8211; system kwantowy opisany superpozycj\u0105 trzech stan\u00f3w, kt\u00f3ry umo\u017cliwia np. bardziej skomplikowane kodowanie przesy\u0142anych informacji. W tej sytuacji, spl\u0105tuj\u0105c dwa fotony, mo\u017cemy teleportowa\u0107 pomi\u0119dzy nimi informacje nie o dw\u00f3ch, a o trzech stanach.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wci\u0105\u017c jednak system nie jest doskona\u0142y, a wyniki nie zawsze prawid\u0142owe. Nie ka\u017cda pr\u00f3ba zmiany stanu drugiego fotonu ko\u0144czy si\u0119 powodzeniem, co ma zwi\u0105zek z twierdzeniem Bella, ale najwa\u017cniejsze, \u017ce teleportujemy coraz wi\u0119cej informacji.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>6 sierpnia 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Naukowcy wkr\u00f3tce rozpoczn\u0105 opryski chemiczne w ramach projektu geoin\u017cynieryjnego<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Geoin\u017cynieria, czyli modyfikacja globalnej pogody, wkr\u00f3tce stanie si\u0119 powszechnie akceptowanym faktem. Naukowcy z Uniwersytetu Harvarda przygotowuj\u0105 si\u0119 do pierwszego eksperymentu, polegaj\u0105cego na rozpylaniu zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych w stratosferze celem och\u0142odzenia globalnej temperatury.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/smugi_kondensacyjne.jpg\"><br \/>Naukowcy przygotowuj\u0105 si\u0119 do pierwszego eksperymentu, polegaj\u0105cego na rozpylaniu zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych w stratosferze \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Temat, kt\u00f3ry dotychczas by\u0142 traktowany wy\u0142\u0105cznie jako teoria spiskowa, jest w\u0142a\u015bnie przedmiotem debaty ameryka\u0144skich naukowc\u00f3w, kt\u00f3rzy chc\u0105 odtworzy\u0107 efekt erupcji wulkanicznej, aby zwi\u0119kszy\u0107 odbijanie promieni s\u0142onecznych. B\u0119dzie to faktycznie pierwszy tego typu oficjalny eksperyment, kt\u00f3ry odb\u0119dzie si\u0119 poza laboratorium.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pod koniec lipca naukowcy z Uniwersytetu Harvarda utworzyli zewn\u0119trzny panel doradczy, aby zbada\u0107 potencjalne etyczne, \u015brodowiskowe i geopolityczne skutki rozpylania zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych w atmosferze Ziemi. Projekt pod nazw\u0105 ScoPEx (Stratospheric Controlled Perturbation Experiment) b\u0119dzie polega\u0142 na rozpylaniu niewielkiej ilo\u015bci cz\u0105steczek w\u0119glanu wapnia na wysoko\u015bci oko\u0142o 20 km nad poziomem morza. Naukowcy chc\u0105 tego dokona\u0107 z pomoc\u0105 balonu atmosferycznego, kt\u00f3ry nast\u0119pnie zbada sztucznie wytworzon\u0105 chmur\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Eksperyment zosta\u0142 og\u0142oszony w 2018 roku. Je\u015bli wszystko p\u00f3jdzie zgodnie z planem, zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w przeprowadzi go ju\u017c w drugiej po\u0142owie 2019 roku. Nast\u0119pnie odb\u0119d\u0105 si\u0119 badania, aby ustali\u0107, czy metoda odbijania promieni s\u0142onecznych celem obni\u017cenia temperatury jest w og\u00f3le skuteczna i bezpieczna dla klimatu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Geoin\u017cynieria wywo\u0142uje skrajne reakcje. Z jednej strony postrzegana jest jako konieczno\u015b\u0107 w obliczu rosn\u0105cych globalnych temperatur, z drugiej &#8211; pojawiaj\u0105 si\u0119 obawy, \u017ce zabawa ziemskim klimatem mo\u017ce tylko pogorszy\u0107 nasz\u0105 sytuacj\u0119.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>5 sierpnia 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_wp.png\" width=\"20%\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Ochotnik-B zosta\u0142 oblatany. Ale Rosjanie ukrywaj\u0105 zdj\u0119cia<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Rosyjska agencja prasowa TASS poinformowa\u0142a o dokonaniu oblotu prototypowej maszyny bezza\u0142ogowej S-70 Ochotnik-B. Ministerstwo Obrony Federacji Rosyjskiej przeznaczy\u0142o ju\u017c 1,6 miliarda rubli (97,4 mln z\u0142) na projekt budowy drona.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/ochotnik_b.jpg\"><br \/>Ochotnik-b b\u0119dzie pierwszym tak zaawansowanym samolotem bezza\u0142ogowym Rosji (Mil.ru)<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wedle informacji podawanych przez MOFR, a cytowanych przez TASS, Ochotnik-B mia\u0142 wzbi\u0107 si\u0119 w powietrze oko\u0142o 12<sup>20<\/sup> czasu lokalnego. Lot na pu\u0142apie 600 metr\u00f3w mia\u0142 trwa\u0107 20 minut. Przez ten czas maszyna mia\u0142a dokona\u0107 serii okr\u0105\u017ce\u0144 nad lotniskiem wojskowym.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Poza informacjami cytowanymi przez TASS, w\u0142a\u015bciwie nie ma \u017cadnych dowod\u00f3w na faktyczny oblot. Rosjanie nie pokazali ani zdj\u0119\u0107, ani nagra\u0144 z testu S-70. By\u0107 mo\u017ce w ci\u0105gu kilku dni zostan\u0105 ujawnione jakie\u015b szczeg\u00f3\u0142y.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ochotnik-B jest rozwijany ju\u017c od 2011 roku. Dopiero trzy lata p\u00f3\u017aniej szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce rozwoju maszyny zosta\u0142y ujawnione. I jak na razie niewiele wiadomo. Wed\u0142ug informacji podawanych przez TASS, dron b\u0119dzie mie\u0107 mas\u0119 startow\u0105 maksymalnie do 20000 kg. Czyli b\u0119dzie to najci\u0119\u017csza bezza\u0142ogowa maszyna Rosji.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna S-70\/Ochotnik-B ma ogranicza\u0107 si\u0119 do 1000 km\/h, co w teorii nie jest niesamowitym wynikiem, ale dla por\u00f3wnania ameryka\u0144ski MQ-9 Reaper osi\u0105ga zaledwie po\u0142ow\u0119 tego. Jednak\u017ce ta s\u0142ynna maszyna zosta\u0142a oblatana ju\u017c 18 lat temu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rosjanie podaj\u0105 tak\u017ce, \u017ce maszyna zosta\u0142a stworzona z materia\u0142\u00f3w kompozytowych i posiada pokrycie antyradarowe. M\u00f3wi si\u0119 te\u017c sporo o &#8222;najbardziej zaawansowanym sprz\u0119cie rozpoznawczym&#8221; na pok\u0142adzie Ochotnik-B.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>29 lipca 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Zaskakuj\u0105ce odkrycie geolog\u00f3w. J\u0105dro Ziemi przecieka od 2,5 miliarda lat<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Najnowsze odkrycie pozwala rozstrzygn\u0105\u0107 debat\u0119, kt\u00f3r\u0105 toczono od dziesi\u0119cioleci. Naukowcy zastanawiali si\u0119, czy j\u0105dro i p\u0142aszcz ziemski wymieniaj\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105 materia\u0142. Badania wreszcie potwierdzi\u0142y, \u017ce najbardziej wewn\u0119trzna cz\u0119\u015b\u0107 naszej planety przecieka, tj. przekazuje cz\u0119\u015b\u0107 swojej zawarto\u015bci do pi\u00f3ropuszy p\u0142aszcza, a cz\u0119\u015b\u0107 tego materia\u0142u przedostaje si\u0119 jeszcze dalej, a\u017c do powierzchni Ziemi.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/jadro_ziemi_01.jpg\"><br \/>Naukowcy nie maj\u0105 pewno\u015bci, dlaczego rdze\u0144 zacz\u0105\u0142 przecieka\u0107 \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pomocny okaza\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c hafn, kt\u00f3ry jest litofilem i mo\u017cna go odnale\u017a\u0107 w bogatym w krzemian p\u0142aszczu Ziemi. Izotop hafnu Hf-182 posiada okres p\u00f3\u0142trwania r\u00f3wny 8,9 miliona lat i rozpada si\u0119 na W-182. Oznacza to, \u017ce p\u0142aszcz powinien zawiera\u0107 wi\u0119ksze ilo\u015bci W-182 ni\u017c rdze\u0144, a zatem stosunek izotop\u00f3w W-182 i W-184 w bazaltach wysp oceanicznych m\u00f3g\u0142by wskaza\u0107 na wymian\u0119 chemiczn\u0105 pomi\u0119dzy rdzeniem, a \u017ar\u00f3d\u0142em pi\u00f3ropuszy p\u0142aszcza.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jednak r\u00f3\u017cnica w wolframie by\u0142aby niezwykle ma\u0142a i tylko kilka laboratori\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie mog\u0142oby wykona\u0107 tak\u0105 analiz\u0119. Co wi\u0119cej, rdze\u0144 rozpoczyna si\u0119 na g\u0142\u0119boko\u015bci oko\u0142o 2 900 km, wi\u0119c zbadanie go jest niemo\u017cliwe. Dlatego naukowcy poddali analizie ska\u0142y z kratonu Pilbara w zachodniej Australii oraz z wyspy Reunion i archipelagu Wysp Kerguelena w Oceanie Indyjskim. Ska\u0142y te przedostaj\u0105 si\u0119 na powierzchni\u0119 Ziemi z g\u0142\u0119bokiego p\u0142aszcza.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ilo\u015b\u0107 wolframu, zawarta w tych ska\u0142ach, ujawnia wyciek z rdzenia. Na przestrzeni ca\u0142ego istnienia Ziemi nast\u0105pi\u0142a du\u017ca zmiana w stosunku izotop\u00f3w W-182 i W-184. Okaza\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce najstarsze ska\u0142y na Ziemi maj\u0105 wy\u017cszy stosunek W-182 i W-184 ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnych ska\u0142.<\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/magnetosfera_ziemi.png\"><br \/>Najnowsze odkrycie mo\u017ce poszerzy\u0107 nasz zakres wiedzy na temat pocz\u0105tk\u00f3w ziemskiego pola magnetycznego \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ziemia ma oko\u0142o 4,5 miliarda lat. Najstarsze ska\u0142y p\u0142aszcza nie mia\u0142y \u017cadnych znacz\u0105cych zmian w izotopach wolframu, co sugeruje, \u017ce od 4,3 miliarda do 2,7 miliarda lat temu, wymiana materia\u0142u z rdzenia do g\u00f3rnego p\u0142aszcza by\u0142a niewielka lub zerowa. Jednak w ci\u0105gu ostatnich 2,5 miliarda lat, sk\u0142ad izotopu wolframu w p\u0142aszczu znacz\u0105co si\u0119 zmieni\u0142.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Naukowcy nie maj\u0105 pewno\u015bci, dlaczego rdze\u0144 zacz\u0105\u0142 przecieka\u0107. Lecz najnowsze odkrycie mo\u017ce poszerzy\u0107 nasz zakres wiedzy na temat ewolucji rdzenia, a tak\u017ce pocz\u0105tkach ziemskiego pola magnetycznego.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>29 lipca 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Nowe badania potwierdzaj\u0105, \u017ce Einstein mia\u0142 racj\u0119<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Og\u00f3lna teoria wzgl\u0119dno\u015bci Einsteina stanowi podstaw\u0119 naszego pe\u0142nego zrozumienia wszech\u015bwiata. Ma tak\u017ce swoje ograniczenia, a naukowcy testowali j\u0105 wielokrotnie w ci\u0105gu ostatnich 100 lat. Najnowsze badania opieraj\u0105 si\u0119 na obserwacjach supermasywnej czarnej Sagittarius A*.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/gwiazda_s0_2.jpg\"><br \/>Wizja artystyczna gwiazdy S0-2 \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gwiazda S0-2 okr\u0105\u017ca obiekt Sagittarius A*, kt\u00f3ry najprawdopodobniej jest supermasywn\u0105 czarn\u0105 dziur\u0105, w odleg\u0142o\u015bci 17 mld km. Jej orbita jest stabilna, ale intensywne pole grawitacyjne powoduje przesuni\u0119cie ku czerwieni. To oznacza, \u017ce podczas obserwacji widmo gwiazdy jest bardziej czerwone.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ostatnie bliskie przej\u015bcie gwiazdy S0-2 mia\u0142o miejsce w 2018 r., co potwierdzi\u0142o grawitacyjne przesuni\u0119cie gwiazdy ku czerwieni. Nowe obserwacje \u0142\u0105cz\u0105 te dane z obserwacjami z 1995 r. Ich wynik jest zgodny z og\u00f3ln\u0105 teori\u0105 wzgl\u0119dno\u015bci Einsteina i kategorycznie wyklucza newtonowski model grawitacji.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Einstein mia\u0142 racje. Mo\u017cemy absolutnie wykluczy\u0107 prawo grawitacji Newtona. Nasze obserwacje s\u0105 zgodne z og\u00f3ln\u0105 teori\u0105 wzgl\u0119dno\u015bci Einsteina. Jego teoria ma tak\u017ce s\u0142abe punkty. Nie mo\u017cemy wyja\u015bni\u0107 grawitacji wewn\u0105trz czarnej dziury, a w pewnym momencie b\u0119dziemy musieli poszuka\u0107 dodatkowych wyt\u0142umacze\u0144, kt\u00f3re lepiej wyja\u015bni\u0105, czym jest czarna dziura &#8211; powiedzia\u0142a prof. Andrea Ghez z UCLA, wsp\u00f3\u0142autorka bada\u0144.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015aledzenie gwiazdy S0-2 przez tak d\u0142ugi czas da\u0142o naukowcom cenne informacje o tym, jak rozgrywa si\u0119 dynamika grawitacyjna wok\u00f3\u0142 czarnej dziury. Podczas kluczowego, bliskiego przej\u015bcia w maju 2018 r. zesp\u00f3\u0142 Ghez dokonywa\u0142 pomiar\u00f3w gwiazdy co cztery noce.<\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/ae.png\"><br \/>Albert Einstein, zdj\u0119cie z 1931 roku \/AFP<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; To, co jest wyj\u0105tkowego w S0-2, to jedna pe\u0142na orbita w trzech wymiarach. To w\u0142a\u015bnie daje nam bilet wst\u0119pu do test\u00f3w og\u00f3lnej teorii wzgl\u0119dno\u015bci. Zapytali\u015bmy, jak grawitacja zachowuje si\u0119 w pobli\u017cu supermasywnej czarnej dziury i czy teoria Einsteina jest prawdziwa &#8211; powiedzia\u0142a Ghez.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Co ciekawe, S0-2 nie jest jedyn\u0105 gwiazd\u0105 orbituj\u0105c\u0105 w pobli\u017cu Sagittarius A*. W 2012 r. zesp\u00f3\u0142 Ghez odkry\u0142 S0-102, gwiazd\u0119 okr\u0105\u017caj\u0105c\u0105 czarn\u0105 dziur\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 11,5 lat \u015bwietlnych.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>25 lipca 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Mamy dow\u00f3d na po\u0142\u0105czenie Drogi Mlecznej z inn\u0105 galaktyk\u0105<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Astronomowie odkryli, \u017ce Droga Mleczna po\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 ze znacznie mniejsz\u0105 galaktyk\u0105 Gaia &#8211; Enceladus oko\u0142o 10 mld lat temu. Skutki tego zdarzenia odczuwamy do dzi\u015b.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/galaktyka_ngc_6052.jpg\"><br \/>\u0141\u0105cz\u0105ca si\u0119 galaktyka NGC 6052 \/NASA<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0141\u0105czenie si\u0119 galaktyk jest stosunkowo powszechnym zjawiskiem we wszech\u015bwiecie. Cz\u0119sto proces ten zajmuje miliardy lat, a skutki fuzji s\u0105 d\u0142ugotrwa\u0142e. W\u0142a\u015bnie tak jest w przypadku po\u0142\u0105czenia Drogi Mlecznej z galaktyk\u0105 Gaia-Enceladus. Naukowcom uda\u0142o si\u0119 okre\u015bli\u0107 wiek prawie 600 000 gwiazd.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sonda Gaia zmierzy\u0142a dok\u0142adn\u0105 pozycj\u0119, pr\u0119dko\u015b\u0107 i kolor 150 mln gwiazd. Pozwoli\u0142o to naukowcom na okre\u015blenie istnienia dw\u00f3ch odr\u0119bnych populacji w halo Drogi Mlecznej &#8211; jedna o kolorze zbli\u017conym do niebieskiego, a druga do czerwonego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Te dwie populacje wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 w tym samym wieku, co sugeruje, \u017ce zatrzyma\u0142y si\u0119 w rozwoju na tym samym etapie \u017cycia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zaskakuj\u0105ca jest jednak r\u00f3\u017cnica w sk\u0142adzie chemicznym. Czerwone gwiazdy maj\u0105 wi\u0119cej pierwiastk\u00f3w ci\u0119\u017ckich, co sugeruje, \u017ce powsta\u0142y w bardziej masywnej galaktyce, prawdopodobnie protopla\u015bcie Drogi Mlecznej. Niebieskie gwiazdy pochodz\u0105 z galaktyki Gaia &#8211; Enceladus.<\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/galaktyka.png\"><br \/>\/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>22 lipca 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/kosmonauta_net.png\" width=\"30%\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Start misji Chandrayaan-2<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Dwudziestego drugiego lipca rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 indyjska misja ksi\u0119\u017cycowa Chandrayaan-2.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/chandrayaan_2.jpg\"><br \/>Start rakiety no\u015bnej GSLV Mk 3 ze statkiem Chandrayaan-2<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do startu rakiety GSLV Mk 3 dosz\u0142o 22 lipca o godzinie 11:13 CEST. Start nast\u0105pi\u0142 z kosmodromu Sriharikota we wschodnich Indiach. Na pok\u0142adzie rakiety znalaz\u0142a si\u0119 indyjska misja ksi\u0119\u017cycowa Chandrayaan-2.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"ISRO Chandrayaan 2 Launch: India&#039;s Moon Mission, Launched From Sriharikota\" width=\"625\" height=\"469\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/UNNUuB21W44?start=65&#038;feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Celem indyjskiej misji ksi\u0119\u017cycowej Chandrayaan-2 jest osadzenie \u0142azika na powierzchni Srebrnego Globu. Za miejsce l\u0105dowania wybrano \u201cpodbiegunowe\u201d okolice bieguna po\u0142udniowego Ksi\u0119\u017cyca, pomi\u0119dzy kraterami Manzinus C i Simpelius N (oko\u0142o 70 stopni szeroko\u015bci po\u0142udniowej selenograficznej).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Projekt Chandrayaan-2 zosta\u0142 zaakceptowany przez rz\u0105d Indii ju\u017c pod koniec zesz\u0142ej dekady. W mi\u0119dzyczasie trwa\u0142y prace rozwojowe a tak\u017ce (niezale\u017cnie od projektu) budowa nowej wersji rakiety GSLV (Mk 2), kt\u00f3rej pierwszy udany lot nast\u0105pi\u0142 w styczniu 2014 roku.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pocz\u0105tkowo ca\u0142a misja mia\u0142a by\u0107 przeprowadzona we wsp\u00f3\u0142pracy z rosyjsk\u0105 agencj\u0105 Roskosmos, lecz po tym, jak w 2015 roku Rosja zasygnalizowa\u0142a brak mo\u017cliwo\u015bci wykonania swojej cz\u0119\u015bci misji, czyli g\u0142\u00f3wnie konstrukcji \u0142azika marsja\u0144skiego, indyjska agencja kosmiczna ISRO zadecydowa\u0142a doko\u0144czy\u0107 projekt samodzielnie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Po tej nieudanej wsp\u00f3\u0142pracy ISRO planowa\u0142a start Chandrayaan-2 w kwietniu 2018 roku, jednak\u017ce  w marcu zesz\u0142ego roku zdecydowa\u0142a o op\u00f3\u017anieniu pocz\u0105tku misji. Op\u00f3\u017anienie pozwoli na przeprowadzenie dodatkowych test\u00f3w orbitera ksi\u0119\u017cycowego oraz \u0142azika. W\u00f3wczas now\u0105 dat\u0105 startu misji by\u0142 pa\u017adziernik 2018. Jak si\u0119 to p\u00f3\u017aniej (w sierpniu) okaza\u0142o \u2013 ten termin nie zosta\u0142 dotrzymany i start zosta\u0142 op\u00f3\u017aniony \u201cdo pocz\u0105tku 2019 roku\u201d. ISRO tak\u017ce w\u00f3wczas informowa\u0142a o potrzebie przeprowadzenia kolejnych test\u00f3w. P\u00f3\u017aniej pojawi\u0142 si\u0119 kwiecie\u0144 2019 jako data startu, jednak\u017ce ten termin te\u017c nie zosta\u0142 dotrzymany. Ostatecznie Chandrayaan-2 wystartowa\u0142 22 lipca 2019.<\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/chandrayaan_2_hala_montazu.jpg\"><br \/>Prezentacja sprz\u0119tu do misji Chandrayaan 2 (czerwiec 2019) \/ Credits \u2013 Indyjskie Biuro Informacji<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Chandrayaan-2 zosta\u0142 wys\u0142any na orbit\u0119 geostacjonarn\u0105 transferow\u0105 (GTO). St\u0105d sonda rozpocznie podnoszenie orbity \u2013 \u0142\u0105cznie sze\u015b\u0107 manewr\u00f3w orbitalnych. Pod koniec sierpnia nast\u0105pi przechwycenie przez Ksi\u0119\u017cyc. L\u0105dowanie planowane jest na 7 wrze\u015bnia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sonda, po dotarciu do Ksi\u0119\u017cyca, od\u0142\u0105czy l\u0105downik, kt\u00f3ry nast\u0119pnie wykona mi\u0119kkie l\u0105dowanie w okolicach po\u0142udniowego bieguna Srebrnego Globu, sama za\u015b b\u0119dzie go okr\u0105\u017ca\u0107 i mapowa\u0107 w wysokiej rozdzielczo\u015bci. L\u0105downik Vikram, nazwany na cze\u015b\u0107 jednego z ojc\u00f3w indyjskiego programu kosmicznego \u2013 Vikrama Sarabhai, zosta\u0142 wyposa\u017cony w precyzyjne przyrz\u0105dy nawigacyjne, optyczne oraz sejsmometr. B\u0119dzie on przeprowadza\u0142 pomiary i wykonywa\u0142 zdj\u0119cia przez dwa tygodnie, jednak jego najwa\u017cniejszym zadaniem jest dostarczenie na powierzchni\u0119 Ksi\u0119\u017cyca \u0142azika Pragyan, co w sanskrycie oznacza \u201em\u0105dro\u015b\u0107\u201d. Ten sze\u015bcioko\u0142owy pojazd o masie niespe\u0142na 30 kg pozyskuje energi\u0119 za pomoc\u0105 paneli s\u0142onecznych. Do jego zada\u0144 nale\u017cy analiza chemiczna pr\u00f3bek pobranych z powierzchni, pomiary nat\u0119\u017cenia strumieni cz\u0105stek alfa oraz tworzenie tr\u00f3jwymiarowej mapy terenu. Informacje zebrane przez przyrz\u0105dy na powierzchni Ksi\u0119\u017cyca b\u0119d\u0105 przekazywane na Ziemi\u0119 przez orbiter, kt\u00f3ry b\u0119dzie odgrywa\u0142 rol\u0119 przeka\u017anika sygna\u0142u.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>22 lipca 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_wp.png\" width=\"20%\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Archeologia. Tajemnica budowy piramid egipskich coraz bli\u017cej odkrycia<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>W staro\u017cytnym kamienio\u0142omie alabastru w Egipcie archeolodzy dokonali ciekawego odkrycia. I to zupe\u0142nie przypadkiem! Znalezisko mo\u017ce pom\u00f3c w rozwi\u0105zaniu jednej z najwi\u0119kszych zagadek historii, czyli w odpowiedzi na pytanie, w jaki spos\u00f3b Egipcjanie zbudowali piramidy?<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/piramidy.jpg\"><br \/>Egipskie piramidy przestan\u0105 skrywa\u0107 tajemnic\u0119? (Shutterstock.com)<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">By\u0107 mo\u017ce Egipcjanie posiadali bardziej wyrafinowany system transportu kamieni potrzebnych do budowy piramid, ni\u017c do tej pory s\u0105dzono. Naukowcy od dawna zastanawiali si\u0119, w jaki spos\u00f3b staro\u017cytni budowniczy przenosili wielotonowe bloki i wci\u0105gali je na du\u017ce wysoko\u015bci bez u\u017cycia zaawansowanych technologii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Za najbardziej prawdopodobne uwa\u017cano, \u017ce robotnicy ci\u0105gn\u0119li specjalne sanie z u\u0142o\u017conymi na\u0144 kamieniami. Odkrycie w kamienio\u0142omie na terenie stanowiska archeologicznego Hatnub na Pustyni Arabskiej mo\u017ce by\u0107 cenn\u0105 wskaz\u00f3wk\u0105 w rozwi\u0105zaniu tej zagadki.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Egipcjanie nie wykorzystywali alabastru do budowy piramid, s\u0142u\u017cy\u0142 przede wszystkim jako materia\u0142 wyko\u0144czeniowy i dekoracyjny. Odkrycie nie wi\u0105\u017ce si\u0119 jednak z samym materia\u0142em, lecz z technologi\u0105, na kt\u00f3r\u0105 brytyjscy i francuscy archeolodzy przypadkiem natkn\u0119li si\u0119 w kamienio\u0142omie Hatnub, nieopodal miasta al-Minja.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Chodzi o pochy\u0142\u0105 ramp\u0119, kt\u00f3rej wiek oszacowano na ponad 4500 lat. Skonstruowano j\u0105 wi\u0119c w tym samym okresie, kiedy Egiptem w\u0142ada\u0142 s\u0142ynny faraon i budowniczy Cheops i kiedy powsta\u0142y najs\u0142ynniejsze piramidy w okolicach Kairu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oszacowano, \u017ce do budowy piramidy Cheopsa wykorzystano oko\u0142o 2,3 miliona kamiennych blok\u00f3w, z kt\u00f3rych ka\u017cdy wa\u017cy\u0142 od 2,5 do 15 ton. Czy rampa zapewnia\u0142a ich wygodny transport?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Naukowcy znale\u017ali w kamienio\u0142omie elementy staro\u017cytnej konstrukcji, kt\u00f3ra najprawdopodobniej by\u0142a wykorzystywana do transportu masywnych blok\u00f3w w g\u00f3r\u0119. Z pewno\u015bci\u0105 by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 jakiej\u015b wi\u0119kszej ca\u0142o\u015bci. Po bokach rampy znajdowa\u0142y si\u0119 schody. Dla robotnik\u00f3w, kt\u00f3rzy ci\u0105gn\u0119li ci\u0119\u017ckie kamienie, stanowi\u0142y zapewne punkt oporu i zabezpiecza\u0142y \u0142adunek przed osuni\u0119ciem si\u0119 w d\u00f3\u0142. Po obu stronach rampy odkryto r\u00f3wnie\u017c szerokie otwory, w kt\u00f3rych prawdopodobnie umieszczano u\u0142atwiaj\u0105ce transport drewniane pale.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A wi\u0119c robotnicy nie ci\u0105gn\u0119li kamieni na saniach, jak do tej pory uwa\u017cano, lecz stali po ich bokach i ci\u0105gn\u0119li za lin\u0119 owini\u0119t\u0105 wok\u00f3\u0142 pali. Drewniane pale nie otacza\u0142y si\u0119 wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi, a liny jedynie \u015blizga\u0142y si\u0119 po ich powierzchni, ale ten prosty system z pewno\u015bci\u0105 by\u0142 ogromnym u\u0142atwieniem pracy na budowie monument\u00f3w.<\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/piramidy_transport_blokow.jpg\"><br \/>Wizualizacja transportu blok\u00f3w<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Naukowcy pr\u00f3buj\u0105 teraz dociec, czy robotnicy, kt\u00f3rzy ci\u0105gn\u0119li za liny, stali przy wszystkich palach czy przemieszczali si\u0119 po schodach w g\u00f3r\u0119 w miar\u0119 przesuwania kamienia. T\u0119 technik\u0119 opisa\u0142 Roland Enmarch z Uniwersytetu w Liverpoolu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Wi\u0119cej ludzi, wi\u0119cej si\u0142y<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; System, na kt\u00f3ry si\u0119 natkn\u0119li\u015bmy, umo\u017cliwia\u0142 jednoczesn\u0105 prac\u0119 wi\u0119kszej liczbie ludzi, co pozwala\u0142o na pomo\u017cenie si\u0142y i szybsze przesuwanie blok\u00f3w &#8211; wyja\u015bnia Enmarch.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Naukowcy obalili r\u00f3wnie\u017c jedn\u0105 z wcze\u015bniejszych teorii, wed\u0142ug kt\u00f3rej przy budowie monument\u00f3w Egipcjanie mogli korzysta\u0107 z rampy o nachyleniu oko\u0142o 10 stopni. Ta, kt\u00f3rej elementy znaleziono na stanowisku Hatnuba, by\u0142a bardziej stroma, na co uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0142 jeden z badaczy, Yannis Gourdon z Francuskiego Instytutu Archeologii Orientalnej w Kairze. &#8211; Za pomoc\u0105 specjalnych sanek, na kt\u00f3rych przewo\u017cono kamienne bloki przymocowane linami, staro\u017cytni Egipcjanie mogli wydobywa\u0107 budulec z kamienio\u0142omu alabastru po rampie nachylonej pod k\u0105tem 20 stopni lub wi\u0119kszym &#8211; twierdzi Gourdon.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>22 lipca 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_wp.png\" width=\"20%\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Sikorsky S-97 Raider. \u015amig\u0142owiec, kt\u00f3ry w czasie lotu przypomina my\u015bliwiec<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u015amig\u0142owiec Sikorsky S-97 Raider zosta\u0142 publicznie zaprezentowany dziennikarzom w Stanach Zjednoczonych. Pierwsze komentarze sugeruj\u0105, \u017ce podczas lotu jest mu bli\u017cej do my\u015bliwca ni\u017c &#8222;klasycznego&#8221; \u015bmig\u0142owca.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/sikorsky_s_97_raider.jpg\"><br \/>Sikorsky S-97 Raider odby\u0142 lot pokazowy (Lockheed Martin)<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sikorsky S-97 Raider to nowy \u015bmig\u0142owiec, kt\u00f3ry swoimi mo\u017cliwo\u015bciami nie przypomina \u017cadnej innej maszyny. Niedawno na Florydzie przygotowano dwudziestominutowy pokaz dla dziennikarzy, co stanowi odmian\u0119 od dotychczasowych informacji o testach. Jak zwraca uwag\u0119 portal Konflikty.pl, pierwsi komentuj\u0105cy sugeruj\u0105, \u017ce podczas lotu nowej maszynie jest bli\u017cej do my\u015bliwca ni\u017c &#8222;klasycznego&#8221; \u015bmig\u0142owca.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Sikorsky S-97 Raider test flight - 2019-06-25\" width=\"625\" height=\"352\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/FVGSYkDd3r8?start=120&#038;feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W tym przypadku nie chodzi tylko o wygl\u0105d. Znaczenie ma te\u017c nadzwyczajna zwrotno\u015b\u0107 oraz podobny d\u017awi\u0119k. Jak wida\u0107 na nagraniu z pr\u00f3bnego lotu, Sikorsky S-97 Raider jest stabiln\u0105 maszyn\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce wykonywa\u0107 nietypowe manewry.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Potwierdzeniem tego s\u0105 tak\u017ce s\u0142owa pilota testowego, Christiaana Corry\u2019ego. Zwraca on uwag\u0119, \u017ce maszyna co prawda nie jest wyposa\u017cona w systemy dostarczaj\u0105ce paliwo i olej w locie odwr\u00f3conym, ale z aerodynamicznego punktu widzenia nic nie stoi na przeszkodzie, by S-97 Raider &#8222;lata\u0142 na plecach&#8221; przez ca\u0142y dzie\u0144.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Imponuj\u0105ce s\u0105 tak\u017ce inne manewry, kt\u00f3re mo\u017ce wykona\u0107 S-97 Raider. \u015amig\u0142o pchaj\u0105ce pozwala mu porusza\u0107 si\u0119 w ka\u017cdym kierunku bez konieczno\u015bci pochylania p\u0142aszczyzny wirnik\u00f3w. W po\u0142\u0105czeniu z du\u017c\u0105 zwrotno\u015bci\u0105 daje to za\u0142odze szans\u0119 na dok\u0142adne \u015bledzenie obserwowanych obiekt\u00f3w i przygotowanie do innych dzia\u0142a\u0144 wojskowych.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>20 lipca 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Czy nasz \u015bwiat znajduje si\u0119 w ba\u0144ce, kt\u00f3ra ro\u015bnie w innym wymiarze?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Od dawna wiemy, \u017ce Wszech\u015bwiat rozszerza si\u0119 i robi to coraz szybciej. Jednak naukowcy nie maj\u0105 poj\u0119cia dlaczego tak jest i przypuszczaj\u0105, \u017ce za ten stan rzeczy mo\u017ce odpowiada\u0107 ciemna energia. Nowy model, przygotowany przez zesp\u00f3\u0142 fizyk\u00f3w z Uniwersytetu w Uppsali, by\u0107 mo\u017ce pozwoli nam rozwi\u0105za\u0107 t\u0119 zagadk\u0119.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/teoria_strun_01.jpg\"><br \/>Naukowcy uwa\u017caj\u0105, \u017ce teoria strun mo\u017ce przewidywa\u0107 istnienie takich baniek z wszech\u015bwiatami. Co wi\u0119cej, nowy model mo\u017ce wyja\u015bnia\u0107 istnienie ciemnej energii Fot. Suvendu Giri \/Innemedium.pl <\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zgodnie z teori\u0105 strun, ca\u0142a materia sk\u0142ada si\u0119 z malutkich, wibruj\u0105cych niczym struny obiekt\u00f3w. Teoria ta wymaga istnienia wi\u0119kszej liczby wymiar\u00f3w przestrzennych, ni\u017c trzy. Od wielu lat powstaj\u0105 modele oparte o teori\u0119 strun, kt\u00f3re maj\u0105 wyja\u015bnia\u0107 zagadk\u0119 ciemnej energii, lecz ka\u017cda z nich spotka\u0142a si\u0119 z odrzuceniem.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nowy model, opracowany przez badaczy z Uniwersytetu w Uppsali, wprowadza koncepcj\u0119 rozszerzaj\u0105cego si\u0119 Wszech\u015bwiata, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 na skraju ba\u0144ki, rosn\u0105cej w innym wymiarze.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ca\u0142a materia we Wszech\u015bwiecie mia\u0142aby sk\u0142ada\u0107 si\u0119 z ko\u0144c\u00f3wek strun, rozci\u0105gaj\u0105cych si\u0119 wzd\u0142u\u017c dodatkowego wymiaru. Model nie wyklucza istnienia innych baniek, na kt\u00f3rych znajduj\u0105 si\u0119 inne wszech\u015bwiaty.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Naukowcy uwa\u017caj\u0105, \u017ce teoria strun mo\u017ce przewidywa\u0107 istnienie takich baniek z wszech\u015bwiatami. Co wi\u0119cej, nowy model mo\u017ce wyja\u015bnia\u0107 istnienie ciemnej energii. Autorzy twierdz\u0105, \u017ce ich model przedstawia nowy, zupe\u0142nie inny obraz powstawania Wszech\u015bwiata oraz jego przysz\u0142ego losu i by\u0107 mo\u017ce pozwoli nam wypracowa\u0107 metody na przetestowanie teorii strun.<\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/teoria_strun_02.png\"><br \/>\/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Badanie zosta\u0142o opublikowane w czasopi\u015bmie Physical Review Letters.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>17 lipca 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Toyota, kt\u00f3ra poleci na ksi\u0119\u017cyc. Toyota i Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA) podpisa\u0142y porozumienie w sprawie wsp\u00f3\u0142pracy w mi\u0119dzynarodowej eksploracji kosmosu. W pierwszym etapie JAXA i Toyota b\u0119d\u0105 dalej rozwija\u0107 wsp\u00f3lny projekt za\u0142ogowego ci\u015bnieniowego \u0142azika z nap\u0119dem na wodorowe ogniwa paliwowe.<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b> Toyota i Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA) podpisa\u0142y porozumienie w sprawie wsp\u00f3\u0142pracy w mi\u0119dzynarodowej eksploracji kosmosu. W pierwszym etapie JAXA i Toyota b\u0119d\u0105 dalej rozwija\u0107 wsp\u00f3lny projekt za\u0142ogowego ci\u015bnieniowego \u0142azika z nap\u0119dem na wodorowe ogniwa paliwowe. \u0141azik ma polecie\u0107 na Ksi\u0119\u017cyc w 2029 r. &#8211; poinformowa\u0142a we wtorek agencja Kyodo.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/toyota_on_the_moon.jpg\"><br \/>Ksi\u0119\u017cycowy \u0142azik Toyoty \/<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jak wskazano, zgodnie z umow\u0105, kt\u00f3ra opiewa do marca 2022 r., Toyota przy wsp\u00f3\u0142pracy z Japo\u0144sk\u0105 Agencj\u0105 Kosmiczn\u0105 JAXA ma opracowa\u0107, wyprodukowa\u0107 i przetestowa\u0107 prototyp nap\u0119dzanego ogniwami paliwowymi \u0142azika, kt\u00f3ry b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 porusza\u0107 si\u0119 po powierzchni Ksi\u0119\u017cyca. Wed\u0142ug agencji po zako\u0144czeniu test\u00f3w w 2024 r. Toyota i JAXA rozpoczn\u0105 prace nad pojazdem, kt\u00f3ry poleci w kosmos. Egzemplarz, kt\u00f3ry we\u017amie udzia\u0142 w wyprawie na Ksi\u0119\u017cyc od 2027 r. b\u0119dzie poddawany testom.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">JAXA planuje, \u017ce \u0142azik poleci na ksi\u0119\u017cyc na pok\u0142adzie ameryka\u0144skiej rakiety w 2029 r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jak wynika z informacji, kt\u00f3re firmy ujawni\u0142y w marcu br. pojazd ma by\u0107 zaprojektowany tak, by astronauci mogli w nim przebywa\u0107 przez jaki\u015b czas bez skafandr\u00f3w kosmicznych. To pierwsze tego typu rozwi\u0105zanie &#8211; wskazuje agencja.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pierwsza misja za\u0142ogowego \u0142azika Toyoty i JAXA jest zaplanowana na 2029 rok. Tego rodzaju pojazd jest konieczny dla eksploracji powierzchni Ksi\u0119\u017cyca z udzia\u0142em astronaut\u00f3w. Nawet przy ograniczonej ilo\u015bci energii, kt\u00f3ra mo\u017ce zosta\u0107 przetransportowana na Ksi\u0119\u017cyc, \u0142azik ci\u015bnieniowy b\u0119dzie mia\u0142 zasi\u0119g ponad 10 000 km na powierzchni Ksi\u0119\u017cyca.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; W JAXA d\u0105\u017cymy do tego, aby Japonia jak najszerzej uczestniczy\u0142a w mi\u0119dzynarodowych badaniach kosmicznych zar\u00f3wno na poziomie koordynacji, jak i bada\u0144 nad technologiami. Chcemy, aby wiod\u0105ce japo\u0144skie technologie przyczyni\u0142y si\u0119 do wielotorowego rozwoju tej dziedziny. Do\u0142\u0105czenie Toyoty do bada\u0144 kosmicznych wzmacnia nasz\u0105 pozycj\u0119. Za\u0142ogowe \u0142aziki z kabinami ci\u015bnieniowymi to rozwi\u0105zanie, kt\u00f3re odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w szeroko zakrojonej eksploracji powierzchni Ksi\u0119\u017cyca. W naszych wsp\u00f3lnych pracach chcemy skorzysta\u0107 z ogromnych mo\u017cliwo\u015bci technologicznych Toyoty w dziedzinie mobilno\u015bci. Jeste\u015bmy przekonani, \u017ce przyspiesz\u0105 one nasze prace nad za\u0142ogowym ci\u015bnieniowym \u0142azikiem na ogniwa paliwowe&#8221; &#8211; powiedzia\u0142 Hiroshi Yamakawa, prezydent JAXA.<\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/toyota_on_the_moon_02.jpg\"><br \/>Ksi\u0119\u017cycowy \u0142azik Toyoty \/<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Przemys\u0142 motoryzacyjny bardzo d\u0142ugo opiera\u0142 si\u0119 na lokalnym b\u0105d\u017a narodowym patriotyzmie &#8211; na odwo\u0142aniu do w\u0142asnego miasta lub w\u0142asnego kraju. Jednak obecnie musimy si\u0119 zmierzy\u0107 z problemami \u015brodowiskowymi o takiej skali, \u017ce bardzo wa\u017cna staje si\u0119 koncepcja w\u0142asnej planety. Wznosz\u0105c si\u0119 ponad granice kraj\u00f3w i region\u00f3w, nasza bran\u017ca wci\u0105\u017c my\u015bli o roli, jak\u0105 ma do odegrania na ca\u0142ym \u015bwiecie, st\u0105d nasze aspiracje do udzia\u0142u w mi\u0119dzynarodowych badaniach kosmicznych. Bardzo si\u0119 ciesz\u0119, \u017ce w tym projekcie JAXA pok\u0142ada nadzieje w Toyocie, naszej technologii ogniw paliwowych i naszych pojazdach ze wzgl\u0119du na ich trwa\u0142o\u015b\u0107 i jako\u015b\u0107 jazdy &#8211; doda\u0142 Akio Toyoda, prezydent Toyoty.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mi\u0119dzynarodowa eksploracja kosmosu ma na celu zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j ludzko\u015bci dzi\u0119ki rozszerzeniu przestrzeni dla ludzkiej aktywno\u015bci i rozwojowi nauki. Obecnie g\u0142\u00f3wnymi obiektami bada\u0144 s\u0105 Ksi\u0119\u017cyc i Mars. Aby osi\u0105gn\u0105\u0107 za\u0142o\u017cone cele tych program\u00f3w, potrzebna jest koordynacja zar\u00f3wno misji kosmicznych robot\u00f3w, takich jak niedawne, zako\u0144czone powodzeniem przyziemienie sondy kosmicznej Hayabusa2 na asteroidzie Ryugu, jak i lot\u00f3w za\u0142ogowych, kt\u00f3rych przyk\u0142adem s\u0105 misje astronaut\u00f3w w ci\u015bnieniowym \u0142aziku na Ksi\u0119\u017cycu. Wiele kraj\u00f3w konkuruje w dziedzinie zaawansowanych technologii do eksploracji Ksi\u0119\u017cyca i Marsa, dlatego powstaje coraz wi\u0119cej takich kooperatyw.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Grawitacja Ksi\u0119\u017cyca stanowi jedn\u0105 sz\u00f3st\u0105 grawitacji Ziemi. Powierzchnia Ksi\u0119\u017cyca to trudny teren pe\u0142en krater\u00f3w, klif\u00f3w i wzg\u00f3rz. Jest ona tak\u017ce wystawiona na znacznie trudniejsze warunki pod wzgl\u0119dem promieniowania, temperatury i bardzo rozrzedzonej atmosfery. Dla szeroko zakrojonych bada\u0144 Ksi\u0119\u017cyca przez cz\u0142owieka niezb\u0119dny jest ci\u015bnieniowy \u0142azik o zasi\u0119gu ponad 10 000 km. Koncepcja ksi\u0119\u017cycowego \u015brodka transportu Toyoty spe\u0142nia te wymagania &#8211; wyja\u015bnia Koichi Wakata, wiceprezydent JAXA. &#8211; Toyota i JAXA prowadz\u0105 wsp\u00f3lne badania nad za\u0142ogowym \u0142azikiem od maja 2018 roku. Jeste\u015bmy na etapie wst\u0119pnego konceptu, zidentyfikowali\u015bmy te\u017c problemy techniczne, z kt\u00f3rymi musimy si\u0119 zmierzy\u0107. Podczas dalszych prac wykorzystamy technologie Toyoty i JAXA, a tak\u017ce wiedz\u0119 naszych specjalist\u00f3w. Ci\u015bnieniowe \u0142aziki za\u0142ogowe to wa\u017cny element badania Ksi\u0119\u017cyca przez astronaut\u00f3w, kt\u00f3re planujemy na lata 30. tego wieku. Zamierzamy wys\u0142a\u0107 w kosmos pierwszy taki pojazd w 2029 roku.<\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/toyota_on_the_moon_03.jpg\"><br \/>Ksi\u0119\u017cycowy \u0142azik Toyoty \/<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Ogniwa paliwowe to czysta metoda produkcji pr\u0105du, kt\u00f3rej efektem ubocznym jest tylko woda. Dzi\u0119ki wysokiej g\u0119sto\u015bci energii ogniwa bardzo dobrze nadaj\u0105 si\u0119 do wsp\u00f3lnego projektu Toyoty i JAXA. Zdaniem Toyoty zr\u00f3wnowa\u017cony transport wymaga wsp\u00f3\u0142istnienia wielu rozwi\u0105za\u0144, takich jak hybrydy, hybrydy plug-in, pojazdy elektryczne na baterie i na wodorowe ogniwa paliwowe. Ogniwa paliwowe stanowi\u0105 niezb\u0119dn\u0105 technologi\u0119 do osi\u0105gni\u0119cia szeroko rozpowszechnionej elektryfikacji. Co wi\u0119cej, ogniwa paliwowe maj\u0105 zdolno\u015b\u0107 ujemnej emisji. Wynika to z tego, \u017ce system oczyszcza powietrze, kt\u00f3re pobiera do ogniw paliwowych, z zawieszonych w nim cz\u0105stek sta\u0142ych. Naszym zamiarem jest wzmocnienie tej w\u0142a\u015bciwo\u015bci&#8221; &#8211; skomentowa\u0142 Shigeki Terashi, wiceprezydent Toyoty. &#8211; &#8222;Toyota jako producent pe\u0142nej gamy zelektryfikowanych samochod\u00f3w chce popularyzowa\u0107 elektryfikacj\u0119 nie tylko za spraw\u0105 szerokiej oferty modeli, ale tak\u017ce nowoczesnych system\u00f3w i technologii. Nasze wsp\u00f3lne badania z JAXA to cz\u0119\u015b\u0107 tego programu&#8221;.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>13 lipca 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Badania kosmosu s\u0105 jednoznaczne &#8211; gwiazdy, planety, a nawet ca\u0142e galaktyki maj\u0105 jedn\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 cech\u0119: wszystkie wiruj\u0105 wok\u00f3\u0142 innych o\u015brodk\u00f3w masy. Ale jak jest z samym wszech\u015bwiatem? Czy on tak\u017ce wiruje?<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/universe.jpg\">Najnowsze obserwacje sugeruj\u0105, \u017ce wszech\u015bwiat nie wiruje \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pytanie o ruch Wszech\u015bwiata jest jednym z najbardziej fundamentalnych, na jakie stara si\u0119 odpowiedzie\u0107 kosmologia. Naukowcy nie maj\u0105 pewno\u015bci, czy Wszech\u015bwiat wiruje oraz ile tak naprawd\u0119 istnieje r\u00f3\u017cnych wszech\u015bwiat\u00f3w, ale istniej\u0105 przes\u0142anki, kt\u00f3re sugeruj\u0105 nam, jaka mo\u017ce by\u0107 odpowied\u017a na te pytania.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; To bardzo abstrakcyjne pytanie, podobnie jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 kosmologii, ale naukowcy uwa\u017caj\u0105, \u017ce jest to jeden ze sposob\u00f3w badania podstawowych praw fizyki. S\u0105 rzeczy, kt\u00f3rych nie jeste\u015bmy w stanie zbada\u0107 w laboratorium na Ziemi, wi\u0119c u\u017cywamy geometrii Wszech\u015bwiata, kt\u00f3ra by\u0142aby w stanie powiedzie\u0107 nam co\u015b wi\u0119cej o podstawowych prawach &#8211; powiedzia\u0142a Tess Jaffe, astrofizyk z Uniwersytetu w Maryland.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">My\u015bl\u0105c o podstawowej naturze Wszech\u015bwiata, naukowcy wyszli z za\u0142o\u017cenia, \u017ce wszech\u015bwiat nie obraca si\u0119 i jest izotropowy &#8211; czyli wygl\u0105da tak samo we wszystkich kierunkach. To za\u0142o\u017cenie jest zgodne z r\u00f3wnaniami Einsteina, ale nie jest przez nie wymagane.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Aby sprawdzi\u0107, czy za\u0142o\u017cenia dotycz\u0105ce natury Wszech\u015bwiata s\u0105 prawid\u0142owe, naukowcy dokonali obserwacji mikrofalowego promieniowania t\u0142a (CMB). Jest to najstarsze \u015bwiat\u0142o, jakie mo\u017cemy zaobserwowa\u0107 &#8211; emitowane zaledwie 380 000 lat po Wielkim Wybuchu &#8211; i jest skarbnic\u0105 informacji dla kosmolog\u00f3w badaj\u0105cych Wszech\u015bwiat.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mikrofalowe promieniowanie t\u0142a wygl\u0105da niemal identycznie we wszystkich kierunkach, ale wyst\u0119puj\u0105 niewielkie r\u00f3\u017cnice w jego temperaturze &#8211; w zakresie zaledwie tysi\u0119cznych cz\u0119\u015bci stopni, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 wp\u0142yw na zawarto\u015b\u0107 i geometri\u0119 Wszech\u015bwiata. Badaj\u0105c te r\u00f3\u017cnice, naukowcy s\u0105 w stanie dostrzec, czy Wszech\u015bwiat zosta\u0142 w jakikolwiek spos\u00f3b zmieniony, co sugerowa\u0142oby obr\u00f3t lub ekspansj\u0119 zwi\u0119kszaj\u0105c\u0105 si\u0119 bardziej w jednym kierunku ni\u017c w innych. Pomiary polaryzacji \u015bwiat\u0142a tak\u017ce mog\u0105 dostarczy\u0107 informacji o geometrii Wszech\u015bwiata.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przeprowadzone analizy nie wykaza\u0142y \u017cadnych dowod\u00f3w na to, \u017ce Wszech\u015bwiat si\u0119 obraca. Nie wiruje, mimo \u017ce wszystkie obiekty, kt\u00f3re zawiera pozostaj\u0105 w ci\u0105g\u0142ym ruchu.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>12 lutego 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Odkryto cz\u0105steczki organiczne wok\u00f3\u0142 wybuchaj\u0105cej gwiazdy<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Astronomowie odkryli, \u017ce wybuchy m\u0142odej gwiazdy uwalniaj\u0105 z\u0142o\u017cone cz\u0105steczki organiczne do dysku protoplanetarnego. Cz\u0105steczki obejmuj\u0105 metanol, mr\u00f3wczan metylu, a nawet aceton. Jest to pierwsza znana nauce obserwacja acetonu w dysku protoplanetarnym.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/protoplanetarydisk.jpg\"><br \/>\nWizja artystyczna zwi\u0105zk\u00f3w organicznych wok\u00f3\u0142 gwiazdy V883 Ori \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sk\u0142ad chemiczny dysku protoplanetarnego jest podobny do komet Uk\u0142adu S\u0142onecznego i naukowcy maj\u0105 nadziej\u0119, \u017ce to badanie pomo\u017ce zrozumie\u0107 ewolucj\u0119 zwi\u0105zk\u00f3w organicznych wok\u00f3\u0142 gwiazd oraz planet. Obserwowana gwiazda to V883 Ori, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 1300 lat \u015bwietlnych od Ziemi. Jest idealnym obiektem do bada\u0144, poniewa\u017c wybuchy, kt\u00f3re prze\u017cywa przesuwaj\u0105 jej lini\u0119 \u015bniegu, czyli region wok\u00f3\u0142 protogwiazdy, poza kt\u00f3r\u0105 dysk protoplanetarny jest w czasie formowania si\u0119 planet na tyle ch\u0142odny, \u017ce nast\u0119puje zestalenie wody, a tak\u017ce innych substancji lotnych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zwykle linia \u015bniegu znajduje si\u0119 w obr\u0119bie kilku j.a. (jednostka astronomiczna to odleg\u0142o\u015b\u0107 Ziemia-S\u0142o\u0144ce). W Uk\u0142adzie S\u0142onecznym linia \u015bniegu (wyznaczona przez kondensacj\u0119 wody) znajduje si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci ok. 5 j.a. od S\u0142o\u0144ca. Pierwszy i najwi\u0119kszy gazowy olbrzym, Jowisz znajduje si\u0119 zaraz za ni\u0105 (\u015brednio ok. 5,2 j.a. od S\u0142o\u0144ca). Dla por\u00f3wnania, linia kondensacji tlenku w\u0119gla przebiega w pobli\u017cu orbity Neptuna.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zesp\u00f3\u0142 wykorzysta\u0142 pot\u0119\u017cn\u0105 macierz ALMA (Atimama Large Millimeter \/ submillimeter Array) i by\u0142 w stanie \u015bledzi\u0107 rozk\u0142ad metanolu. Cz\u0105steczka tworzy pier\u015bcie\u0144 wok\u00f3\u0142 gwiazdy o promieniu 60 j.a., dwa razy wi\u0119kszym od orbity Neptuna. Wa\u017cny jest sam kszta\u0142t pier\u015bcienia. W jego wn\u0119trzu cz\u0105steczki organiczne s\u0105 zas\u0142oni\u0119te grubymi, zakurzonymi materia\u0142ami, kt\u00f3re mog\u0105 prowadzi\u0107 do tworzenia si\u0119 planet. Na zewn\u0105trz pozostaj\u0105 uwi\u0119zione w lodzie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Naukowcy wci\u0105\u017c nie maj\u0105 pewno\u015bci jak powsta\u0142o \u017cycie i czy g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 w jego transporcie odegra\u0142y komety zawieraj\u0105ce cz\u0105steczki organiczne. Odpowied\u017a mo\u017ce skrywa\u0107 si\u0119 wok\u00f3\u0142 takich gwiazd jak V883 Ori.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>12 lutego 2019 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Pierwsza rakieta z silnikiem z drukarki 3D<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Brytyjska firma kosmiczna Orbex zaprezentowa\u0142a swoj\u0105 now\u0105 rakiet\u0119. Prime ma najwi\u0119kszy na \u015bwiecie silnik wykonany w technologii druku 3D i jest pierwsz\u0105 komercyjn\u0105 rakiet\u0105 do zasilania biopropanem, redukuj\u0105c emisj\u0119 dwutlenku w\u0119gla o 90 proc. w por\u00f3wnaniu z tradycyjnymi paliwami.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/orbex_prime.jpg\"><br \/>\nOrbex Prime \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Orbex Prime to rakieta dwustopniowa. Firma zaprezentowa\u0142a drugi stopie\u0144, podczas gdy pierwszy nie by\u0142 jeszcze doko\u0144czony, chocia\u017c oczekuje si\u0119, \u017ce b\u0119dzie on wielokrotnego u\u017cytku. Drugi stopie\u0144 jest wykonany ze specjalnie opracowanej mieszanki w\u0142\u00f3kien w\u0119glowych i aluminiowych. Zosta\u0142 wydrukowany w ca\u0142o\u015bci, wi\u0119c nie ma \u017cadnych po\u0142\u0105cze\u0144 ani spaw\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby os\u0142abi\u0107 rakiet\u0119 przy ekstremalnych wahaniach temperatury i ci\u015bnienia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rakieta ma by\u0107 o 30 proc. l\u017cejsza i 20 proc. wydajniejsza od konkurencyjnych rozwi\u0105za\u0144. Tego typu rakiety idealnie nadaj\u0105 si\u0119 do wystrzeliwania nanosatelit\u00f3w na orbit\u0119 Ziemi. Mianem nanosatelit\u00f3w nazywa si\u0119 satelity wa\u017c\u0105ce mniej ni\u017c 10 kg. Coraz wi\u0119cej firm inwestuje w rozw\u00f3j konstelacji mniejszych satelit\u00f3w zamiast budowa\u0107 du\u017ce jednostki.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Orbex Prime b\u0119dzie lata\u0142 z planowanego kosmodromu Sunderland w szkockim regionie Highlands. Pierwszy start rakiety jest szacowany na 2021 r. Satelity wznoszone na orbit\u0119 na pok\u0142adzie Prime b\u0119d\u0105 uwalniane 1250 km nad Ziemi\u0105.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>7 listopada 2018 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Pierwsze peryhelium sondy Parker Solar Probe<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Sonda Parker Solar Probe przesz\u0142a przez pierwsze peryhelium (punkt znajduj\u0105cy si\u0119 najbli\u017cej S\u0142o\u0144ca) swojej misji, ustanawiaj\u0105c jednocze\u015bnie nowy rekord w pr\u0119dko\u015bci pojazdu kosmicznego.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/parker_solar_probe.jpg\"><br \/>\nWizualizacja Parker Solar Probe \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Misja Parker Solar Probe rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 12 sierpnia 2018 o godzinie 09:31 CEST. Rakieta Delta IV Heavy umie\u015bci\u0142a sond\u0119 na bardzo eliptycznej trajektorii, kt\u00f3rej peryhelia b\u0119d\u0105 z czasem przebiega\u0107 coraz bli\u017cej S\u0142o\u0144ca. Pierwsze z nich zosta\u0142o osi\u0105gni\u0119te 6 listopada 2018 roku. W\u00f3wczas sonda znalaz\u0142a si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 25,4 miliona kilometr\u00f3w od naszej gwiazdy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Podczas pierwszego peryhelium Parker Solar Probe osi\u0105gn\u0119\u0142a pr\u0119dko\u015b\u0107 ponad 95,33 km\/s. Jest to nowy rekord pr\u0119dko\u015bci poruszania si\u0119 statku kosmicznego. Poprzedni rekord pr\u0119dko\u015bci heliocentrycznej, liczonej wzgl\u0119dem S\u0142o\u0144ca, wyni\u00f3s\u0142 68,6 km\/s. Ten rekord zosta\u0142 ustanowiony 16 kwietnia 1976 roku przez sond\u0119 Helios 2.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dwa kolejne peryhelia Parker Solar Probe nie b\u0119d\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 w parametrach (oraz pr\u0119dko\u015bci) od pierwszego. Dopiero pod koniec stycznia 2020 roku sonda zbli\u017cy si\u0119 na odleg\u0142o\u015b\u0107 ok 19,4 mln kilometr\u00f3w od S\u0142o\u0144ca. W\u00f3wczas jej maksymalna pr\u0119dko\u015b\u0107 wyniesie 109 km\/s.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Co ciekawe, wyniki bada\u0144 z pierwszego peryhelium sondy otrzymamy dopiero za kilka tygodni. Aktualnie sonda znajduje si\u0119 w niedogodnym po\u0142o\u017ceniu wzgl\u0119dem Ziemi i S\u0142o\u0144ca, co praktycznie uniemo\u017cliwia przesy\u0142anie danych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sonda Parker Solar Probe b\u0119dzie prowadzi\u0107 pomiary korony s\u0142onecznej. Badania b\u0119d\u0105 wykonywane z coraz wi\u0119kszych zbli\u017ce\u0144 do S\u0142o\u0144ca, a\u017c do rekordowo bliskiej odleg\u0142o\u015bci 6,2 milion\u00f3w kilometr\u00f3w od fotosfery. Przed ogromnymi temperaturami sond\u0119 b\u0119dzie chroni\u0142a specjalna os\u0142ona termiczna skonstruowana przez in\u017cynier\u00f3w z Applied Physics Laboratory.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Projekt misji, zaakceptowany przez NASA w 2008 roku, zak\u0142ada\u0142 jej rozpocz\u0119cie ju\u017c w roku 2015, jednak zosta\u0142 przesuni\u0119ty na lato 2018 roku. W ci\u0105gu 7 lat po starcie b\u0119dzie nast\u0119powa\u0142o dostosowanie orbity heliocentrycznej do wymaga\u0144 misji. Do czasu, a\u017c sonda znajdzie si\u0119 na ostatecznej orbicie w 2024 roku, wykona 7 przelot\u00f3w obok Wenus i obiegnie S\u0142o\u0144ce 24 razy.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>5 listopada 2018 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/wp_logo.png\" width=\"20%\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Rosyjski kosmiczny silnik atomowy. Prze\u0142om w lotach w kosmos.<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Dzi\u0119ki rosyjskiej technologii mo\u017cliwe stan\u0105 si\u0119 loty kosmiczne na znacznie wi\u0119ksz\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107 ni\u017c dotychczas. Celem s\u0105 najdalsze planety naszego uk\u0142adu.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/rae_01.jpg\"><br \/>\nRosjanie pracuj\u0105 nad nowym kosmicznym silnikiem (flickr.com, Fot: Markus S. Hohenwarter)<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rosjanie od 2010 roku pracuj\u0105 nad kosmicznym j\u0105drowym silnikiem. Teraz firma Roskosmos pochwali\u0142a si\u0119, \u017ce system ch\u0142odzenia powstaj\u0105cy z my\u015bl\u0105 o tej technologii pomy\u015blnie przeszed\u0142 testy naziemne &#8211; informuje serwis rp.pl. Pr\u00f3by odby\u0142y si\u0119 w warunkach zbli\u017conych do panuj\u0105cych w kosmosie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">System ch\u0142odzenia jest w ca\u0142ym silniku spraw\u0105 kluczow\u0105. To on sprawia, \u017ce podczas d\u0142ugich lot\u00f3w elementy nie przegrzewaj\u0105 si\u0119. A rosyjski kosmiczny silnik atomowy ma sprawi\u0107, \u017ce mo\u017cliwe stan\u0105 si\u0119 dalekie loty, nawet do najdalszych planet naszego uk\u0142adu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na razie nie wiadomo, ile pieni\u0119dzy poch\u0142on\u0119\u0142a produkcja silnika. Nieznana jest te\u017c data jego uko\u0144czenia. Skoro jednak pomy\u015blnie uda\u0142o si\u0119 przej\u015b\u0107 testy, mo\u017cemy domniemywa\u0107, \u017ce prace id\u0105 w dobrym kierunku.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kosmiczny silnik atomowy nie tylko pozwoli\u0142by na g\u0142\u0119bsz\u0105 eksploracj\u0119 kosmosu, ale te\u017c skr\u00f3ci\u0142 czas mniej odleg\u0142ych podr\u00f3\u017cy.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>4 listopada 2018 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Odkryto now\u0105 &#8222;cz\u0105stk\u0119 widmo&#8221;?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Naukowcy pr\u00f3buj\u0105 ustali\u0107, czy w Wielkim Zderzaczu Hadron\u00f3w (LHC) wykryto now\u0105, dziwn\u0105 cz\u0105stk\u0119 elementarn\u0105 nazywan\u0105 &#8222;cz\u0105stk\u0105 widmo&#8221;.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/particle_non_expectable.jpg\"><br \/>\nNaukowcy odkryli now\u0105 cz\u0105stk\u0119 elementarn\u0105? \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Korzystaj\u0105c z detektora CMS (Compact Muon Solenoid) uczeni wychwycili sygna\u0142, kt\u00f3ry mo\u017ce pochodzi\u0107 od cz\u0105stki o podw\u00f3jnej masie atomu w\u0119gla. Poniewa\u017c istnienia tej cz\u0105stki nie przewiduj\u0105 \u017cadne obowi\u0105zuj\u0105ce teorie, mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 sporo zamieszania w \u015bwiecie nauki.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Teoretycy s\u0105 podekscytowani, a eksperymentatorzy sceptyczni. Jako fizyk musz\u0119 by\u0107 krytyczny, ale jako autor tej analizy zachowuj\u0119 pewien optymizm &#8211; powiedzia\u0142 Alexandre Nikitenko, fizyk-teoretyk z zespo\u0142u pracuj\u0105cego przy CMS.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nowe odkrycia sugeruj\u0105 gromadzenie si\u0119 mion\u00f3w (bardzo ci\u0119\u017ckich elektron\u00f3w) w detektorze CMS. Cz\u0105stki te dysponuj\u0105 prawdopodobnie mas\u0105 28 GeV, kt\u00f3ra stanowi ok. 1\/4 masy bozonu Higgsa (na poziomie 125 GeV).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mo\u017ce zaj\u0105\u0107 kolejny rok zanim naukowcy potwierdz\u0105, czy cz\u0105stka jest prawdziwa, czy nie, ale nawet je\u017celi istnieje, to niekoniecznie \u0142amie prawa fizyki. Jest jednak wysoce egzotyczna, bo ma mas\u0119, kt\u00f3rej si\u0119 nie spodziewano.<\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/lhc_lhc.png\"><br \/>\nNaukowcy odkryli now\u0105 cz\u0105stk\u0119 elementarn\u0105? \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">We wrze\u015bniu naukowcy wykryli kosmiczne neutrina o bardzo wysokiej energii, kt\u00f3rych istnienie jest &#8222;sprzeczne z Modelem Standardowym&#8221;. W marcu z kolei pojawi\u0142y si\u0119 doniesienia o skyrmionach, egzotycznych cz\u0105stkach o w\u0142a\u015bciwo\u015bciach podobnych do b\u0142yskawic. To tylko potwierdza, \u017ce \u015bwiat cz\u0105stek elementarnych jest pe\u0142en tajemnic.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>12 wrze\u015bnia 2018 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>A mo\u017ce jednak Pluton jest planet\u0105?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Sp\u00f3r o to, czy Pluton jest dziewi\u0105t\u0105 planet\u0105 Uk\u0142adu S\u0142onecznego, czy te\u017c jedn\u0105 z tak zwanych planet kar\u0142owatych, ma szans\u0119 zn\u00f3w si\u0119 rozpali\u0107. Wszystko za spraw\u0105 artyku\u0142u naukowc\u00f3w z kilku ameryka\u0144skich instytut\u00f3w badawczych, kt\u00f3rzy na \u0142amach czasopisma &#8222;Icarus&#8221; przekonuj\u0105, \u017ce decyzja o odebraniu Plutonowi miana planety by\u0142a nies\u0142uszna.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/pluton.jpg\"><br \/>\nA mo\u017ce jednak Pluton jest planet\u0105? \/NASA<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Eksperci Mi\u0119dzynarodowej Unii Astronomicznej uznali w 2006 roku, \u017ce Pluton nie spe\u0142nia koniecznych warunk\u00f3w mi\u0119dzy innymi dlatego, \u017ce nie dominuje grawitacyjnie na ca\u0142ej swej orbicie i nie oczy\u015bci\u0142 jej z innych, wzgl\u0119dnie masywnych obiekt\u00f3w. Autorzy najnowszej publikacji twierdz\u0105, \u017ce to kryterium nie ma \u017cadnego naukowego uzasadnienia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Decyzja o pozbawieniu Plutona zaszczytnego miana od pocz\u0105tku wywo\u0142ywa\u0142a kontrowersje. Szczeg\u00f3lnie nie podoba\u0142a si\u0119 Amerykanom, bowiem odbiera\u0142a im jedyn\u0105 planet\u0119 odkryt\u0105 przez ich rodaka, Clyde&#8217;a Tombaugha. G\u0142osy, by spraw\u0119 jeszcze raz przemy\u015ble\u0107, nasili\u0142y si\u0119 szczeg\u00f3lnie trzy lata temu po przelocie obok Plutona sondy New Horizons. Niezwyk\u0142e zdj\u0119cia powierzchni Plutona, jego ksi\u0119\u017cyc\u00f3w i \u015blad\u00f3w jego atmosfery by\u0142y dla wielu najlepszym dowodem na to, \u017ce dopuszczono si\u0119 wobec niego istotnej niesprawiedliwo\u015bci. Mi\u0119dzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU), jedyne cia\u0142o formalnie uprawnione do nadawania oficjalnych nazw obiektom kosmicznym, nie wzi\u0119\u0142a jednak tych opinii pod uwag\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tym razem Amerykanie stosuj\u0105 nieco inn\u0105 taktyk\u0119. Nie wskazuj\u0105 na nowo odkryte cechy Plutona, ale zwracaj\u0105 uwag\u0119 na ma\u0142o naukowe podstawy decyzji z 2006 roku. IAU podkre\u015bla\u0142a wtedy, \u017ce Pluton podlega grawitacyjnym wp\u0142ywom Neptuna, a jego orbita przecina wype\u0142niony lodowymi i skalnymi kosmicznymi okruchami pas Kuipera.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Philip Metzger z University of Central Florida w Orlando, Kirby Runyon z Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory w Laurel w stanie Maryland, wraz z Markiem Sykesem z Planetary Science Institute i Alanem Sternem z Southwest Research Institute pokazuj\u0105, \u017ce w literaturze naukowej z ostatnich ponad 200 lat praktycznie nikt takiego kryterium nie stosowa\u0142. Argument o tym, \u017ce planeta musi oczyszcza\u0107 swoj\u0105 orbit\u0119, pojawi\u0142 si\u0119 dok\u0142adnie raz, w pracy naukowej z 1802 roku, ale spos\u00f3b rozumowania, kt\u00f3ry mu towarzyszy\u0142, nie przetrwa\u0142 pr\u00f3by czasu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jak podkre\u015bla Metzger, nawet ksi\u0119\u017cyce takie, jak kr\u0105\u017c\u0105cy wok\u00f3\u0142 Saturna Tytan czy okr\u0105\u017caj\u0105ca Jowisza Europa, by\u0142y przez astronom\u00f3w rutynowo nazywane planetami. &#8222;Definicja zastosowana przez IAU oznacza, \u017ce tak fundamentalny obiekt astronomiczny jak planeta, mia\u0142by by\u0107 okre\u015blany w oparciu o koncepcj\u0119, kt\u00f3rej nikt nie bierze pod uwag\u0119 w badaniach&#8221; &#8211; dodaje. &#8222;Mamy tymczasem dobrze ponad sto wsp\u00f3\u0142czesnych przyk\u0142ad\u00f3w, kiedy astronomowie u\u017cywaj\u0105 poj\u0119cia planety sprzecznie z definicj\u0105 IAU. Stosuj\u0105 je bo jest praktycznie&#8221; &#8211; t\u0142umaczy. &#8222;Definicja Unii jest do tego wszystkiego jeszcze niechlujna&#8221; &#8211; m\u00f3wi Metzger. &#8222;Oni w\u0142a\u015bciwie nie okre\u015blili, co mia\u0142oby oznacza\u0107 owo oczyszczanie orbity. Je\u015bli potraktowa\u0107 to literalnie, to w og\u00f3le nie ma \u017cadnych planet, bo planety wcale swoich orbit nie oczyszczaj\u0105&#8221; &#8211; zauwa\u017ca.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zdaniem autor\u00f3w pracy, definicja planety powinna by\u0107 oparta na jej wewn\u0119trznych w\u0142a\u015bciwo\u015bciach, a nie na tych cechach, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 zmieni\u0107, jak cho\u0107by parametry jej orbity. Dynamiczne w\u0142asno\u015bci nie s\u0105 sta\u0142e, oznaczaj\u0105 to, co w danej chwili z planet\u0105 si\u0119 dzieje, podkre\u015bla Metzger i sugeruje, \u017ce miano planety powinny mie\u0107 te cia\u0142a niebieskie, kt\u00f3re s\u0105 wystarczaj\u0105co du\u017ce, by grawitacja mog\u0142a nada\u0107 im kulisty kszta\u0142t.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8222;To nie by\u0142aby przy tym taka przypadkowa definicja, taka sytuacja oznacza bowiem, \u017ce wewn\u0105trz takiego cia\u0142a niebieskiego mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 aktywne procesy geologiczne&#8221; &#8211; dodaje Metzger. &#8222;Pluton ma podziemny ocean, sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z kilku warstw atmosfer\u0119, organiczne cz\u0105steczki i uk\u0142ad wielu ksi\u0119\u017cyc\u00f3w, jest bardziej dynamiczny i \u017cywy, ni\u017c Mars. W naszym Uk\u0142adzie bardziej z\u0142o\u017con\u0105 geologie ma tylko Ziemia&#8221; &#8211; wyja\u015bnia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trzy lata temu w obliczu emocjonalnych g\u0142os\u00f3w naukowc\u00f3w i mi\u0142o\u015bnik\u00f3w astronomii, zachwyconych lodowym sercem Plutona, Mi\u0119dzynarodowa Unia Astronomiczna pozosta\u0142a niewzruszona. Zobaczymy, czy teraz, oskar\u017cona o brak logiki, zmi\u0119knie.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>27 sierpnia 2018 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Ka\u0142asznikow CV-1 \u2013 rosyjski konkurent dla Tesli<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Rosyjska marka kojarzona z produkcji s\u0142ynnego na ca\u0142y \u015bwiat karabinka AK zaprezentowa\u0142a sw\u00f3j koncept elektrycznego samochodu.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/kalasznikow_auto_01.jpg\"><br \/>\nCV &#8211; 1 jest obecnie w bardzo wczesnej fazie planowania \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Model CV &#8211; 1 wygl\u0105da jak wsp\u00f3\u0142czesna wariacja na temat klasycznego samochodu I\u017c-21 252 kombi, produkowanego w Rosji w latach 1973-1997.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Za nap\u0119d pojazdu ma pos\u0142u\u017cy\u0107 innowacyjny akumulator o pojemno\u015bci 90 kWh. Ma si\u0119 to prze\u0142o\u017cy\u0107 bezpo\u015brednio na spor\u0105 moc dochodz\u0105ca do 300 KM i przyspieszenie rz\u0119du 6 sekund do 100 km\/h. Przewidywany zasi\u0119g rosyjskiego elektryka ma wynosi\u0107 350 kilometr\u00f3w przy pe\u0142nym na\u0142adowaniu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pomimo, \u017ce CV &#8211; 1 jest obecnie w bardzo wczesnej fazie planowania, to rosyjski producent ma spore aspiracje zwi\u0105zane z rynkiem samochod\u00f3w elektrycznych. Przedstawiciele firmy s\u0105 pewni, \u017ce technologiczne rozwi\u0105zania dost\u0119pne w modelu b\u0119d\u0105 mog\u0142y \u015bmia\u0142o konkurowa\u0107 z najwi\u0119kszymi liderami w bran\u017cy.<\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/kalasznikow_auto_02.png\"><br \/>\nElektryczny koncept nawi\u0105zuje wygl\u0105dem do modelu I\u017c-21 252 kombi \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Czy takie za\u0142o\u017cenia wystarcz\u0105 by faktycznie m\u00f3c zagrozi\u0107 ameryka\u0144skiej Tesli? Trudno spekulowa\u0107, gdy\u017c na obecn\u0105 chwil\u0119 nie wiadomo nic na temat wyposa\u017cenia samochodu, a tak\u017ce jego ceny.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>25 sierpnia 2018 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Na Ksi\u0119\u017cycu faktycznie wyst\u0119puje l\u00f3d wodny<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>W pobli\u017cu biegun\u00f3w Ksi\u0119\u017cyca znaleziono \u015blady lodu wodnego. Jego ilo\u015bci nie s\u0105 du\u017ce, ale powinny wystarczy\u0107 do op\u0142acalno\u015bci zbudowania bazy na Srebrnym Globie.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/moon_water_01.jpg\"><br \/>\nNa Ksi\u0119\u017cycu mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 woda &#8211; to ju\u017c pewne\/ NASA<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b zak\u0142ada, \u017ce gdyby\u015bmy chcieli skolonizowa\u0107 Ksi\u0119\u017cyc, musieliby\u015bmy zabra\u0107 tam ze sob\u0105 wod\u0119 lub przynajmniej aparatur\u0119 pozwalaj\u0105c\u0105 przeprowadzi\u0107 odpowiednie reakcje chemiczne. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce tak wcale by\u0107 nie musi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bez ochronnej atmosfery l\u00f3d wodny na powierzchni Ksi\u0119\u017cyca zamieni\u0142by si\u0119 w gaz, gdyby tylko pada na niego \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne. W zwi\u0105zku z tym dr Shuai Li z Hawajskiego Instytutu Geofizyki i Planetologii spojrza\u0142 na dno krater\u00f3w w pobli\u017cu p\u00f3\u0142nocnego i po\u0142udniowego bieguna &#8211; to jedyne miejsca, w kt\u00f3re nigdy bezpo\u015brednio nie dociera \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przestrzenie te zwane zimnymi pu\u0142apkami s\u0105 najtrudniejszymi regionami Ksi\u0119\u017cyca do badania, mi\u0119dzy innymi dlatego, \u017ce znajduj\u0105 si\u0119 w sta\u0142ym zacienieniu. Badania przy pomocny NASA Moon Mineralogy Mapper wykaza\u0142y, \u017ce pok\u0142ady lodu wodnego znajduj\u0105 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 20<sup>O<\/sup> od bieguna. Tylko 3,5 proc. zimnych pu\u0142apek daje sygna\u0142 lodu wodnego, ale niekt\u00f3re mog\u0105 zawiera\u0107 a\u017c 30 proc. wody.<\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/moon_water_02.png\"><br \/>\nNa Ksi\u0119\u017cycu wyst\u0119puje l\u00f3d wodny\/ NASA<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u00f3d zosta\u0142 znaleziony tak\u017ce na Ceres i &#8211; co szczeg\u00f3lnie zaskakuj\u0105ce &#8211; w pobli\u017cu biegun\u00f3w Merkurego, pomimo piekielnych upa\u0142\u00f3w panuj\u0105cych na planecie. W zwi\u0105zku z tym, odkrycie Li nie jest ca\u0142kowitym zaskoczeniem. Ju\u017c wcze\u015bniej sugerowano, \u017ce l\u00f3d na Ksi\u0119\u017cycu faktycznie wyst\u0119puje, mimo i\u017c bezpo\u015brednie dowody ujawniaj\u0105ce jego obecno\u015b\u0107 pozostaj\u0105 nieuchwytne.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>24 sierpnia 2018 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Prze\u0142om w badaniach antymaterii<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Naukowcy CERN osi\u0105gn\u0119li kolejny kamie\u0144 milowy w badaniu antymaterii &#8211; po raz pierwszy zaobserwowali \u015bwiat\u0142o emitowane przez wzbudzony atom antywodoru.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/antymateria_cern.jpg\"><br \/>\nObserwacje antymaterii wci\u0105\u017c wzbudzaj\u0105 zainteresowanie fizyk\u00f3w \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fizycy z projektu ALPHA po raz pierwszy w historii zaobserwowali seri\u0119 Lymana alfa dla antywodoru. To odkrycie rozszerza nasz\u0105 wiedz\u0119 na temat antymaterii, a tak\u017ce otwiera drzwi do nowych obserwacji wszech\u015bwiata.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W antymaterii rol\u0119 elektrony pe\u0142ni pozyton, kt\u00f3ry ma tak\u0105 sam\u0105 mas\u0119, ale przeciwny (dodatni) \u0142adunek. Chocia\u017c antymateria jest niezwykle rzadka we wszech\u015bwiecie, pozytony mo\u017cna znale\u017a\u0107 stosunkowo \u0142atwo &#8211; ich \u017ar\u00f3d\u0142em mo\u017ce by\u0107 s\u00f3d-22. W\u0142a\u015bnie tego izotopu u\u017cyli naukowcy ALPHA, po czym doprowadzili do interakcji pozyton\u00f3w z antyprotonami.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Uzyskan\u0105 antymateri\u0119 bombardowano impulsami lasera, dzi\u0119ki czemu dosz\u0142o do emisji foton\u00f3w &#8211; identycznych jak w przypadku zwyk\u0142ej materii. Przej\u015bcie energii z jednego poziomu na drugi jest kwantowane, co oznacza, \u017ce zawsze ma t\u0119 sam\u0105 warto\u015b\u0107, wi\u0119c emitowany foton serii Lyman alfa zawsze b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 tak samo.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Jeste\u015bmy podekscytowani tym wynikiem. Przej\u015bcie Lyman alfa jest bardzo trudne do zbadania, nawet w normalnym wodorze &#8211; powiedzia\u0142 Jeffrey Hangst, rzecznik eksperymentu ALPHA.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>21 sierpnia 2018 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Samoloty na olej? Biopaliwa mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 popularniejsze<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Mi\u0119dzynarodowe Zrzeszenie Przewo\u017anik\u00f3w Powietrznych pracuje nad tym, aby biopaliwa sta\u0142y si\u0119 popularniejsze jako alternatywa energetyczna dla samolot\u00f3w. Niestety, aby tak si\u0119 sta\u0142o, trzeba wprowadzi\u0107 solidne ulepszenia.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/b777x.jpg\"><br \/>\nBoeing 777x \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pierwszy lot samolotem nap\u0119dzanym przez biopaliwo odby\u0142 si\u0119 ju\u017c 10 lat temu. Paliwo lotnicze, kt\u00f3re wykorzystuje inn\u0105 technologi\u0119 jest w stanie produkowa\u0107 nawet do 80% mniej dwutlenku w\u0119gla, kt\u00f3ry przyczynia si\u0119 mi\u0119dzy innymi do globalnego ocieplenia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mi\u0119dzynarodowe Zrzeszenie Przewo\u017anik\u00f3w Powietrznych chce, aby w 2020 roku linie lotnicze wykona\u0142y wi\u0119cej kurs\u00f3w korzystaj\u0105c z biopaliw. Do 2025 roku oko\u0142o miliarda pasa\u017cer\u00f3w zostanie przewieziona w spos\u00f3b, kt\u00f3ry gwarantuje ni\u017csz\u0105 emisj\u0119 dwutlenku w\u0119gla. Na ten moment umowy na dostawy biopaliw posiada zaledwie 8 firm lotniczych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie, aby samolot m\u00f3g\u0142 wykorzysta\u0107 nowe paliwo nie trzeba go w znacz\u0105cy spos\u00f3b modyfikowa\u0107. Sam olej wlewany do baku musi jednak by\u0107 ulepszony 20 lub nawet 50 &#8211; krotnie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nie b\u0119dzie mo\u017cna si\u0119 wi\u0119c dziwi\u0107, je\u015bli na niebie pojawi\u0105 si\u0119 samoloty &#8230; hybrydowe.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>21 sierpnia 2018 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Niepokoj\u0105ce zachowanie rosyjskiego satelity. To tajna bro\u0144 kosmiczna?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Tajemniczy rosyjski satelita wywo\u0142a\u0142 alarm w Stanach Zjednoczonych po tym, jak zacz\u0105\u0142 dziwnie si\u0119 zachowywa\u0107. Zdaniem Departamentu Stanu USA, mo\u017ce to \u015bwiadczy\u0107 o tym, \u017ce Rosjanie opracowuj\u0105 bro\u0144 w przestrzeni kosmicznej.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/space_war.jpg\"><br \/>\nWy\u015bcig zbroje\u0144 w kosmosie nie zwalnia \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8222;Nie wiemy na pewno, co to jest i nie ma sposobu, aby to zweryfikowa\u0107&#8221;- powiedzia\u0142a Yleem Poblete z Departamentu Stanu na konferencji dotycz\u0105cej rozbrojenia, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 14 sierpnia. Rosja skomentowa\u0142a te uwagi jako &#8222;bezpodstawne oszczerstwa oparte jedynie na podejrzeniach&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rosyjski satelita zosta\u0142 uruchomiony w pa\u017adzierniku zesz\u0142ego roku. Poblete doda\u0142a, \u017ce zachowanie satelity by\u0142o niesp\u00f3jne z tym, co obserwowano wcze\u015bniej w przestrzeni kosmicznej oraz, \u017ce &#8222;intencje w odniesieniu do tego satelity s\u0105 niejasne&#8221;. Poblete utrzymuje, \u017ce Stany Zjednoczone maj\u0105 powa\u017cne obawy, \u017ce Rosja opracowuje bro\u0144 anty-satelitarn\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rosyjski dyplomata, Alexander Deyneko, powiedzia\u0142 agencji prasowej Reuters, \u017ce komentarze te to bezpodstawne oszczerstwa. Tym samym wezwa\u0142 USA do wniesienia wk\u0142adu w rosyjsko &#8211; chi\u0144ski traktat, kt\u00f3ry ma na celu zapobieganie wy\u015bcigowi zbroje\u0144 w kosmosie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bronie kosmiczne mog\u0105 by\u0107 zaprojektowane tak, by powodowa\u0142y uszkodzenia w bardziej subtelny spos\u00f3b ni\u017c tradycyjne uzbrojenie. Mog\u0105 to by\u0107 lasery lub cz\u0119stotliwo\u015bci mikrofalowe, kt\u00f3re s\u0105 zdolne po prostu zatrzyma\u0107 dzia\u0142anie satelity na pewien czas, albo wy\u0142\u0105czy\u0107 go na sta\u0142e, nie niszcz\u0105c go, ani nie powoduj\u0105c zak\u0142\u00f3ce\u0144.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dodatkowo, rzecznik brytyjskiego Ministerstwa Obrony powiedzia\u0142, \u017ce nie mo\u017ce potwierdzi\u0107 ani zaprzeczy\u0107 \u015bledzeniu rosyjskich satelit\u00f3w. &#8222;Wielka Brytania \u015bci\u015ble wsp\u00f3\u0142pracuje z mi\u0119dzynarodowymi sojusznikami, w tym ze Stanami Zjednoczonymi, aby wzmocni\u0107 odpowiedzialne i bezpieczne zachowania w kosmosie&#8221; &#8211; stwierdzi\u0142.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sytuacja w kosmosie staje si\u0119 coraz bardziej napi\u0119ta. W ostatnim czasie wiceprezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce USA planuje stworzenie specjalnej kosmicznej jednostki wojskowej, aby zapewni\u0107 mocarstwu dominacj\u0119 w przestrzeni kosmicznej.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>19 sierpnia 2018 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Tajemnicza &#8222;\u015bciana&#8221; na granicy Uk\u0142adu S\u0142onecznego<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Sonda New Horizons pomog\u0142a naukowcom zbada\u0107 tajemniczy region na granicy Uk\u0142adu S\u0142onecznego.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/newhorizons_heliopauza_01.jpg\"><br \/>\nNowe odkrycie sondy New Horizons \/NASA<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Region ten znajduje si\u0119 100 razy dalej od S\u0142o\u0144ca ni\u017c Ziemia. Jest miejscem, w kt\u00f3rym niena\u0142adowane atomy wodoru z przestrzeni mi\u0119dzygwiazdowej spotykaj\u0105 si\u0119 z na\u0142adowanymi cz\u0105stkami pochodz\u0105cymi ze S\u0142o\u0144ca. W punkcie, w kt\u00f3rym dochodzi do ich interakcji &#8211; zwanym heliopauz\u0105 &#8211; powstaje co\u015b na kszta\u0142t &#8222;\u015bciany&#8221; rozpraszaj\u0105cej wszelkie promieniowanie ultrafioletowe.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">30 lat temu sondy Voyager 1 i Voyager 2 wykry\u0142y t\u0119 \u015bcian\u0119, a teraz sonda New Horizons znalaz\u0142a nowe dowody potwierdzaj\u0105ce jej istnienie. Detekcja &#8222;\u015bciany&#8221; by\u0142a mo\u017cliwa dzi\u0119ki spektrometrowi Alice UV dokonuj\u0105cemu pomiar\u00f3w w latach 2007-2017. Stwierdzono emisj\u0119 ultrafioletow\u0105 znan\u0105 jako linia Lyman-alfa, kt\u00f3ra powstaje, gdy cz\u0105steczki s\u0142oneczne uderzaj\u0105 w atomy wodoru.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ta ultrafioletowa po\u015bwiata jest widoczna w ca\u0142ym Uk\u0142adzie S\u0142onecznym. Ale w heliopauzie pojawia si\u0119 dodatkowe \u017ar\u00f3d\u0142o wodoru, kt\u00f3re przek\u0142ada si\u0119 na intensywniejsz\u0105 po\u015bwiat\u0119. W\u0142a\u015bnie to zjawisko mo\u017ce potwierdza\u0107 istnienie \u015bciany wodoru w pobli\u017cu miejsca, w kt\u00f3rym wiatr s\u0142oneczny trafia na wiatr mi\u0119dzygwiezdny.<\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/newhorizons_heliopauza_02.png\"><br \/>\nNajbli\u017csze otoczenie S\u0142o\u0144ca \/NASA<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Teoria nie jest jeszcze ostateczna. Astronomowie nie wykluczaj\u0105 obecno\u015bci innego \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a ultrafioletowego, kt\u00f3rego nie brali do tej pory pod uwag\u0119.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>14 sierpnia 2018 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Bardzo bliski przelot planetoidy 2018 PD20<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Dosz\u0142o do bardzo bliskiego przelotu planetoidy 2018 PD20. Minimalny dystans do Ziemi wyni\u00f3s\u0142 zaledwie 34,5 tysi\u0105ca kilometr\u00f3w.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/2018_PD20.jpg\"><br \/>\n\u015arednic\u0119 2018 PD20 wyznaczono na oko\u0142o 10-15 metr\u00f3w \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Maksymalne zbli\u017cenie planetoidy 2018 PD20 do Ziemi nast\u0105pi\u0142o 10 sierpnia oko\u0142o godziny 16:30 CEST. W tym momencie obiekt znalaz\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 34,5 tysi\u0119cy kilometr\u00f3w od naszej planety. Odpowiada to 0,09 \u015bredniego dystansu do Ksi\u0119\u017cyca. Jest to odleg\u0142o\u015b\u0107 por\u00f3wnywalna z satelitami umieszczonymi na orbicie geostacjonarnej (GEO).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015arednic\u0119 2018 PD20 wyznaczono na oko\u0142o 10-15 metr\u00f3w. Jest to obiekt nieco mniejszy od bolidu czelabi\u0144skiego, kt\u00f3rego \u015brednic\u0119 oszacowano na 17 &#8211; 20 metr\u00f3w. Podobnie jak bolid czelabi\u0144ski, 2018 PD20 nie zosta\u0142 wykryty przed zbli\u017ceniem do Ziemi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jest to przynajmniej 37 wykryty bliski przelot planetoidy lub meteoroidu w 2018 roku. W 2017 roku takich wykrytych przelot\u00f3w by\u0142o 53. W 2016 roku wykryto przynajmniej 45 bliskich przelot\u00f3w, w 2015 roku takich odkry\u0107 by\u0142o 24, a w 2014 roku 31. Z roku na rok ilo\u015b\u0107 odkry\u0107 ro\u015bnie, co jest dowodem na post\u0119p w technikach obserwacyjnych oraz w ilo\u015bci program\u00f3w poszukiwawczych, kt\u00f3re niezale\u017cnie od siebie ka\u017cdej pogodnej nocy \u201cprzeczesuj\u0105&#8221; niebo. Pracy jest du\u017co, gdy\u017c prawdopodobnie planetoid o \u015brednicy mniejszej od 20 metr\u00f3w mo\u017ce kr\u0105\u017cy\u0107 w pobli\u017cu Ziemi nawet kilkana\u015bcie milion\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ten rok obfituje w bliskie przeloty wi\u0119kszych planetoid obok Ziemi. Pierwszym by\u0142o zbli\u017cenie du\u017cej planetoidy 2018 AH. Ten obiekt ma \u015brednic\u0119 oko\u0142o stu metr\u00f3w, a jego wykrycie nast\u0105pi\u0142o dopiero po przelocie obok Ziemi. Z kolei 15 kwietnia dosz\u0142o do przelotu planetoidy 2018 GE3 o \u015brednicy oko\u0142o 70 metr\u00f3w. Miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej, 15 maja r\u00f3wnie\u017c dosz\u0142o do bliskiego przelotu planetoidy 2010 WC9 o \u015brednicy oko\u0142o 70 metr\u00f3w. Na pocz\u0105tku czerwca dosz\u0142o do wykrycia meteoroidu 2018 LA, kt\u00f3ry zaledwie kilka godzin p\u00f3\u017aniej wszed\u0142 w atmosfer\u0119.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>13 sierpnia 2018 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Odkryto najdalsz\u0105 znan\u0105 nam galaktyk\u0119 radiow\u0105<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Astronomowie odkryli najdalsz\u0105 galaktyk\u0119 radiow\u0105 w znanym nam wszech\u015bwiecie. Jej \u015bwiat\u0142o dociera do nas z odleg\u0142o\u015bci ponad 12,7 mld lat \u015bwietlnych. Galaktyka istnia\u0142a ju\u017c, gdy wszech\u015bwiat mia\u0142 zaledwie 7 proc. swojego obecnego wieku.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/galaxy_oldest.jpg\"><br \/>\nNajstarsza znana nam galaktyka radiowa liczy 12,7 mld lat \/123RF\/PICSEL<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O szczeg\u00f3\u0142ach odkrycia mo\u017cemy przeczyta\u0107 w &#8222;Monthly Notices of the Royal Astronomical Society&#8221;. Galaktyki radiowe stanowi\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105 klas\u0119 aktywnych galaktyk, kt\u00f3rych supermasywne czarne dziury znajduj\u0105ce si\u0119 w centrum emituj\u0105 ogromne ilo\u015bci materia\u0142\u00f3w. Ruch cz\u0105stek emituje fale radiowe, kt\u00f3re docieraj\u0105 do Ziemi. Niekt\u00f3re z galaktyk radiowych mog\u0105 by\u0107 tysi\u0105c razy ja\u015bniejsze ni\u017c Droga Mleczna w zakresie tylko fal radiowych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Energia nap\u0119dzaj\u0105ce ten mechanizm pochodzi z akrecji materia\u0142u przez supermasywn\u0105 czarn\u0105 dziur\u0119. Galaktyki radiowe s\u0105 w rzeczywisto\u015bci niezwykle rzadkie, wi\u0119c odkrycie kolejnego obiektu tego typu zawsze budzi zainteresowanie \u015bwiata nauki. Odnalezienie galaktyki radiowej z pierwszego miliarda lat wszech\u015bwiata to wydarzenie wyj\u0105tkowe.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; To bardzo zaskakuj\u0105ce, w jaki spos\u00f3b te galaktyki zbudowa\u0142y swoj\u0105 mas\u0119 w tak kr\u00f3tkim czasie. Niesamowite jest znalezienie takich obiekt\u00f3w z pocz\u0105tk\u00f3w historii wszech\u015bwiata, gdy supermasywne czarne dziury formowa\u0142y i rozwija\u0142y si\u0119 bardzo szybko &#8211; powiedzia\u0142 Aayush Saxen z Obserwatorium w Leiden, g\u0142\u00f3wny autor odkrycia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Niezwyk\u0142a galaktyka zosta\u0142a po raz pierwszy zaobserwowana za pomoc\u0105 Giant Metrewave Radio Telescope (GMRT) w Indiach, a jej istnienie zweryfikowano za pomoc\u0105 teleskopu Gemini North na Hawajach. Poprzedni rekordzista, odkryty w 1999 r., jest o ok. 150 mln lat starszy od tego obiektu.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>5 marca 2018 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Wiemy, jakie organizmy mog\u0105 przetrwa\u0107 na Enceladusie<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Enceladus &#8211; jeden z ksi\u0119\u017cyc\u00f3w Saturna &#8211; od d\u0142u\u017cszego czasu jest uwa\u017cany za miejsce w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym, w kt\u00f3rym mo\u017ce istnie\u0107 \u017cycie. Teraz naukowcy zidentyfikowali organizmy, kt\u00f3re by\u0142yby w stanie tam przetrwa\u0107.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/enceladus.jpg\"><br \/>\nCzy na Enceladusie mo\u017ce istnie\u0107 \u017cycie? \/NASA<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Badania opublikowane przez Uniwersytet Wiede\u0144ski opisuj\u0105 konkretny mikroorganizm, kt\u00f3ry wyst\u0119puje w g\u0142\u0119binach wybrze\u017cy Japonii. Ten organizm to Methanothermococcus okinawensis, kt\u00f3ry jest w stanie przetrwa\u0107 w warunkach temperatury, ci\u015bnienia i sk\u0142adu chemicznego pod lodow\u0105 powierzchni\u0105 Enceladusa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Naukowcy uwa\u017caj\u0105, \u017ce metan wykrywany w pi\u00f3ropuszach Enceladusa mo\u017ce by\u0107 produkowany przez mikroorganizmy, szczeg\u00f3lnie metanogeny, takie jak Methanothermococcus okinawensis.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Cz\u0119\u015b\u0107 metanu obecnego na Enceladusie mo\u017ce by\u0107 pochodzenia biologicznego. Jeste\u015bmy pierwszymi, kt\u00f3rzy badaj\u0105, czy mikroorganizmy mog\u0142yby wytwarza\u0107 metan w tych warunkach &#8211; powiedzia\u0142 dr Simon Rittman z Uniwersytetu Wiede\u0144skiego, g\u0142\u00f3wny autor bada\u0144.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W wyniku przeprowadzonych eksperyment\u00f3w okaza\u0142o si\u0119, \u017ce warunki panuj\u0105ce na Enceladusie nie s\u0105 straszne Methanothermococcus okinawensis. Organizm zbli\u017cony do odkrytego u wybrze\u017cy Japonii r\u00f3wnie dobrze mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 pod powierzchni\u0105 Enceladusza i tam wytwarza\u0107 metan.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Poczynione odkrycia wcale nie potwierdzaj\u0105, \u017ce Enceladus nadaje si\u0119 do zamieszkania. To wyj\u0105tkowo niedost\u0119pne miejsce w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym, kt\u00f3re jednak mo\u017ce sprzyja\u0107 rozwojowi ekstremalnych form \u017cycia.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>4 marca 2018 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Chiny przeprowadzi\u0142y testy hipersonicznego ci\u0119\u017ckiego bombowca<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Silna rywalizacja mi\u0119dzy mocarstwami nakr\u0119ca wy\u015bcig zbroje\u0144 i przyspiesza prace nad nowymi technologiami militarnymi. Najwi\u0119kszym zainteresowaniem ciesz\u0105 si\u0119 obecnie pociski i samoloty osi\u0105gaj\u0105ce pr\u0119dko\u015b\u0107 hipersoniczn\u0105, kt\u00f3re potrafi\u0105 uderzy\u0107 w dowolny cel w niezwykle kr\u00f3tkim czasie i przedrze\u0107 si\u0119 przez systemy obrony powietrznej.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/hypersonic_bomber_china.jpg\"><br \/>\nChiny zamierzaj\u0105 zosta\u0107 \u015bwiatowym liderem w hipersonicznym wy\u015bcigu zbroje\u0144 \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Chiny intensywnie pracuj\u0105 nad technologi\u0105 hipersoniczn\u0105. Tamtejsze media podaj\u0105, \u017ce naukowcy z Chi\u0144skiej Akademii Nauk przeprowadzili udany test pomniejszonej wersji samolotu w tunelu aerodynamicznym przy pr\u0119dko\u015bciach rz\u0119du 5-7 Mach, czyli od 6120 km\/h do oko\u0142o 8600 km\/h. I-plane to koncepcja superszybkiego dwup\u0142atowca, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by pokona\u0107 tras\u0119 Pekin &#8211; Nowy Jork w oko\u0142o dwie godziny.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Z przeprowadzonych kalkulacji wynika, \u017ce hipersoniczny samolot I-plane wielko\u015bci Boeinga 737 m\u00f3g\u0142by przewozi\u0107 \u0142adunek o masie 5 ton lub 50 pasa\u017cer\u00f3w. Jak powiedzia\u0142 anonimowo jeden z pracownik\u00f3w projektu, I-plane mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 jako samolot dostawczy, albo hipersoniczny ci\u0119\u017cki bombowiec. Co wi\u0119cej, ten sam zesp\u00f3\u0142 badawczy pracuje obecnie nad zaawansowan\u0105 broni\u0105 hipersoniczn\u0105, a przysz\u0142e testy nowego samolotu mog\u0105 odby\u0107 si\u0119 na zewn\u0105trz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Chiny zamierzaj\u0105 zosta\u0107 \u015bwiatowym liderem w hipersonicznym wy\u015bcigu zbroje\u0144. G\u0142\u00f3wnym rywalem s\u0105 tu Stany Zjednoczone, kt\u00f3re pracuj\u0105 nad podobnymi projektami, np. SR-72. Superszybkie samoloty wojskowe pozwol\u0105 dokona\u0107 skutecznej penetracji system\u00f3w obrony rakietowej. Przy okazji ponownie przekonujemy si\u0119, \u017ce zaawansowane technologie w pierwszej kolejno\u015bci s\u0105 militaryzowane, a dopiero potem przechodz\u0105 do cywila.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><b>6 stycznia 2018 r.<\/b><br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/logo\/logo_interia.jpg\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify; font-size: medium;\"><b>Chiny wyl\u0105duj\u0105 po &#8222;ciemnej stronie&#8221; Ksi\u0119\u017cyca<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Chiny planuj\u0105 pierwsze l\u0105dowanie po drugiej stronie Ksi\u0119\u017cyca w historii.<\/b><\/p>\n<p><center><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/china_on_the_ds_moon.jpg\"><br \/>\nChiny chc\u0105 by\u0107 pierwsi po drugiej stronie Ksi\u0119\u017cyca \/materia\u0142y prasowe<\/center><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Misja nazwana Chang&#8217;e 4 b\u0119dzie czwart\u0105 chi\u0144sk\u0105 misj\u0105 na Ksi\u0119\u017cyc, po dw\u00f3ch lotach orbitalnych w 2007 i 2010 r. oraz l\u0105dowaniu \u0142azika w 2013 r. Wiele pa\u0144stw planowa\u0142o l\u0105dowanie po drugiej stronie Ksi\u0119\u017cyca (m.in. USA i Rosja), ale do tej pory \u017cadne z nich si\u0119 na to nie zdecydowa\u0142o.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; Chi\u0144czycy przesuwaj\u0105 granice z tak trudn\u0105 technicznie misj\u0105 &#8211; powiedzia\u0142 Biran Harvey, specjalista od misji kosmicznych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Misja Chang&#8217;e 4 b\u0119dzie podzielona na dwie cz\u0119\u015bci. Pierwsz\u0105 ma stanowi\u0107 satelita przeka\u017anikowy, kt\u00f3ry najprawdopodobniej zostanie wystrzelony w czerwcu bie\u017c\u0105cego roku. Poniewa\u017c druga strona Ksi\u0119\u017cyca nie jest widoczna z Ziemi, potrzebny jest satelita przeka\u017anikowy do nawi\u0105zania komunikacji z nasz\u0105 planet\u0105. L\u0105dowanie na powierzchni Srebrnego Globu ma odby\u0107 si\u0119 jeszcze przed rozpocz\u0119ciem 2019 r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Chang&#8217;e 4 zosta\u0142 zaprojektowany jako wsparcie dla Chang&#8217;e 3, cz\u0119\u015bciowo udanego l\u0105downika i \u0142azika, kt\u00f3ry wyl\u0105dowa\u0142 na Ksi\u0119\u017cycu w 2013 r. Misja Chang&#8217;e 4 b\u0119dzie obejmowa\u0107 najprawdopodobniej l\u0105downik i \u0142azik. Szczeg\u00f3\u0142y tej niezwykle ambitnej misji nie zosta\u0142y jeszcze ujawnione.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ksi\u0119\u017cyc jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zany z nasz\u0105 planet\u0105, wi\u0119c jedna jego strona jest zawsze zwr\u00f3cona w kierunku Ziemi. Oznacza to, \u017ce nigdy nie dostrze\u017cemy drugiej strony &#8211; cz\u0119sto nieprawid\u0142owo nazywanej &#8222;ciemn\u0105 stron\u0105&#8221;. Obie strony Ksi\u0119\u017cyca otrzymuj\u0105 r\u00f3wne ilo\u015bci \u015bwiat\u0142a podczas okr\u0105\u017cania Ziemi. Jest tam jednak &#8222;ciemno&#8221; je\u017celi chodzi o sygna\u0142y radiowe. Gdyby naukowcom uda\u0142o si\u0119 umie\u015bci\u0107 radioteleskop po drugiej stronie Ksi\u0119\u017cyca, mo\u017cliwe by\u0142oby uzyskanie niesamowitych, niezak\u0142\u00f3conych w \u017caden spos\u00f3b, kosmicznych krajobraz\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ostatecznym celem Chi\u0144czyk\u00f3w jest za\u0142ogowa misja na Ksi\u0119\u017cyc, kt\u00f3ra ma odby\u0107 si\u0119 w latach 30. bie\u017c\u0105cego wieku.<\/p>\n<hr width=\"60%\">\n<p><center><a href=\"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/?page_id=869\" target=\"blank_\" rel=\"noopener noreferrer\"><img decoding=\"async\" src=\"pliki\/img\/poz_akt.jpg\" width=\"40%\"><\/a><\/center><\/p>\n<hr width=\"60%\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W dniach 24 \u2013 27 marca 2026 r. pan prof. Wojciech Kwa\u015bny na zaproszenie Komisji Europejskiej (jako jeden z 60 nauczycieli z ca\u0142ej Europy), a w jej imieniu Dyrekcji Generalnej ds. Energii (DG ENER) i jej wykonawc\u00f3w odby\u0142 szkolenie w ITER (International Thermonuclear Experimental Reactor), najwi\u0119kszym i najbardziej zaawansowanym eksperymentalnym reaktorze termoj\u0105drowym na \u015bwiecie, znajduj\u0105cym [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1"}],"version-history":[{"count":511,"href":"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1619,"href":"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1\/revisions\/1619"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fizyka.slowacki.edu.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}